Shenimet sekrete Hrushovi Hoxha me i dhunshem se Stalini

Zbulohen mendimin per dy drejtuesit shqiptare Hoxha e Shehu

Shkaterrimi i marredhenieve mes Shqiperise dhe Bashkimit Sovjetik vjen nga nje kendveshtrim tjeter shenimet e mbajtura ne nje takim te Nikita Hrushovit kreu i atehershem i BRSS-se me homologet ccedilekosllovake zbulojne mendimin e tij per dy drejtuesit shqiptare Hoxha e Shehu Ai i konsideron ata qesharake te ccedilmendur dhe ne fund edhe me te eger sesa vete Stalini te cilin ata thoshin se e ndjekin Per Hrushovin pretendimi i Enver Hoxhes se ishte i vetmi ne rrugen e marksizem-leninizmit dhe se e drejtonte ate ishte nje anekdote Ne dreken e qershorit 1961 pak kohe pas largimit te sovjetikeve nga Pashalimani dhe 6 muaj para ngrirjes perfundimtare te marredhenieve diplomatike Hrushovi e cileson Shqiperine nje vend qendrimi radikal qe e tejkalon ate te Kines Hoxha dhe Shehu perdorin keto taktika qe gradualisht te nxjerrin jashte loje te gjithe kundershtaret e tyreUne nuk jam fare i befasuar qe ata vazhdimisht i referohen Stalinitrdquo - tha ai Ata gjejne ne kete justifikim ata e justifikojne me kete zhdukjen fizike te kundershtareve te tyre Stalini ka vepruar ne kete menyre duke perdorur likuidimin fizikisht te gjithe atyre qe nuk pajtoheshin me te Madje shqiptaret e kritikojne Stalinin se ai ka likuiduar shume pak prej kundershtareve te vetrdquo - thuhet ne dokumentin e zbardhur me poshte te cilin gazeta e ka marre nga Parallel History Project Duket se ne pjesen me te madhe kur i referohet Shqiperise dhe drejtuesve te saj Hrushovi eshte ironik ai i quan perplasjet ne Pashaliman nje ldquopirateri naiverdquo duke theksuar se nendeteset qe shqiptaret kishin marre ishin te vjetra dhe shume shpejt do te mbeteshin pa pjese

Shenime ne takimin e N S Hrushovit me perfaqesuesit kryesore te Komitetit Qendror te Partise Komuniste te Ccedilekosllovakise dhe qeverise se Republikes Socialiste Ccedilekosllovake ne Smolenice prane Bratislaves dhe dollia e Hrushovit ne dreken e 1 qershorit 1961 ne PrageTakimi u zhvillua 1 qershor 1961 ne Smolenice prane Bratislaves Delegacioni sovjetik perfshinte shokun Hrushov Gromyko shokun dhe bashkeluftetarin Zimyanin Delegacioni ccedilekosllovak perfshinte shoket Novotny Siroky Hendrych Baciacutelek Barak Pavol David Strechaj Kouckyacute dhe shokun V David Takimi zgjati nga 1100 deri 1330

Me pas shoku Hrushov foli per Shqiperine Une pajtohem me ate qe u tha nga shoku Novotnyacute Enver Hoxha mendon se ai ze pozite udheheqese dhe se ai eshte nje besnik i linjes marksiste-leniniste Ne lidhje me kete une kujtoj nje nga shumica e anekdotave ne epoken post-revolucionare qe u krijuan nga Manuilskij dhe Radek Ka pasur shume prej ketyre Megjithate une do te doja te permend nje rast Siccedil dihet Ushtria e Kuqe ishte e lidhur me Trotskyn Radek i cili tashme eshte ne mergim ne Siberi ne ate kohe shkroi per nje te njohurin e tij me rastin e pervjetorit te Ushtrise se Kuqe dhe ai e perfundoi letren e tij me thirrjen Rrofte Ushtria e Kuqe jete te gjate Gusevrdquo E Sigurisht Gusev nuk ishte asnje lloj figure e veccedilante por nje person i panjohur qellimi i Radek ishte nje shaka kjo ishte e qarte per te gjithe Anekdota ve ne loje thirrjet e Enver Hoxhes se ai po udhehiqte marksizem-leninizmin
Sot Enver Hoxha e shpall veten si nje busull Kjo eshte per te qeshur edhe pse keto perpjekje ne te vertete ekzistojne Nuk jane shqiptaret qe jane pas kesaj por dikush tjeter Ne ccedildo rast keto jane shprehje te rrezikshme te nacionalizmit
Eumlshte pa dyshim nje nder i madh te jesh i parerdquo Megjithate ai i vetmi qe eshte i pare nese ben gabime ose ben mire per veten e tij eshte ne nje situate me te keqe se ai qe vjen pas Le ta marrin shembullin e atij qe ndjek Nese ai merr parasysh pervojen e paraardhesve te tij dhe eshte i afte per te perdorur keto pervoja per avantazhin e tij gjithmone mund te thone se ai eshte zgjuar

