Shqipëria e mori statusin e kandidatit

Megjithë barrikadat e brezit të dytë të Bllokut komunist, Komisioni Evropian ka vlerësuar vullnetin e shqiptarëve për të kryer reformat më të thella, në mënyrë që sa më shpejt të integrohen në Bashkimin Evropian. Komisioneri Stefan Fyle shpalli dje vendimin e Komisionit Evropian që t’i rekomandohet Këshillit të Ministrave të BE, dhënia e statusit të kandidatit për Shqipërinë

Apeli/Të miratohen 3 ligje deri në Dhjetor, pas zgjedhjeve do hapen negociatat për anëtarësimin e plotë

Të plota Konkluzionet e progres - raportit të Komisionit Evropian për Shqipërinë

Stefan Fyle prezantoi dje përpara Komisionit të Jashtëm në Parlamentin Evropian, progres-raportin për vendet aspirate në BE. Në prezantimin e tij prej më shumë se 60 minuta, Fyle i rekomandoi Këshillit të Ministrave dhe Parlamentit Evropian t’i akordojnë Shqipërisë në mbledhjen e dhjetorit, statusin e vendit kandidat në BE. Zoti Fyle tha para eurodeputetëve se Shqipëria ka shënuar progres në realizimin e reformave dhe rekomandimeve të Brukselit - ndërsa kujtoi se bashkëpunimi mes forcave politike pas marrëveshjes së nëntorit të vitit të kaluar, ka qenë konstruktiv dhe mbetet shpresëdhënës për kompletimin tërësor të kuadrit të reformave

Zyrtare!

Shqipëria merr statusin e vendit kandidat në Bashkimin Evropian pas vlerësimit vjetor të Komisionit Evropian i cili specifikon arritje të konsiderueshme në 12 prioritete e përcaktuara nga Brukseli. Komisioneri për Zgjerimin në BE, Stefan Fyle bëri dje prezantimin para Komisionit të Jashtëm të Parlamentit Evropian të progres-raportit të Shqipërisë dhe të vendeve të tjera të Ballkanit, për vitin 2012-ë. Sipas vlerësimit përfundimtar dhe zyrtar të Komisionit Evropian, Shqipëria ka plotësuar katër prioritete që lidhen me funksionimin e Parlamentit, miratimin e ligjeve me 3/5, zgjedhjen e Avokatit të Popullit, dëgjimin dhe votimin në Parlament për institucione kyçe, si dhe ndryshimin e kuadrit ligjor për zgjedhjet. Sikurse, në progres-raport vlerësohet se vendi është në rrugën e plotësimit të dy prioriteteve të tjera kyçe që lidhen me administratën publike dhe përmirësimin e trajtimit të të paraburgosurve. “Shqipëria ka bërë progres të konsiderueshëm konkretisht lidhur me marrëveshjen e forcave politike për procesin e integrimit evropian si dhe në një numër të konsiderueshëm fushash lidhur me prioritetet kyçe të opinionit  të Komisionit Evropian për Shqipërinë. Duke u bazuar në këtë progres, komisioni i rekomandon që Këshilli i Ministrave i Bashkimit Evropian duhet t’i japë Shqipërisë statusin e kandidatit, duke pritur që ligjet e reformës administrative dhe gjyqësore dhe asaj parlamentare të plotësohen. Komisioni Evropian do të hartojë një raport në adresë të Këshillit të Ministrave kur progresi në fjalë të realizohet. Ne do të raportojmë sapo të arrihet mjaftueshëm progres i mëtejshëm, e në këtë raport Komisioni do të marrë gjithashtu parasysh përpjekjet e Shqipërisë për luftën ndaj korrupsionit dhe krimit të organizuar”, u shpreh Fyle. Komisioni Europian rekomandon që prioritetet kyçe që nuk arritën të kishin progres domethënës do të jetë i nevojshme angazhimi për t’i plotësuar ato. Komisioneri Fyle tha se, progresi në reforma duhet të vijojë në mënyrë që, “të ruhet vrulli i reformave të tanishme dhe të konsolidohen arritjet në këtë drejtim”. Sipas tij, “në mënyrë që të lëvizë drejt fazës tjetër e të hapë negociatat e anëtarësimit, Shqipëria duhet të dëshmojë në veçanti zbatim të qëndrueshëm të angazhimeve të marra tashmë prej saj. Fokusi duhet të jetë në sundimin e ligjit dhe të drejtat e njeriut. Dialogu politik i qëndrueshëm mbetet esencial për suksesin e procesit të reformave dhe sjellja në zgjedhjet parlamentare të 2013-ës do të jetë një test kyç në këtë aspekt dhe një parakusht përpara çdolloj rekomandimi të mundshëm të Komisionit për negociata. Shqipëria duhet të fokusohet veçanërisht në përshtatjen me konsensus të rregullave të rishikuara të procedurës për parlament dhe amendamenteve të ligjeve në Gjykatën e Lartë. Në mënyrë për të mbajtur vrullin e reformave aktuale dhe të konsolidojë arritjet e saj deri më sot, Shqipëria do të ketë nevojë në veçanti të përqendrohet në miratimin me konsensus rregullat e procedurës rishikuara për Parlamentin dhe ndryshimet e ligjeve për Gjykatën e Lartë dhe në Shërbimin Civil”, thotë Fyle. Raporti thekson se progres i mirë është arritur në fushat kyçe të reformës politike si funksionimin e duhur të parlamentit. KE me raportin vuri ne dukje se ka progres në reformën gjyqësore dhe luftën kundër korrupsionit në reformën për imunitetin e zyrtarëve, Gjykatën Administrative, në mbrojtjen e minoriteteve dhe komunitetit rom, në mbrojtjen e të drejtave të grave, në luftën kundër krimit të organizuar etj,. Sa i përket sistemit gjyqësor, progres është bërë në kompletimin e reformës gjyqësore, që është dhe një çështje kyçe në prioritetet e BE. Ndërkohë Komisioneri për zgjerimin në BE, bëri me dije se politikat e zgjerimit vijojnë pavarësisht sfidave të Bashkimit Europian. Por, tha ai, zbatimi i ligjit do të jetë prioritet për të gjitha vendet. “Integrimi politik dhe ekonomik duhet të merret parasysh për zgjerimin e Bashkimit Evropian. Jemi të gatshëm të ndihmojnë vendet e Ballkanit. Kemi identifikuar prioritet për të gjitha vendet e Ballkanit. Vendet që duan të jenë pjesë e BE-së duhet të plotësojnë kriteret. Theksoj se çështjet ekonomike, janë një sfidë për zgjerimin e Bashkimit Evropian”, nënvizoi më tej, Stefan Fyle.

