E Shtunë, 31 Tetor 2026

Shpetojeni profesor Rexhep Qosen

Nga erciz Loloci amp Bedri Blloshmi

Nje kolegia jone shkrimtare e njohur brenda dhe jashte vendit natyrisht afer Partise Demokratike Miranda Haxhia dha para do kohesh nje opinionin e saj per profesorin e kapur nga e keqja Rexhep Qosja. Opinioni i saj i botuar fillimisht te RD dhe me pas te Bota sot dhe te disa rrjete internetike pati mendime pro e kundra qe me se paku perpiqeshin te mbronin profesorin qe si sshkruan dhe si sboton askush pervec GSH.

Perkunder keqkuptimit te shumekohshem te profesorit te angazhuar me shume ne artikuj kritike dhe gjuhesore qe shkojne deri ne 28 apo 29 libra Tirana zyrtare e komunizmit apo e demokracise ka qene me shume dashamirese ndaj perkrahjes se ketij intelektuali prej Vuthaj se sa vete Prishtina apo Beogradi qe ose e ka futur ne uje ose nuk ka denjuar te beje publike sherbimet ndaj regjimit diktatorial.

Edhe ne kohen e ndalimit te madh mes Shqiperise dhe Kosoves pavaresisht se ishin dhe jane i njejti komb Rexhep Qosja ka hyre dhe ka dale ne veprimtarite me te rendesishme kulturore mes dy vendeve ndersa ka qene naivisht nje lloj modeli ne protesta e studenteve te Dhjetorit qe iniciuan permbysjen e regjimit komunist.

Kush eshte Rexhep Qosja

Pa dashur te shtojme apo te heqim ndonje fraze po riperseritim biografine e shperndare prej tij. Lindi me 25.VI.1936 ne Vuthaj te Malit te Zi. Kater klasat e para te fillores i kreu ne Vuthaj kurse gjysmematuren ne Guci. Me 1959 mbaroi Shkollen Normale ne Prishtine ndersa me 1960 u regjistrua ne Degen e Gjuhes dhe te Letersise Shqipe te Fakultetit Filozofik te Prishtines ku u diplomua me 1964. Ne vitin 1967 pranohet asistent ne Institutin Albanologjik te Prishtines dhe gjate viteve 1967-68 specializon shkencen e letersise ne studimet e shkalles se trete ne Fakultetin Filologjik te Universitetit te Beogradit. Me 1969 zgjidhet bashkepunetor shkencor i Institutit Albanologjik te Prishtines. Ne vitin 1971 mbrojti tezen e doktorates mbi jeten dhe krijimtarine e Asdrenit. Pas doktorimit me 1972 eshte zgjedhur nje here bashkepunetor i larte e pastaj keshilltar shkencor ne Institutin Albanologjik profesor inordinar dhe mandej profesor ordinar ne Fakultetin Filozofik te Prishtines. Ishte drejtor i Institutit Albanologjik prej vitit 1972 deri ne vitin 1981 shef shumevjecar i Deges se Letersise dhe te Gjuhes Shqipe te Fakultetit Filozofik dhe gjate viteve 1974-1975 kryeredaktor i jashtem i revistes letrare Jeta e Re. Ka botuar nje numer te madh recensionesh veshtrimesh artikujsh sprovash trajtesash dhe studimesh neper shumicen e revistave shkencore dhe letrare duke trajtuar ne to ceshtje te vecanta te letersise shqipe e te krijimtarise letrare ne pergjithesi. Deri tani ka botuar disa libra ne mesin e te cileve edhe Historine e romantizmit shqiptar ne tri vellime. Libri Letersia dhe kritika i eshte botuar ne serbokroatisht kurse romani Vdekja me vjen prej syve te tille i eshte botuar ne serbokroatisht ne sllovenisht dhe ne bullgarisht. Drama Sfinga e gjalle i eshte botuar ne serbokroatisht kurse drama Beselam pse me flijojne ne arabisht. Proza ese dhe studime i jane botuar edhe ne rusisht ne frengjisht ne rumanisht ne turqisht ne maqedonisht e ne hungarisht. shte perfaqesuar ne antologjite e prozes shqipe te botuara ne Jugosllavi ne Paris dhe ne Moske.

Tjetersimi i profesorit

Sic mund te shihet nga kjo biografi e shkurter gjate periudhes sllavo-komuniste profesor Qosja eshte disi i njohur ne hapesiren ballkanike dhe pak me tej dhe bash per kete investim kulturor mendohej se ne zhvillimet e sotme mbare shqiptare do te ishte me dobiprures se pari ne krijimtari por edhe ne ceshtjet e pazgjidhura identitare.

Megjithate kur flasim per krijimtarine letrare te te dy periudhave te Qoses te majte dhe te djathte komuniste balliste zogiste monarkiste kolaboracioniste magjype cigane majemalas fushore pakica te njohura dhe te panjohura etnike raciste te viseve amtare etj bien dakort se vuthjani nuk eshte as me shume e as me pak se gjashte 8211 shtate milione shqiptare qe perpos puneve te tjera bejne letersi.

