SHBA rifillon sulmet/ Irani godet cisternat me naftë në Ngushticën e Hormuzit
Ushtria e Shteteve të Bashkuara ka ndërmarrë natën e tretë radhazi sulme ajrore ndaj objektivave në Iran, ndërsa presidenti Donald Trump njoftoi rikthimin e bllokadës ndaj transportit detar iranian dhe propozoi vendosjen e një tarife prej 20% për anijet që kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit nën mbrojtjen amerikane.
Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) bëri të ditur se sulmet nisën me urdhër të presidentit Trump, i cili deklaroi më herët se Irani do të goditej “shumë fort” dhe se do të vazhdonin operacionet ushtarake. Më pas ai tha se objektivi i sulmeve ishte dobësimi i kapaciteteve iraniane në zonën e Ngushticës së Hormuzit.
Ndërkohë, Ministria e Mbrojtjes e Emirateve të Bashkuara Arabe njoftoi se dy cisterna nafte, Mombasa dhe Al Bahiyah, u goditën nga raketa lundruese iraniane gjatë lundrimit në ujërat territoriale të Omanit. Si pasojë, një anëtar i ekuipazhit u plagos, ndërsa tetë persona të tjerë mbetën të lënduar.
Agjencia britanike UK Maritime Trade Operations raportoi gjithashtu se një tjetër cisternë u godit nga një predhë e paidentifikuar pranë brigjeve të Omanit. Megjithatë, ende nuk është konfirmuar nëse bëhet fjalë për të njëjtin incident të raportuar nga autoritetet e Emirateve.
Nga ana tjetër, Garda Revolucionare Islamike e Iranit (IRGC) deklaroi se kishte goditur dy supercisterna që, sipas saj, kishin shpërfillur paralajmërimet dhe kishin fikur sistemet e navigimit. Teherani akuzoi SHBA-në se po nxit anijet të përdorin rrugë të paligjshme dhe paralajmëroi se bashkëpunimi me “armikun agresor” do të sillte dëme, vonesa në rihapjen e rrugëve detare dhe pasoja për tregun global të energjisë.
Bahraini njoftoi se sistemet e tij të mbrojtjes ajrore rrëzuan disa sulme ajrore iraniane mbi territorin e vendit.
Në një postim në rrjetin Truth Social, Trump deklaroi se Ngushtica e Hormuzit do të mbetej e hapur “me ose pa Iranin” dhe se SHBA do të njihej si “Mbrojtësja e Ngushticës së Hormuzit”, duke propozuar që transportuesit detarë të paguanin një tarifë prej 20% për mbrojtjen amerikane.
Irani e hodhi poshtë këtë deklaratë. Ministri i Jashtëm Abbas Araqchi tha se Teherani është dhe do të mbetet garantuesi i sigurisë së ngushticës, ndërsa ironizoi tarifën e propozuar nga Trump duke thënë se “20% është sigurisht shumë”.
Pas sulmeve amerikane, mediat iraniane raportuan shpërthime në Bandar Abbas, në ishujt Kish, Qeshm dhe Abu Musa, si edhe në provincat Bushehr dhe Khuzestan. Autoritetet iraniane thanë se disa persona u plagosën dhe se operacionet e shpëtimit ishin në zhvillim.
Sipas mediave shtetërore iraniane, ushtria iraniane goditi me raketa një anije amerikane të cilësuar si “armiqësore”, ndërsa dronë iranianë sulmuan objektiva amerikane në Kuvajt. Garda Revolucionare pretendoi gjithashtu se kishte rrëzuar një dron amerikan MQ-1 mbi Ngushticën e Hormuzit.
Përshkallëzimi i konfliktit ka rritur shqetësimet për sigurinë e një prej korridoreve më të rëndësishme energjetike në botë. Organizata Ndërkombëtare Detare e OKB-së kundërshtoi propozimin amerikan për vendosjen e tarifave, duke theksuar se nuk ekziston bazë ligjore për taksimin e kalimit në ngushticat ndërkombëtare.
Tregjet reaguan menjëherë ndaj zhvillimeve. Çmimet e naftës u rritën me mbi 9%, ndërsa trafiku detar në Ngushticën e Hormuzit ka rënë ndjeshëm gjatë ditëve të fundit për shkak të rritjes së rrezikut për anijet tregtare.