Rusia është e zemëruar që Finlanda po i bashkohet NATO-s, por nuk mund të bëjë shumë për këtë

Pushtimi rus i Ukrainës e nxiti Finlandën të linte mënjanë shqetësimet e kahershme për provokimin e Rusisë dhe të kërkonte anëtarësimin në NATO, një pengesë e madhe strategjike për Rusinë.

Pushtimi do të thotë gjithashtu se Rusia mund të bëjë pak për të, shkruan The Washington Post.

Ushtria ruse është futur në grackën e luftimeve të rënda në Ukrainë, radhët e saj janë varfëruar nga humbjet e mëdha të njerëzve dhe pajisjeve. Rusia tërhoqi trupat nga kufiri me Finlandën për t’i dërguar në Ukrainë, duke e lënë Moskën me një kapacitet të reduktuar ndjeshëm për të kërcënuar ushtarakisht Finlandën.

Rusia furnizon Finlandën me sasi të vogla gazi dhe nafte, por Finlanda tashmë po përgatitej t’i ndërpresë këto furnizime në përputhje me vendimet e Bashkimit Evropian për të reduktuar varësinë nga energjia ruse. Një përgjigje e mundshme e hershme erdhi të shtunën me një njoftim nga kompania shtetërore ruse RAO Nordic se ka ndaluar eksportet e energjisë elektrike në Finlandë, megjithëse ishte e paqartë nëse masa ishte menduar si një ndëshkim. Rusia fajësoi sanksionet perëndimore për këtë veprim, duke thënë se ato e kishin bërë të vështirë për Rusinë marrjen e pagesave për furnizimet.

Finlanda hoqi dorë nga aksioni. Zyrtarët finlandezë thanë se ata tashmë kishin pakësuar importet e energjisë elektrike ruse për t’u mbrojtur nga sulmet e mundshme në infrastrukturën e vendit dhe energjia elektrike ruse përbënte vetëm 10 për qind të konsumit të saj.

Rusia mund të përpiqet të nisë sulme kibernetike kundër infrastrukturës finlandeze ose të zhvillojë një luftë hibride në një përpjekje për të lëkundur opinionin publik finlandez, por Finlanda ka sisteme shumë të zhvilluara të afta për t’iu kundërvënë çdo përpjekjeje të tillë, tha gjeneralmajor në pension Pekka Toveri, një ish shef i ushtrisë finlandeze të inteligjencës.

“Ata në fakt nuk kanë shumë gjëra që mund të përdorin për të na kërcënuar,” tha Toveri. “Ata nuk kanë fuqi politike, ushtarake apo ekonomike.”

Vendimi i Finlandës, që pritet të shpallet zyrtarisht të dielën, ndryshon balancën e fuqisë përgjatë kufijve veriorë të aleancës së NATO-s. Në ditët në vijim, Suedia pritet të ndjekë shembullin e Finlandës dhe gjithashtu të kërkojë anëtarësimin në NATO. Por është pranimi i Finlandës ai që do të ketë ndikimin më të madh në Rusi, duke shërbyer për të dyfishuar madhësinë e kufirit tokësor të Rusisë me NATO-n dhe për të rrethuar tërësisht tre portet e saj në Detin Baltik.

Për dekada, Finlanda ishte përmbajtur nga anëtarësimi në NATO nga frika se mos provokonte fqinjin e saj më të madh, të armatosur me armë bërthamore. Dhe presidenti rus Vladimir Putin i kishte mbajtur gjallë ato frikë me kërcënime të paqarta për luftë dhe akte kërcënuese të ngacmimit në hapësirën ajrore dhe ujërat finlandeze.

Pushtimi i Ukrainës e përmbysi atë përllogaritje, duke i shtyrë finlandezët të arrinin në përfundimin se do të ishin më të sigurtë nën ombrellën mbrojtëse të NATO-s sesa të liheshin të merreshin vetëm me Rusinë. Para luftës, vetëm 20 për qind e finlandezëve mbështesnin anëtarësimin në NATO. Deri në maj, kjo shifër kishte arritur në 76 për qind.

Finlandezët kanë arritur gjithashtu në përfundimin se performanca e papritur e dëshpëruar e ushtrisë ruse dhe pengesat në fushën e betejës në Ukrainë sugjerojnë se ajo nuk përbën më kërcënimin si dikur, tha Toveri.

“Rusia është aq e dobët tani sa nuk mund të rrezikojnë një tjetër humbje poshtëruese,” tha ai. Nëse Rusia do të përpiqej të dërgonte trupa në Finlandë “për disa ditë ato do të zhdukeshin. Rreziku i humbjes poshtëruese është i lartë dhe nuk mendoj se ata mund ta përballojnë këtë.”

Për Kremlinin “është një moment vërtet ironik”, tha Lauren Speranza, drejtore e Mbrojtjes dhe Sigurisë Transatlantike në Qendrën për Analizën e Politikave Evropiane. Pengimi i zgjerimit të NATO-s ishte një nga qëllimet e deklaruara të Putinit për të sulmuar Ukrainën, e cila kishte kërkuar anëtarësimin në NATO. Finlanda dhe Suedia nuk kishin – deri në pushtimin e Ukrainës, vuri në dukje ajo.

“Jo vetëm që Putini ka një dështim të madh në duart e tij për sa i përket objektivave të tij ushtarake në Ukrainë, por ai gjithashtu ka zgjeruar NATO-n, që ishte saktësisht e kundërta e asaj që ai donte”, tha Speranza. “Kjo nënvizon se çfarë një llogaritje e gabuar strategjike ishte ky.”

