Rrjedhjet e sikletshme diplomatike
Me shume se 250000 dokumente konfidenciale te ambasadave konsullatave dhe misioneve te SHBA146ve nga e gjithe bota kryesisht kane te bejne me tri vitet e fundit gjegjesisht me komunikimet sekrete te Washingtonit me ambasadat dhe konsullatat e shteteve te ndryshme te botes.
Ne mesin e 147fshehtesive148 te para qe te dielen mbrema u publikuan nga ana e versionit online te gazetes britanike 145The Guardian146 ishte se lideret e Emirateve te Bashkuara Arabe kishin kerkuar nga SHBA146te qe te sulmonin Iranin dhe se zyrtareve amerikane u ishte kerkuar qe te spiunonin perfaqesuesit e larte te Kombeve te Bashkuara. Nga dokumentet e publikuara ne listen e Wikileaks behet e qarte se sherbimet amerikane te zbulimit kishin spiunuar personalitetet me te larta te Kombeve te Bashkuara perfshire ketu edhe vete sekretarin e pergjithshem Ban Ki-Moon.
Direktiva e fshehte e sekretares amerikane te Shtetit Hillary Clinton e muajit qershor 2009 kerkonte qe te mblidheshin adresat elektronike numrat e telefonave dhe te telefakseve detajet e kartelave te kreditit dhe numrat e fluturimeve te personelit te Kombeve te Bashkuara.
Gjithashtu permes direktives u kerkuan edhe detaje teknike te sistemit te komunikimit te zyrtareve te larte te OKB146se perfshire ketu edhe sekretarin e pergjithshem Ban Ki-Moon sic jane passwordet dhe shifrat e tjera qe shfrytezoheshin gjate komunikimeve te ndryshme te tyre. Paralelisht u kerkuan edhe 147te dhenat biografike dhe biometrike148 te perfaqesuesve te Britanise se Madhe Kines Rusise dhe Frances ne Keshillin e Sigurimit. Para sekretares Clinton direktiva te ngjashme kishte dhene edhe paraardhesja e saj ne kohen e administrates se ish-presidentit George W. Bush Condoleezza Rice.
Per lideret boterore
Ne nje dokument tjeter te publikuar flitet per marredheniet tejet te aferta te kryeministrit rus Vladimir Putin me homologun tij italian Silvio Berlusconi e cila gje shkaktonte dyshime ne Washington.
Ne dokument pershkruhen ne detaje 147dhuratat glamuroze148 kontratat fitimprurese energjetike dhe roli i italianit 147te dyshimte148 qe e fliste rrjedhshem gjuhen ruse. Diplomatet amerikane shtojne edhe ate se agjencite ruse te zbulimit i shfrytezojne shefat e mafive per kryerjen e operacioneve te jashteligjshme dhe se kjo lidhje eshte aq e afert saqe Rusia tashme eshte shnderruar ne nje 147shtet virtual mafioz148.
Nga keto dokumente te cilat jane shkruar me nje gjuhe te theksuar 147jodiplomatike148 qartazi verehen qendrimet e Washingtonit lidhur me lideret e shumte boterore pohon 145The Guardian146 ne artikullin e botuar ne web-faqen e vet.
Keshtu ne dokumentet e Departamentit te Shtetit qe flasin per presidentin rus Dmitriy Medvedev thuhet se ky i fundit 147po e luan rolin e Robin per Batmanin Putin148. Ne pjesen qe flet per presidentin francez Nicholas Sarkozy nenvizohet 147stili i tij autoritar148 nderkohe qe per kryeministrin italian Berlusconi thuhet se 147eshte besetyt dhe joefikas si lider evropian148 eshte nje politikan 147i dobet fizikisht dhe politikisht148 po me prirje 147per ndeja ne oret e vona te nates148.