Të plota Konkluzionet e progres - raportit të Komisionit Evropian për Shqipërinë

Progres-raporti për Shqipërinë është pjesë e Paketës së Zgjerimit të Bashkimit Evropian, të miratuar nga KE më 10 tetor 2012. Komisioni Evropian arriti në përfundimin se Shqipëria ka bërë progres të mirë në përmbushjen e kritereve politike për anëtarësim në BE, duke kompletuar një numër reformash të konsiderueshme, ndër to, prioritetet kyçe të Opinionit të Komisionit të vitit 2010-të. Në funksion të kësaj, Komisioni Evropian rekomandon që Shqipëria të marrë statusin e kandidatit në BE, në varësi të realizimit dhe përfundimit të masave kyçe, në fushën gjyqësore, reformën e administratës publike dhe rishikimi i rregullave të procedurave parlamentare. Komisioni Evropian do të vlerësojë përpjekjet e mëtejshme të Shqipërisë në luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar. Me qëllim që, të jetë në gjendje për të kaluar në fazën e ardhshme, drejt çeljes së negociatave të anëtarësimit, Shqipëria duhet të demonstrojë qëndrueshmëri drejt realizimit të angazhimeve të ndërmarra dhe përfundimin e prioriteteve kyçe, të cilat duhet të përmbushen në mënyrë të plotë. Në fokus është sundimi i ligjit dhe garantimi i të drejtave themelore. Dialogu i qëndrueshëm politik do të mbetet thelbësor për një proces të suksesshëm të reformave. Sikurse, zgjedhjet parlamentare të 2013-ës do të jenë një provë vendimtare në këtë drejtim dhe një kusht për çeljen e negociatave për anëtarësimin e Shqipërisë në Bashkimin Evropian.

