Rruga e vshtir e Shqipris drejt demokracis
Mbas prmbysjes s regjimit komunist Shqipria po kalon momente shume te vshtira ne rrugn e saj te demokratizimit. Ndoshta sht nga te vetmet vende ish komuniste te lindjes qe po kalon me kaq shume vshtirsi rrugkalimin nga diktatura ne demokraci.
Kane kaluar pothuajse 15 vjet nga prmbysja e regjimit komunist dhe Shqipria ka arritur te prmbush vetm disa kritere institucionale formale te demokracis, duke bere pjese kshtu ne at grup shtetesh qe ne shkencn politike quhen proto demokraci ose vende me demokraci pjesrisht te zhvilluar e qe nuk veprojn akoma brenda parametrave te demokracis procedurale, po ne fakt kane shanse te mira pr te zhvilluar demokracin.
Por qe Shqipria ta zhvilloj me tej demokracin e saj ne radhe te pare duhet qe te gjith aktoret e skens politike te binden qe demokracia dhe procedurat demokratike jan te vetmet zgjidhje pr fardo lloj problemi apo krize politike. Jo rrall here jemi ndeshur ne kto vite me faktin qe pr te zgjidhur probleme te ndryshme, ne politiken shqiptare, jan prdorur forma krejtsisht anti demokratike. Ku shpesh here kto lloj formash jo
vetm qe kane dmtuar demokracin e brishte shqiptare por kane krijuar dhe destabilizimin e vendit. Politikanet shqiptar ne qoft se duan te respektojn, ashtu si pohojn normat e demokracis, duhet te prpiqen qe te transmetojn at far ndjejn, idet e tyre, nprmjet institucioneve politike, proceseve elektorale te rregullta e te ndershme si dhe nprmjet mjeteve te lira te informacionit. Studiuesit e demokracis J.J Linz e Alfred Stepan kmbngulin ne faktin se bindja e drejtueseve te nj shteti ndaj normave te demokracis sht jetsore pr zhvillimin e vete demokracis.
Nj pengese tjetr pr zhvillimin e demokracis ne vendin tone duket se jan dhe partit politike. Kto parti po mbajn peng fardo lloj nisme pr progresin e vendit. Roli i partive politike, thot shkenctari i politikes R. Dahl, sht vendimtare pr demokracin, pasi ato jan aktoret me rolin kryesor ne skenn politike. E pra, nse partit politike ne Shqipri duan te kontribuojn me te vrtet ne zhvillimin e stabilizimin e vendit, duhet te gjejn gjuhen e prbashkt midis tyre duke i ln me nj ane konfliktet personale pasi vetm ne kt mnyr ato mund te zhvillojn nj rol pozitiv brenda institucionit ligjvns i cili kohet e fundit, ndryshe nga far i takon, sht kthyer ne nj arene grindjesh.
Gjithashtu po brenda partive politike duhet nj demokratizim i mtejshm i strukturave drejtuese, pasi shpesh here kto parti i kane shrbyer si instrumente personale drejtueseve te tyre.
Zbatimi i rrept i ligjit sht gjithashtu nj nga kriteret kryesore pr forcimin e demokracis shqiptare. Ne vendin tone duket se ende as qytetaret dhe as qeveritaret nuk e kane kuptuar se far do te thot sundim i ligjit.Mbase pr kt nuk duhet thjeshte nj zbatimi i rrept i ligjit nga ana e shtetit, por dhe nj edukim i mtejshm i te gjith shoqris shqiptare ndaj kulturs demokratike, pasi shoqris tone i mungon ende nj kulture e te drejtave dhe e detyrave. Qe te drejtat te respektohen,thekson politologu i njohur Sartori, sht shume e rndsishme qe qytetaret brenda tyre te zhvillojn kulturn e demokracis,ta bjn at pjese te karakterit te tyre.
Por me gjith rezultatet pozitive qe mund te arrihen ne fushn politike, sht prsri e vshtir te imagjinosh nj demokraci te vrtet ne Shqipri pa nj ristrukturim te mire te ekonomis. Kriza e tmerrshme e vitit 97 tregoi se sa e brishte sht demokracia ne Shqipri dhe sa rndsi ka faktori ekonomik ne demokracin e vendit.
Qe te shkoje e sigurte ne rrugn e demokratizimit dhe qe te ndrtoj nj kulture te vrtet demokratike vendi jone duket se ka nevoje te menjhershme pr lider me te prgatitur pr te prballuar problemet e demokracis. Skena politike shqiptare ka vite qe dominohet po nga te njjtt personazhe, dhe jo vetm kaq, por politikanet qe jan sot ne skene, jan po ata qe ne te shkuarn patn treguar besnikrin e tyre ndaj regjimit totalitarist. Madje kt gj e tregojn me se miri vete ata me kulturn e intolerancs dhe te arrogancs qe kane trashguar nga regjimi i vjetr.
