Shqipëria dhe respektimi i të drejtave të njeriut
Aferdita Treni nuk e di, qe 10 dhjetori, Dita Nderkombetare e te Drejtave te Njeriut perkujton çdo vit 10 dhjetorin e vitit 1948, kur Asambleja e Pergjithshme e Kombeve te Bashkuara miratoi Deklaraten Universale per te Drejtat e Njeriut. Por ajo di qe sot eshte dita per te kerkuar me me force te drejten per te punuar. Pjese e administrates publike kur e majta ishte ne pushtet, vendi i saj i punes u shkurtua kur rotacioni solli ne qeverisje te djathten.
"Prej pese vitesh nuk gezoj te drejten themelore te punes, nje e drejte qe per mua ka mbetur ne leter. Mua nuk me intereson fare se kush vjen dhe kush iken nga pushteti. Kam punuar per shume vite ne administraten publike, jam eksperte ne fushen e financave, me kualifikime brenda dhe jashte vendit dhekush e degjon, qe ende jam pa pune nuk e beson", thote per programin shqip te DW, Aferdita Treni.
Situata e te Drejtave te Njeriut ne Shqiperi
Por Aferditen e beson Grupi Shqiptar per Mbrojtjen e te Drejtave te Njeriut, ku ajo ka trokitur dhe ka kerkuar te drejten e mohuar te punesimit. Kryetarja e ketij Grupi, Elsa Ballauri, thote se kjo e drejte eshte nje nga te drejtat, qe me shpesh se te tjerat nuk respektohen.
Bildunterschrift: Großansicht des Bildes mit der Bildunterschrift: Elsa Ballauri, kryetarja e Grupit Shqiptar per Mbrojtjen e te Drejtave te Njeriut.
"Ne Shqiperi, sipas te dhenave, qe ka Grupi Shqiptar per Mbrojtjen e te Drejtave te Njeriut, ka shume shkelje te tyre. Individi ka probleme, qe shpesh behen jetesore, si ajo e punes dhe e prones. Sidomos kur eshte fjala per te drejten e punes. Kjo e drejte eshte e pranishme, ne te gjitha ligjet e Shqiperise, por jo gjithmone zbatohet ne praktike. Kjo per shkak te pastrimeve ne administraten publike kur ndodh rotacioni i pushtetit. Por edhe per shkak te te mungeses se politikave adekuate nga ana e qeverive qe do te mund te zbusnin mungesen e punesimit. Aktualisht ka nje politike te paangazhuar si duhet me hallet e njerezve, ka nje shoqeri civile relativisht te dobet", thekson Elsa Ballauri.
Institucioni i Komisioneres per zbatimin e Ligjit kunder diskriminimit
Por nderkohe ka ndodhur nje zhvillim mjaft pozitiv, per te gjithe qytetaret e Shqiperise, te cileve u shkelen te drejtat themelore: sivjet eshte miratuar ligji kunder diskriminimit. Per zbatimin e tij ne praktike, ka filluar nga puna edhe institucioni i komisioneres. Kete detyre e kryen Irma Baraku, me profesion juriste.
Bildunterschrift: Großansicht des Bildes mit der Bildunterschrift: Irma Baraku, komisionere e Inspektoratit te Pavarur per monitorimin e implemtimit te ligjit kunder diskriminimit.
"Besoj se miratimi i ketij ligji eshte nje hap shume i rendesishem ne rritjen e shkalles se mbrojtjes se te Drejtave te Njeriut. Ai u krijon mundesi individeve te ndryshem, t'i drejtohen nje organi, qe konsiderohet garant i mbrojtjes se te drejtave te tyre, ne rast diskriminimi, jo vetem ndaj veprimeve te padrejta te administrates publike, te shtetit por edhe te subjekteve private. Ne institucionin tone kane mberritur tani ankesat e para. Ato jane te llojeve te ndryshme. Por shumica e tyre kane te bejne me mohimin e te drejtes se punesimit. Ligji kunder diskriminimit parashikon sanksione per kedo nga organizmat shteterore apo private qe nuk respektojne te drejten themelore te punesimit", thote komisionerja per zbatimin e Ligjit kunder Diskriminimit, Irma Baraku.
Kombet e Bashkura prane qytetareve te Shqiperise
Kombet e Bashkura, qe hartuan para 62 vitesh Deklaraten Universale te te Drejtave te Njeriut, te nenshkruar edhe nga Shqiperia, po kontribuojne qe Ligji kunder Diskriminimit, te njihet nga qytetaret dhe te jete baza e kundershtimit te tyre, kur u shkelen te drejtat e tyre themelore.
Ermira Shkurti, menaxhere e projektit te PNUD-it, Programit pert Zhvillim te Kombeve te Bashkuara, thote lidhur me institucionin e Komisioneres per zbatimin e ketij ligji:
Bildunterschrift: Großansicht des Bildes mit der Bildunterschrift: Ermira Shkurti, menaxhere e projektit te PNUD-it."PNUD-i e konsideron kete nje institucion shume te rendesishem jo vetem ne kuader te ketij ligji, por edhe te mbrojtjes se te Drejtave te Njeriut ne Shqiperi. Per kete arsye PNUD-i ka organizuar disa aktivitete, per te rritur shkallen e njohjes se ligjit kunder diskriminimit, te detyrimeve qe burojne prej tij nga ana e nepunesve civile, nga ana e punonjesve te shtetit, qofte ne nivel qendror, qofte ne nivel lokal."
Kombet e Bashkuara kontribojne permes ketij ndergjegjesimi, qe autoritetete Tiranes ta konsiderojne prioritet zbatimin e legjislacionit qe garanton te drejtat e njeriut.
"Ku fillojne, ne fund te fundit, te drejtat Universale te Njeriut? Ne mjedise te vogla, prane shtepise, kaq te vogla dhe kaq prane sa nuk mund t'i shohesh ne asnje harte te botes. Por keto mjedise perbejne boten e nje individi: shkolla qe ndjek, zyra, ndermarrja apo ferma ku punon. Keto jane vendet ku çdo burre, grua apo femije kerkon drejtesi te barabarte, mundesira te barabarta, dinjitet te barabarte pa asnje diskriminim", - iu drejtua Eleonor Roosevelt, kryetare e Komisionit per te Drejtat e Njeriut, me 10 Dhjetor 1948, Asamblese se Pergjithshme te Kombeve te Bashkuara.
Ky perkufizim i te drejtave te njeriut mbetet teresisht i vlefshem edhe sot e kesaj dite. Ai vazhdon t'i beje apel qeverive, te zbatojne legjislacionin, qe garanton keto te drejta dhe strukturave te shoqerise civile, per te ushtruar presion ndaj qeverive.
Autore: Ani Ruci
Redaktoi: Eliana Xhani