Dialogu politik

Komisioni Evropian thekson në raport se sigurimi i qëndrueshmërisë së dialogut politik është thelbësor për funksionimin e institucioneve demokratike dhe për rrugën e Shqipërisë në BE. Sa i përket demokracisë dhe sundimit të ligjit, dialogut politik në parlament është përmirësuar dhe vihet re një atmosferë më konstruktive gjatë komisioneve kuvendore dhe takimeve plenare. Raporti thekson se progres i mirë është arritur në fushat kyçe të reformës politike si funksionimin e duhur të parlamentit. KE me raportin vuri ne dukje se ka progres në reformën gjyqësore dhe luftën kundër korrupsionit në reformën për imunitetin e zyrtarëve, Gjykatën Administrative, në mbrojtjen e minoriteteve dhe komunitetit rom, në mbrojtjen e të drejtave të grave, në luftën kundër krimit të organizuar etj,. Sa i përket sistemit gjyqësor, progres është bërë në kompletimin e reformës gjyqësore, që është dhe një çështje kyçe në prioritetet e BE. Strategjia e reformës gjyqësore dhe plani veprimit i marsit 2012 ka nisur të zbatohet. Ligji mbi Gjykatat Administrative dhe Ligjit mbi Konferencën Gjyqësore Kombëtare janë miratuar. Megjithatë, e rëndësishme mbetet të forcohet përgjegjshmëria, pavarësia dhe efikasiteti i gjyqësorit. Progres i mirë është raportuar në luftën kundër korrupsionit në gjyqësor, nëpërmjet kufizimin e imunitetit të gjyqtarëve. Raporti i KE vlerësoi rolin e Shqipërisë në marrëdhëniet ndër-rajonal, zhvillimi i Ekonomisë, progresin në çështjen e pronave dhe pse nënvizon se regjistrimi i pronave ende nuk ka përfunduar. Sipas raportit, kompensimi i ish-pronarëve ka ecur me ritme të ngadalta.

Kriteret politike

Shqipëria ka bërë një progres të mirë në përmbushjen e kritereve politike të Kopenhagenit, për anëtarësim në BE. Koordinimi i punës në lidhje me integrimin në BE është përmirësuar më tej, duke çuar në rishikimin e Planit Kombëtar të Veprimit për të adresuar prioritetet kryesore të BE-së. Ky proces ka qenë transparent dhe gjithëpërfshirës, ​​duke përfshirë diskutimet me opozitën në komisionin parlamentar për integrimin evropian. Dialogu politik mes partive të përmirësuar ndjeshëm duke lejuar që Shqipëria të përmbushë katër prej prioriteteve kyçe, pra ato në lidhje me funksionimin e duhur të parlamentit, miratimi i ligjeve të mbetura pezull që kërkojnë shumicë të cilësuar, emërimi i Avokatit të Popullit dhe, hartimi i kuadrit ligjor për zgjedhjet. Shqipëria është mirë në rrugën e saj drejt përmbushjes së dy prioriteteve kyçe lidhur me reformën e administratës publike dhe përmirësimin e trajtimit të të paraburgosurve. Progres është bërë në realizimin e prioriteteve të tjera si, miratimi i ligjit për gjykatat administrative, rritja e konfiskimit të aseteve kriminale, miratimi i një strategjie gjithëpërfshirëse për reformën e pronës dhe përforcimi i sanksioneve për dhunën në familje. Miratimi i amendamenteve kushtetuese rreth kufizimit të imunitetit të zyrtarëve të lartë dhe gjyqtarëve, shënoi një hap të rëndësishëm në luftën kundër korrupsionit. Shqipëria vazhdon të luajë një rol konstruktiv në ruajtjen e stabilitetit rajonal dhe nxitjen e marrëdhënieve të mira fqinjësore me të tjera të Ballkanit Perëndimor dhe vendet e BE-së.

Reformat

Marrëveshja politike e nëntorit 2011 ndërmjet qeverisë dhe opozitës shënoi fundin e një periudhe të gjatë ngërçi politik nisur që prej zgjedhjeve parlamentare të vitit 2009. Kjo marrëveshje shërbeu për t’iu adresuar reformave parlamentare dhe zgjedhore dhe të krijojë një klimë politike për t’iu bashkuar përpjekjeve për reforma në vende të tjera. Si rezultat, dialogu politik dhe bashkëpunimi janë përmirësuar ndjeshëm duke lejuar progresin në reforma.

Zgjedhja e Presidentit

Zgjedhjet presidenciale u zhvilluan në një linjë me kushtetutën, por procesi politik që rrethoi zgjedhjet nuk ishte gjithëpërfshirës ashtu siç pritej. Më 11 qershor 2012, Parlamenti zgjodhi z. Bujar Nishani si president të Republikës, pas raundit të katërt, me 73 vota pro, prej 76 deputetëve pjesëmarrës në votim. Deputetët e opozitës morën pjesë në seancë, por jo në votim. Zgjedhja ishte në përputhje me Kushtetutën, por prirja për një frymë konsensuale nuk u arrit. Në tre raundet e para me shumicë të cilësuar votash, mazhoranca dhe opozita pas disa konsultimesh, nuk arritën të çonin në Parlament një kandidat konsensual me mbështetje të gjerë. Pavarësisht një ngadalësim të reformave pas zgjedhjes së Presidentit, marrëveshja politike nisi të përmbushej, veçanërisht me miratimin e reformës zgjedhore, një element i rëndësishëm i marrëveshjes politike të nëntorit.