Ne fushen e studimeve gjuhesore dhe te kritikes letrare druhemi te japim ndonje mendim shterues por jemi te sigurt se nese nuk do te ishte vullneti i disa botuesve ne  Prishtine dhe Fatmir Tocit dhe i Toenes ne Tirane qe i ribotoi veprat dhe e beri pa votim te fshehte nderi i Kurveleshit nuk dime kush shtet apo shkolle i referohet kesaj prodhimtarie.

Ne pjesen qe profesor Qosja e pretendon me shume ate te intelektualit pa kompromis joservil antitotalitar mund te thuhet se gjate periudhes sllavo 8211 komuniste ai ishte aq kritik aq sa mund ta lejonte nje regjim qe i plotesonte komoditetet e akademikut dhe qe pershfaqej mjaft i zellshem per te ndermarre fushata kunder intektualeve shqiptare ne Kosove por jo te kombesive te tjera te mbeshtelle ne ish Jugosllavi

Investimi euroatlantik

Edhe mendja me inteligjente dhe fatparashikuese smund te mendonte se cfare mund te ndodhte me kombin shqiptar ne fillimshekullin e ri. Por mrekullia megjithate ndodhi. Se pari Shqiperia megjithe problemet qe i ka sjelle klasa politike eshte tashme anetare e NATO-s dmth e aleances me te madhe te paqembajtjes ne bote.

Se dyti Kosova pavaresisht shqetesimeve qe i ka prure elita politike eshte sot nje shtet i pavarur i njohur nga vendet me te rendesishme te perendimit. Se treti shqiptaret ne Maqedoni megjithe foshnjerine e politikaneve shqiptare te paqes dhe te luftes atje fale marreveshjes se Ohrit jane nje faktor i rendesishem shtetformues ne truallin e brishte ndersa shqiptaret e Malit te Zi te shtetit qe mund te strehohen se toku ne nje grataciele amerikane po fitojne me shume te drejta- te gjitha keto te bejne te mendosh se per shqiptaret ka nje investim euroatlantik. Brenda nje prirjeje europiane per te fshire kufijte me shume se shtetet e medha qe e kane pergjegjesine e ketij projekti kete afri e ndjejne dhe e perjetojne me shume popujt e vegjel te ndare ne shtete dhe kombe te ndryshme.

Nga ky projekt afermendsh perfitojne edhe bashkekombesit tane cka domethene qe secili shqiptar ne tri apo kater shtete ndihet me i madh dhe me i vleresuar ne hapesiren ballkanike dhe europiane. Dhe ndersa ndodh ky ridimensionim i shqiptareve dhe nje ndryshim i ndjeshem mentaliteti profesor Qosja vazhdon te qendroje ne llogoren e vjeter duke u shnderruar ne nje depozite vreri antishqiptare.

Pavaresisht vlerave qe jane gjithmone te diskutueshme subjektive e qe i mbeten kohes per te situr dhe mbajtur cfare i hyjne ne pune dhe cfare jo duhet pranuar se me a pa te drejte Qosja ka qene nje fare intelektuali model qe mund te behej edhe udherrefyes per shqiptare kendej dhe andej kufijve por ai per vit e me shume filloi te zvogelohej te mbartte nje mal vreri qe shpjegohet zakonisht ose nga misioni ose nga karakteri i vete kesaj qenieje njerezore. shte e pamohueshme qe disa kanale vizive shqiptare me investime dhe impakt sa media te ngjashme perendimore kane tashme nje grup analistesh afer maxhorances apo opozites por qe skane preferuar te imitojne llogoren e Qoses pra te pozicionohen haptas ndaj njeres apo tjetres force politike ne Prishtine.

Sot eshte nje hapesire e lire nuk ka censure ska urdhra e porosi nga organet eprore ish komuniste edhe kur mund te te mbyllen te gjitha kanalet e shtypit te shkruar apo viziv ka gjithnje nje sajt interneti qe mund te shprehesh mendimet e tua megjithate duhet gjetur ndonje dashamires i Qoses qe ta keshilloje per te bere nje pushim.

Lajme te ngjashmeFDBK Shqiptaret s8217do ta durojne dhe as tolerojne ricopetimin e Kosovesiljeta dhe Elvana i rane pikesRobert Gates Eliminimi i Gheddafit gabim per koalicioninLady Gaga do te vije muajin tjeter ne PodgoricePD Rama e shnderroi Tiranen ne kryeqytetin me te ndotur te Europes Lidhjeasdreni Bedri Blloshmi Beogradi Bota sot erciz Loloci Fakulteti Filologjik Fakulteti Filozofik Prishtines Guci Instituti Albanologjik Instituti Albanologjik Prishtine Jugosllavi Mali Zi Miranda Haxhia Moske Paris Partia Demokratike Prishtina profesori regjimi diktatorial Rexhep Qosja Shkolla Normale ne Prishtine Universiteti Beogradit Vuthaj

Më shumë nga Analiza

Të gjitha ›