Shqiperia

Shoku Hrushov tha Ne kete kohe marredheniet me Shqiperine nuk mund te jene me keq se kaq Ata jane te ccedilmendur Ne do trsquou ndalim te gjithe ndihmen qe kemi per ta Edhe ne ato raste ku ne kemi perfunduar 95 me ndertimin e nje projekti ne nuk do ta perfundojme pjesen e mbetur Ne nuk do trsquoi ndihmojne ata qe nuk i kemi miq Ne do te therrasim te gjithe ekspertet edhe ata qe jane ende atjerdquo Shoku Hrushov foli edhe per procesin e likuidimit te bazave detare ne Vlore Ne i terhoqem 8 nendetese dhe shqiptaret kane kapur 4 nendetese te cilat ishin nen komanden e perbashket shqiptaro-sovjetike Kjo eshte pirateri naive pasi duhet permendur se ato jane nendetese te vjetra dhe ne nje kohe te shkurter shqiptaret nuk do te kete pjese kembimi per to nese ne nuk do te vazhdojme trsquoi furnizojme me pjeserdquo si perfaqesues te nje vendi te industrializuar ju e dini mire kete Shoku Hrushov foli pastaj per nje incident qe ndodhi kur nje anije sovjetike ishte ne rrugen e saj per ne Shqiperi per te marre ekuipazhin ne bazen detare afer bregdetit shqiptar Anija u pershendet nga njesite kryesore te flotes shqiptare dhe forcave tokesore Edhe pse shqiptaret e mohuan kete ata u binden nga fotot e dokumentuara te marra nga marinaret sovjetike

Ne po konsiderojme qe te shkepusim marredheniet diplomatike me ta edhe pse ne jemi permbajtur per ta bere kete tani per tanirdquo
Shoku Hrushov flet me shume per proceset qe po ndodhin ne Shqiperi Ai kujtoi nje leter qe ai sapo ka marre nga ish-shefi i Shtabit te Shqiperise i cili u arratis ne Jugosllavi Ky shqiptar i sqaron shokut Hrushov ne leter arsyet pse ai u largua Ai thote se atij i ishte thene se ai do te likuidohej fizikisht me menyren e helmimit Disa kohe me pare vellai i tij eshte zhdukur ne kete menyre Une do trsquoua dergoj kete leter - eshte shume interesante dhe e veccedilanterdquo - thote shoku Hrushov Hoxha dhe Shehu perdorin keto taktika qe gradualisht te nxjerrin jashte loje te gjithe kundershtaret e tyre Une nuk jam fare i befasuar qe ata vazhdimisht i referohen Stalinitrdquo - tha ai Ata gjejne ne kete justifikim ata e justifikojne me kete zhdukjen fizike te kundershtareve te tyre