Reforma në drejtësi dhe lufta kundër korrupsionit

Shqipëria është në rrugën e saj për të plotësuar dy prioritetet kyçe për sa i përket administrimit publik dhe përmirësimit të trajtimit të të dënuarve. Koordinimi i mirë i procesit integrues nga qeveria dhe bashkëpunimi efektiv nga opozitën lejoi progresin në prioritetet kyçe që mbulojnë reformat në drejtësi dhe luftën kundër korrupsionit; për shembull reformimi në sistemin e imunitetit të zyrtarëve dhe gjyqtarëve dhe miratimi i ligjit për gjykatën administrative. Kështu sipas raport progresit të KE-së, reforma në fushën e drejtësisë, në atë të administratës publike si dhe të përmbyllja e reformës parlamentare do të jenë disa nga kushtet që Shqipëria duhet të përmbushë deri në dhjetor. Në dhjetor do të jenë vendet anëtare të cilat do të vlerësojnë rekomandimin e Komisionit, dhe Shqipërisë do t’i duhet që ndërkohë të japë prova të forta, në mos për të marrë një vlerësim pozitiv, të paktën të mos shtyjë në kohë çështjen e statusit, qoftë edhe të kushtëzuar. Nëse vendimi për Shqipërinë do të merret në dhjetor apo në mbledhjet e ardhshme të këshillit të ministrave kjo varet shumë nga aftësia e Shqipërisë për të përfunduar reformat.

Kriteret ekonomike

Ekonomia shqiptare ka vijuar të ruajë stabilitetin makroekonomik. Shqipëria ka bërë përparim të mëtejshëm në drejtim të bëhet një ekonomi tregu funksionale. Ajo duhet të jetë në gjendje për të përballuar presionet konkurruese dhe forcat e tregut brenda unionit, me kusht që reformat strukturore të rriten dhe thellohen, duke përfshirë përforcimin e sistemit ligjor dhe forcimin e kapitalit fizik dhe njerëzor. Kërkesa e brendshme ndikoi në rritjen e Prodhimit të Brendshëm Bruto (GDP) në 3.1% në vitin 2011, por aktiviteti ekonomik pësoi rënie gjatë tremujorit të parë të vitit 2012. Inflacioni ka mbetur i qëndrueshëm falë politikës monetare të shëndetshme të aplikuar nga qeveria.

Përafrimi i legjislacionit

Shqipëria ka bërë një progres të kënaqshëm në përmirësimin e aftësive të saj për të marrë përsipër detyrimet e anëtarësimit, duke përafruar legjislacionin dhe standardet e saj në BE, në veçanti në fushat e konkurrencës, tatimet, statistika, drejtësia, liria dhe siguria arsimi, kultura, dhe bashkimi doganor. Megjithatë, krahas përpjekjeve të arritura, progresi ka qenë i kufizuar në fusha të tjera të tilla si liria e lëvizjes për punëtorët, prokurimi publik, e drejta e pronësisë intelektuale, bujqësisë dhe zhvillimit rural, siguria ushqimore, energjia, mjedisi dhe ndryshimet klimatike. Përpjekjet e vazhdueshme janë të nevojshme për forcimin e kapaciteteve administrative për implementimin dhe zbatimin e legjislacionit.

Vendet e rajonit

Gjithashtu, Komisioneri Fyle ka paraqitur progres raportin edhe për vende të tjera të Ballkanit duke theksuar se të gjitha kritikat e paraqitura në raport duhet të merren parasysh nga të gjitha vendet. Ai ka theksuar më tej se të gjitha vendet aspirante për në Bashkimin Evropian duhet të plotësojnë një sërë kriteresh si zbatimi i ligjit dhe reformat ekonomike. Sa i përket Kosovës, Komisioneri Fyle ka theksuar se duhet të respektohet integriteti territorial i saj. Sipas tij, duhet të respektohen minoritet dhe pakicat etnike në Kosovë por shtoi se është i domosdoshëm edhe përmirësimi i marrëdhënieve mes Beogradit dhe Prishtinës. Duke u ndalur te sfida e Kosovës për integrim në Bashkimin Evropian, Stefan Fyle specifikon se, shteti më i ri në Ballkan është një kandidat potencial me perspektivë evropiane sikurse dhe pjesa tjetër e Ballkanit Perëndimor. Sipas tij, KE ka një vlerësim pozitiv sa i takon realizimit të një marrëveshje Stabilizim Asociimi edhe pse, shtete anëtare të BE-së kanë ruajtur pikëpamje të ndryshme mbi statusin e Kosovës