Tashmë, Moska duket se po redukton kërcënimet e saj për hakmarrje. Në një telefonatë të shtunën, Putin i tha presidentit finlandez Sauli Niinisto se vendimi i Finlandës për t’u bashkuar me NATO-n është “i gabuar” dhe mund të ketë “një efekt negativ” në marrëdhëniet ruso-finlandeze – por ai nuk bëri kërcënime specifike, sipas një leximi nga Kremlini.

Niinisto, i cili inicioi thirrjen, i tha troç Putinit se ishte mbi të gjitha “pushtimi masiv” i tij i Ukrainës që e shtyu Finlandën të kërkonte mbrojtjen e ofruar nga aleanca e sigurisë e NATO-s, sipas një deklarate nga zyra e tij.

“Biseda ka qenë e drejtpërdrejtë dhe e drejtpërdrejtë dhe është zhvilluar pa acarime. Shmangia e tensionit  u konsiderua i rëndësishëm”, thuhet në deklaratë.

Në javët para njoftimit të Finlandës, zyrtarët rusë kishin paralajmëruar për pasoja të rënda, duke përfshirë vendosjen e armëve bërthamore në afërsi dhe dërgimin e përforcimeve ushtarake në kufirin finlandez.

Që atëherë ata kanë qenë më të kujdesshëm, duke thënë se përgjigja e Rusisë do të varet nga sa larg shkon NATO drejt vendosjes së një pranie në kufirin e Rusisë.

Vendimi do të kërkojë që Rusia të ofrojë një “reagim politik”, cituan mediat ruse të lajmeve të tha zëvendësministri i Jashtëm Alexander Grushko të shtunën – një hap prapa nga përgjigja “ushtarake dhe teknike” e kërcënuar nga zëdhënësi i Kremlinit Dmitry Peskov të enjten.

Ai tha gjithashtu se ishte “shumë herët për të folur për vendosjen e armëve bërthamore në rajonin e Balltikut” dhe shtoi se “Moska nuk do të udhëhiqet nga emocionet” në vendosjen e përgjigjes së saj.

Rusia do të kryejë një “analizë të plotë” të çdo konfigurimi të ri të forcave në kufirin e saj përpara se të vendosë për përgjigjen e saj, tha ai, duke i bërë jehonë komenteve të Peskov se shkalla e hakmarrjes ruse do të varet nga sa do të vendoset infrastruktura ushtarake e NATO-s në kufijtë e Rusisë.

Nuk janë marrë vendime se çfarë lloj pranie do të krijojë NATO në Finlandë dhe Suedi pasi të jetë zyrtarizuar pranimi i tyre, gjë që mund të jetë disa muaj larg. Një pengesë e re është shfaqur në formën e kundërshtimit të presidentit turk Rexhep Tajip Erdogan për anëtarësimin e tyre me arsyetimin se Suedia pret anëtarë të Partisë së jashtëligjshme të Punëtorëve të Kurdistanit, ose PKK.

Por ka shumë të ngjarë që anëtarësimi i Finlandës të mos kërkojë një prani të konsiderueshme të trupave të NATO-s, thonë analistët. Finlanda ka një ushtri të fuqishme dhe të pajisur mirë që ka kryer stërvitje të rregullta me vendet e NATO-s. Ushtria e saj tashmë është e integruar mirë me sistemet ushtarake të NATO-s.

Aq i madh është kërcënimi ndaj interesave strategjike të Rusisë sa Moska do të detyrohet të ndërmarrë një formë veprimi kundër Finlandës, tha Dmitry Suslov nga Shkolla e Lartë Ekonomike e Universitetit Kombëtar të Kërkimit në Moskë.

Së paku, tha ai, Rusia do të duhet të forcojë praninë e saj ushtarake përgjatë kufirit finlandez, sepse Finlanda nuk do të konsiderohet më një vend “mik”. Ajo gjithashtu do të duhet të rrisë praninë e saj detare në Detin Baltik, i cili do të bëhet, tha ai, “një liqen i NATO-s”.

Organizata e Traktatit të Atlantikut të Veriut (NATO) është një aleancë ushtarake dhe politike prej 30 anëtarësh kryesisht evropianë, të paraqitur më sipër me ngjyrë blu. Ukraina dhe Rusia nuk janë anëtarë. Pasi Rusia pushtoi Ukrainën javën e kaluar, NATO dërgoi trupa te anëtarët e saj pranë Ukrainës dhe dërgoi armë për të ndihmuar Ukrainën në mbrojtjen e saj.

Nëse Shtetet e Bashkuara ose Britania krijojnë baza në Finlandë, Rusia nuk do të ketë “zgjidhje tjetër veçse të vendosë armë taktike bërthamore për të shënjestruar ato baza”, paralajmëroi Suslov.

Finlanda është e përgatitur për veprime të mëtejshme, tha ish gjenerali finlandez Toveri, qoftë edhe vetëm sepse Putini mund të ndjejë nevojën për të shpëtuar fytyrën. Por finlandezët janë mësuar gjatë dekadave të jetojnë me një fuqi potencialisht armiqësore në kufijtë e tyre dhe nuk ndihen të kërcënuar në mënyrë të padrejtë, tha ai. “Ne jemi mësuar me faktin që rusët janë atje. Shumica e finlandezëve nuk janë shumë të shqetësuar për këtë.”