Stalini ka vepruar ne kete menyre duke perdorur likuidimin fizikisht te gjithe atyre qe nuk pajtoheshin me te Madje shqiptaret e kritikojne Stalinin se ai ka likuiduar shume pak prej kundershtareve te vet
Sigurisht nuk duhet te kete opozite ne nje parti marksiste Megjithate kush mund ta pengoje ate nga zhvillimi Ccedilfare eshte opozita dhe kush ka te drejte kush ka monopolin per te percaktuar nese ky mendim eshte i opozites nese ky apo ai mendim eshte i sakte Sipas Stalinit dhe shqiptareve eshte individi i cili ka pushtet Ne fund te fundit Shehu thote Kush nuk eshte dakord me ne do te marre nje plumb pas kokerdquo Kjo do te thote se une si Sekretar i Pare mund te percaktoj se cili mendim eshte i sakte dhe cili nuk eshte dhe fizikisht trsquoi ekzekutoj kundershtaret e mi Po ne qofte se une jam gabim dhe une mund te jem i gabuar si ccedildo person tjeter Ccedilfare ndodh nese kundershtari im ka te drejte
Ne nuk mund te tolerojme nje praktike te tille ne nje parti marksiste Ne fund te fundit Lenini nuk i ka zgjidhur keto probleme ne nje menyre te tille Gjate koheve te veshtira Lenini nuk kishte frike te mbante nje mbledhje me diskutime pro dhe kunder ne lidhje me sindikatat Kur Kamenev dhe Zinoviev nuk rane dakord me fillimin e nje kryengritjeje Lenini thjesht i largoi ata nga Byroja Politike per disa dite ai nuk i ekzekutoi ata dhe disa dite pas kryengritjes ai i pranoi edhe nje here ata ne Byrone Politike 13 Dhe shikoni shkallen e durimit qe tregoi ndaj Trotskyt Lenini Sot ne jemi ne nje situate krejtesisht te ndryshme Ne nuk duhet te jemi te frikesuar por te hapur per te diskutuar ccedileshtje te ndryshme
Ccedilfare lloj i nje partie marksiste do te jete kjo Me nje plumb per ate qe nuk pajtohet me ty siccedil deklaron Shehu Ne i kemi denoncuar praktika te tilla ne Kongresin e 20-te Partia dhe ne do te denoncojme ato perseri ne Kongresin e 22-te Ne u dhame fund ketyre praktikave Keshtu ne grupin antiparti ku u perfshine Molotovi Kaganovichi dhe anetare te tjere ne gjithashtu e zgjodhem situaten per sa kishte te bente me ta ndryshe nga Stalini 14 Kur ne dolem fitimtare mbi kete grup Kaganovich me telefonoi mua dhe mrsquou lut mua qe te mos e shkaterroja siccedil do te kishte bere Stalini Une u pergjigja duke thene se ai ka frike sepse ai vete do te kishte vepruar ne menyre te ngjashme si Stalini Shoku Hrushov pastaj vazhdoi te pershkruante Molotovin Ai theksoi natyren e tij konservatore ngurtesine e tij dhe largimi i tij nga realiteti i perditshem Ai e pershkroi ate si nje person te afte per pak dikush punetor i atij niveli qe arriten te marrin nje pozite me te larte ne parti vetem kur Stalini nisi te mblidhte rreth vetes njerez te rrethit te brendshem qe nuk do ta kundershtonin ate ne asnje menyre Gjate fjales se tij shoku Hrushov tha gjithashtu se atij i ishte propozuar qe te behej zevendes i Molotovit kur ky mbajti postin e Kryetarit te Keshillit te Ministrave pas Rykovit dhe se ai kerkoi qe te dergohej kudo tjeter vetem jo te Molotovi Stalini atehere ndryshoi vendim dhe e la ate Sekretar te Pare te Ukraines
Ne te njejten kohe shoku Molotov - tha Hrushovi - eshte nje person besnik ndaj klases punetore dhe keshtu ata kurre nuk do mendojne se ai eshte nje tradhtar apo nje agjent Kjo eshte absurditet - Une e kam njohur Molotovin qe ne rinine e tijrdquo - tha shoku Hrushov Ai eshte tani ne Vjene ne Komisionin per Perdorimin Paqesor te Energjise Atomike Disa me thane me keshilluan ta terheq ate ne Moske per nje kohe te caktuar ne lidhje me negociatat ne Vjene duke thene se nuk do te duket mire ne qofte se une do te takohen me te diku gjate takimeve ne Vjene Une nuk pranova sepse eshte e panevojshme te ngjall vemendjen e Perendimit sepse keshtu do trsquou japim atyre nje arsye qe te thone se ne jemi te frikesuar nga Molotovi Ne nuk kemi frike prej tij Ne nuk kemi asnje arsye per tu frikesuar Une per fat te mire do te takohem me terdquo

ldquoNe gjithashtu nuk kemi marredhenie te mira me Kinen Por kinezet nuk jane si shqiptaret - ata nuk sillen ne kete menyre te shemtuar - por kjo nuk do te ndryshoje asgje ne lidhje me situaten Natyrisht qe eshte nje situate e parehatshme Ne ndoshta kemi nenccedilmuar mundesine e konflikteve te tilla qe dalin brenda kampit socialist qe jane konfliktet midis vendeve socialiste Ne ndoshta kemi nenccedilmuar rolin e nacionalizmit sepse keto jane te gjitha rastet e nacionalizmit ne Shqiperi Jugosllavi dhe Kine Nga njera ane mendimet e shokeve kineze jane me afer jugosllaveve sesa ata e mendojne Nderkohe jugosllavet zakonisht mbajne nje qendrim te menccedilurrdquo

Me shkurtime ngaParallel History Project