Ne materialin qe flet per Vladimir Putin kryeministri rus pershkruhet si 147nje alfa mashkull148 nderkohe qe lideri afgan Hamid Karzai si 147paranojak148. Kancelarja gjermane Angela Merkel nderkaq 147i shmanget rrezikut dhe rrallehere eshte kreative148. Paralelisht lideri iranian Mahmoud Ahmadinejad krahasohet me Hitlerin nderkohe qe presidenti i Zimbabvese Robert Mugabe cilesohet si 147nje plak i cmendur148. E perderisa lideri libian Moamer el Gadaffi cilesohet si 147tejet i cuditshem148 per kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu thuhet se eshte nje njeri 147elegant dhe sharmant i cili kurre nuk u permbahet premtimeve148.
Lekundet besimi ne SHBA
Ne mesin e dokumenteve 147te rrjedhura148 ka edhe shkresa diplomatike qe nderlidhen me ngjarje te kamotshme historike. Ne nje dokument nga viti 1989 diplomati amerikan nga Panama City mendon per opsionet qe duhen ndermarre ndaj liderit panamez Manuel Noriega te cilin e pershkruan si 147mjeshter te mbijeteses148. Sipas te gjitha gjasave autori i kesaj letre nuk kishte informacione se forcat amerikane do ta sulmonin Panamane nje jave me vone kur edhe do ta arrestonin Noriega146n.
Gjate diteve ne vazhdim pritet qe mediet te cilave Wikileaks tashme ua ka derguar te dhenat konfidenciale do te fillojne me publikimin e nje sere rrefimesh hulumtuese per ate se ne cfare menyre Amerika e drejton boten thuhet ne edicionin online te 145Der Spiegel146 sipas te cilit nje zhvillim i tille i situates paraqet nje kolaps politik te politikes se jashtme amerikane. 145Der Spiegel 145 perkujton se asnjehere ne histori nuk ka ndodhur qe nje superfuqi te humbe kontrollin ndaj nje numri aq te madh te informacioneve konfidenciale 150 te dhena keto qe mund te ndihmojne ne krijimin e nje imazhi te themeleve mbi te cilat eshte ndertuar politika e jashtme amerikane.
Gazeta gjermane po ashtu nenvizon se asnjehere deri me tani nuk eshte lekundur aq shume besimi i partnereve amerikane sesa tani kur qendrimet dhe preferencat personale per realizimin e politikes jane bere publike.
Gazetat 145The Guardian146 145The New York Times146 145Le Monde146 145El Pais146 dhe 145Der Spiegel146 te cilave Wikileaks ua dergoi komplet materialin tashme kane paralajmeruar botimin e pjeseve me interesante te tij gjate diteve te ardhshme megjithese kane vendosur te mos e bejne publike gjithe bazen e te dhenave dhe te censurojne identitetet jetet e te cileve do te mund te rrezikoheshin po te publikohen. Wikileaks web-faqja e te cilit te dielen ishte cak i sulmeve te hakereve nderkohe ka njoftuar se synon te publikoje nje numer te limituar te dokumenteve por me disa emra 147te kamufluar148.
Shtepia e Bardhe ka denuar asher te dielen mbrema publikimin e dokumenteve konfidenciale te SHBA146ve duke e quajtur kete gje nje veprim 147te papergjegjshem dhe te rrezikshem148. Nga atje eshte perseritur qendrimi se levizja e Wikileaks mund te rrezikoje jetet e shume individeve.
Le te jete e qarte se zbulimi i atyre dokumenteve mund te paraqese rrezik per diplomatet tane per pjesetaret e sherbimeve sekrete dhe per njerezit tjere anembane botes qe presin ndihme nga SHBA146te ne promovimin e demokracise dhe te qeverisjes transparente148 theksoi zedhenesi i presidentit Obama Robert Gibbs.
Pentagoni po ashtu ka denuar publikimin e dokumenteve sekrete amerikane te cilat Wikileaks 147i ka siguruar ne menyre te paligjshme148 perderisa ka njoftuar se tashme jane ndermarre masa per shmangien e gjerave te tilla ne te ardhmen.
Sekretarja e Shtetit Hillary Clinton javen e kaluar tentoi te zvogeloje paksa demet e shkaktuara ne raport me aleatet amerikane duke i kontaktuar personalisht zyrtaret e larte ne Gjermani Arabi Saudite France dhe Afganistan. Ambasadoreve amerikane ne shtetet tjera iu eshte kerkuar qe t146i lajmerojne paraprakisht nikoqiret e tyre rreth informacioneve qe nderlidhen me ta e per te cilat eshte menduar se pergjithmone do te mbeteshin sekrete. Washingtoni tani po perballet me nje detyre tejet te veshtire ate te bindjes se kontakteve ne bote se konversimi i tyre i ardhshem do te mbetet konfidencial.