Kaprcimi i ktyre problemeve sa me shpejt do te ishte dhe nj hap i madh qe Shqipria do te bnte ne rrugn e saj te integrimit euro-atlantik.
Kane kaluar pothuajse 15 vjet nga prmbysja e regjimit komunist dhe Shqipria ka arritur te prmbush vetm disa kritere institucionale formale te demokracis, duke bere pjese kshtu ne at grup shtetesh qe ne shkencn politike quhen proto demokraci ose vende me demokraci pjesrisht te zhvilluar e qe nuk veprojn akoma brenda parametrave te demokracis procedurale, po ne fakt kane shanse te mira pr te zhvilluar demokracin.
Por qe Shqipria ta zhvilloj me tej demokracin e saj ne radhe te pare duhet qe te gjith aktoret e skens politike te binden qe demokracia dhe procedurat demokratike jan te vetmet zgjidhje pr fardo lloj problemi apo krize politike. Jo rrall here jemi ndeshur ne kto vite me faktin qe pr te zgjidhur probleme te ndryshme, ne politiken shqiptare, jan prdorur forma krejtsisht anti demokratike. Ku shpesh here kto lloj formash jo
vetm qe kane dmtuar demokracin e brishte shqiptare por kane krijuar dhe destabilizimin e vendit. Politikanet shqiptar ne qoft se duan te respektojn, ashtu si pohojn normat e demokracis, duhet te prpiqen qe te transmetojn at far ndjejn, idet e tyre, nprmjet institucioneve politike, proceseve elektorale te rregullta e te ndershme si dhe nprmjet mjeteve te lira te informacionit. Studiuesit e demokracis J.J Linz e Alfred Stepan kmbngulin ne faktin se bindja e drejtueseve te nj shteti ndaj normave te demokracis sht jetsore pr zhvillimin e vete demokracis.
Nj pengese tjetr pr zhvillimin e demokracis ne vendin tone duket se jan dhe partit politike. Kto parti po mbajn peng fardo lloj nisme pr progresin e vendit. Roli i partive politike, thot shkenctari i politikes R. Dahl, sht vendimtare pr demokracin, pasi ato jan aktoret me rolin kryesor ne skenn politike. E pra, nse partit politike ne Shqipri duan te kontribuojn me te vrtet ne zhvillimin e stabilizimin e vendit, duhet te gjejn gjuhen e prbashkt midis tyre duke i ln me nj ane konfliktet personale pasi vetm ne kt mnyr ato mund te zhvillojn nj rol pozitiv brenda institucionit ligjvns i cili kohet e fundit, ndryshe nga far i takon, sht kthyer ne nj arene grindjesh.
Gjithashtu po brenda partive politike duhet nj demokratizim i mtejshm i strukturave drejtuese, pasi shpesh here kto parti i kane shrbyer si instrumente personale drejtueseve te tyre.
Zbatimi i rrept i ligjit sht gjithashtu nj nga kriteret kryesore pr forcimin e demokracis shqiptare. Ne vendin tone duket se ende as qytetaret dhe as qeveritaret nuk e kane kuptuar se far do te thot sundim i ligjit.Mbase pr kt nuk duhet thjeshte nj zbatimi i rrept i ligjit nga ana e shtetit, por dhe nj edukim i mtejshm i te gjith shoqris shqiptare ndaj kulturs demokratike, pasi shoqris tone i mungon ende nj kulture e te drejtave dhe e detyrave. Qe te drejtat te respektohen,thekson politologu i njohur Sartori, sht shume e rndsishme qe qytetaret brenda tyre te zhvillojn kulturn e demokracis,ta bjn at pjese te karakterit te tyre.
Por me gjith rezultatet pozitive qe mund te arrihen ne fushn politike, sht prsri e vshtir te imagjinosh nj demokraci te vrtet ne Shqipri pa nj ristrukturim te mire te ekonomis. Kriza e tmerrshme e vitit 97 tregoi se sa e brishte sht demokracia ne Shqipri dhe sa rndsi ka faktori ekonomik ne demokracin e vendit.
Qe te shkoje e sigurte ne rrugn e demokratizimit dhe qe te ndrtoj nj kulture te vrtet demokratike vendi jone duket se ka nevoje te menjhershme pr lider me te prgatitur pr te prballuar problemet e demokracis. Skena politike shqiptare ka vite qe dominohet po nga te njjtt personazhe, dhe jo vetm kaq, por politikanet qe jan sot ne skene, jan po ata qe ne te shkuarn patn treguar besnikrin e tyre ndaj regjimit totalitarist. Madje kt gj e tregojn me se miri vete ata me kulturn e intolerancs dhe te arrogancs qe kane trashguar nga regjimi i vjetr.
Kaprcimi i ktyre problemeve sa me shpejt do te ishte dhe nj hap i madh qe Shqipria do te bnte ne rrugn e saj te integrimit euro-atlantik.