Eksperti ushtarak Bradley Manning 22 eshte personi qe dyshohet se ne muajin qershor i kishte mundesuar web-faqes Wikileaks qasjen ne dokumentet sekrete ne mesin e te cilave eshte edhe arkiva e fundit elektronike e ambasadave amerikane ne bote. Ushtarin ne fjale e zbuloi ish-hakeri Adrian Lamo te cilit Manning i kishte thene se ai ishte njeriu qe ndihmoi rrjedhjen e dokumenteve sekrete. Pasi qe permes postes elektronike ia kishte pranuar pergjegjesine lamo e kishte lajmeruar Manning146un ne FBI dhe te hetuesit ushtarake sepse sic tha ishte shqetesuar per sigurine e vendit.
147Hillary Clinton dhe disa qindra diplomate ne gjithe boten do te perjetojne atak ne zemer kur te zgjohen nje mengjes dhe te kuptojne se arkivi i politikes se jashtme sekrete eshte i qasshem online per publikun148 kishte shkruar asokohe Manning.
Nga agjencite
Reagime ndaj publikimeve te Wikileaks
Nje kongresist amerikan beri thirrje qe Wikileaks te cilesohet si organizate terroriste pasi qe web-faqja botoi qindra mijera dokumente diplomatike amerikane.
Peter King qe eshte pjese e Komisionit per Siguri te Brendshme te Dhomes se Perfaqesuesve theksoi se Wikileaks po rrezikon jeten e amerikaneve dhe aleateve te tyre.
Shefi i Shtabit te Shtatmadhorise se Ushtrise Amerikane Mike Mullen tha per televizionin CNN se kjo gje mund te rrenoje kredibilitetin e autoriteteve amerikane.
Nje informacion shume i vogel tani kombinohet me shume informacione te tjera dhe ne kete menyre i jepet nje domethenie tjeter theksoi Mullen.
Departamenti amerikan i Mbrojtjes nderkaq kumtoi se eshte duke e forcuar sigurine e kompjutereve me qellim te parandalimit te rrjedhjeve te tilla te informacioneve.
Pritet qe se shpejti te publikohen edhe informacione tjera mes te cilave perfshihen edhe kritikat amerikane ndaj kryeministrit britanik David Cameron por edhe pretendimet qe kane te bejne me sjelljen e pahijshme te nje anetari te Familjes Mbreterore.
Ne reagimin e saj Ministria e Jashtme e Britanise se Madhe ka nenvizuar se denon cdo publikim te paautorizuar te informacioneve sekrete. Foreign Office theksoi se kjo gje i shkakton deme sigurise kombetare dhe rrezikon jete njerezish.
Edhe qeveria gjermane eshte shprehur se zbulimet e publikuara ne web-faqen e Wikileaks dhe deklaratat kritike ndaj politikaneve gjermane nuk ndikojne ne marredheniet mes dy vendeve.
Marredheniet ndermjet dy vendeve jane 147solide te konsoliduara dhe ato ne asnje menyre s146do te trazohen nga keto publikime deklaroi te henen ne Berlin zedhenesi i Qeverise gjermane Steffen Seibert.
S146dihet se ku fshihet Assange
Permes nje video-deklarate ne internet Julian Assange mbrojti te dielen vendimin e tij per publikimin e dokumenteve sekrete te arkivit te Departamentit te Shtetit.
Kur Departamenti i Shtetit te kuptoje se ne jemi nje organizate e pergjegjshme do te na e beje te pamundur publikimin e informatave te besueshme me shprese se ato s146do te botohen fare. Por sikur ne te mos botonim asgje nuk do te beheshin publike as sharjet e Departamentit te Shtetit pohoi mes tjerash ai.
Nuk dihet ende se prej nga u transmetua video-porosia e tij.