Si të ruhemi nga syri i keq
T gjith, n nj mnyr apo n nj tjetr, jemi t fiksuar pas objekteve q mendojm se na sjellin fat e mbarsi. Pr shembull, Julia Roberts tregon se kur studionte aktrim, n provime mbante gjithmon t njjtn veshje, sepse sipas saj, hern e par q ishte veshur ashtu, i kishte ecur shum mbar. Edhe Madona tregon se ka nj unaz q e vendos n gisht qysh nga koncerti i saj i par, thjesht pr fiksimin se mund t’i ec mbar. Giorgio Armani nuk ndahet kurr nga kmisha e tij "fatsjellse", e puthitur pas trupit, pr t nxjerr n pah fizikun e formuar nga palestra. Miuccia Prada sht mbretresha mes stilistve q kalojn si vettim mbi pasarel, megjithat nuk harron t vesh gjithmon fundet e shkurtr, me ngjyr t errt. Para se t futet n sken, ajo kthen gjithnj me fund nj got shampanj. Valentino sht m trendi dhe m qesharak n zgjedhjen e objektit q i sjell fat. Ai mban gjithmon n dor nj byzylyk brazilian, q nuk harron ta vendos edhe kur vesh kostumet elegante dhe kmisht e qepura vet me merak. "Un mbaj gjithnj nj gjarpr me vete, pasi ky sht edhe simboli i firms sime", thot Roberto Cavalli, q vishet gjithmon me xhinse dhe xhaket t zez. Trsisht "intelektual", objekti fatsjells i Antonio Marasi-t, nj cop stofi i kuq, i vendosur n kyin e dors. Nj zakon i huazuar nga egjiptiant e lasht, t cilt mendonin se duke e vendosur n dor, largonin shpirtrat e kqij. Kemi dgjuar shpesh se nuk duhet t kalojm asnjher posht shkallve lvizse (ato t bojaxhiut), sepse kjo ndjell ters, ose duhet t ndrrojm menjher drejtim kur na pret rrugn nj mace e zez. Pavarsisht evoluimit dhe zhvillimit t shkencs, supersticioni vazhdon t ekzistoj edhe n ditt e sotme. Por e gjith kjo ka nj arsye, e pr m tepr shkencore, q sht fryt i teoris evolucioniste t Darvinit. "Mendimet q e kan shoqruar historin e njerzimit q n fillimet e saj, t cilat nuk jan vrtetuar ende nga shkenca, gjithmon kan ofruar nj siguri t madhe, duke na
t krijojm iluzione t kota pr at ka do t ndodh pjesn tjetr t dits", shpjegon nj biolog nga Universiteti i Harvardit. Me pak fjal, arsyetimi i bazuar n supersticion nuk t lejon t kalosh posht shkallve, gj t ciln kush m pak e kush m shum mundohet ta zbatoj me prpikri. "Sot jemi t aft t’i nxjerrim jasht loje t gjitha bestytnit e koleksionuara ndr shekuj", thon nj grup studiuesish. Shkenctart kan prdorur nj model matematik pr t’u dhn kuptim ktyre mendimeve e m pas pr t zbrthyer domethnien e tyre. N kt mnyr, ata kan arritur t tregojn se do bestytni trashgohet dhe mbetet n kulturn popullore, derisa raporti kosto - t ardhura t jet i volitshm. "Kur nj rezultat i till mund t ket shum shkaqe, natyrisht q situata sa vjen e vshtirsohet. Sot, prball bestytnive, qndrimi i shum njerzve sht i njjt me homeopatin: shum her nuk funksionon, por ndonjher edhe ndodh. Ather pse nuk duhet provuar?", thon studiuesi. Ai q favorizon besimin e vazhdueshm t ktyre bestytnive sht edhe truri yn. Ky sht t paktn prfundimi i nj shkenctari nga Universiteti i Harvardit. Ai ka shkruar shum libra mbi kt argument dhe pr t favorizuar nj mentalitet shkencor, ka krijuar edhe nj revist, "Skeptic magazine". "Truri njerzor sht nj makin q imagjinon t dhna dhe n mnyr konstante i v ato prball njra-tjetrs, duke krijuar n baz t prvojs lidhje e domethnie. Jo gjithmon jemi koherent me at q shohim n natyr. Pr shembull, jo gjithmon A-ja sht e lidhur me B-n. Kur ndodh kjo, shpesh truri i shum njerzve nuk e regjistron kt t dhn. Ky proces sht burimi i mendimeve magjike dhe bestytnive".
Barack Obama, Presidenti i SHBA-ve, ka prdorur gjat fushats elektorale nj spil n form shqiponje si fatsjellse. T gjith kan frik nga syri i keq, edhe pse shkenca ka treguar se nuk ekziston. Ku i dihet! Por Obama nuk sht i vetmi personazh i famshm q i beson nj objekti apo nj rituali pr t mbajtur larg fatin e keq. Ka edhe t tjer. Cameron Diaz, aktorja bionde bukuroshe, nuk del kurr nga shtpia pa vn n qaf varsen e saj t preferuar dhe njkohsisht kundr syrit t keq. Lista vazhdon me bukuroshin Brad Pitt. Aktori mban me vete gjithmon nj dhmb delfini, q sipas legjendave t mban larg rrezikut. Top-modelja Naomi Campbell tregon se mban me vete gjithnj nj kristal. Sipas Naomi-t, ai zhvillon energjin pozitive dhe i jep forc pr t prballuar situatat stresuese gjat dits. Ndrsa modelja gjermane, nn e katr fmijve, ka pranuar se i friksohet shum syrit t keq. Pr kt arsye, sipas disa thnieve t vjetra indiane, mban me vete nj dhmb t saj q prej fmijris. E nuk ka faj, se deri m tani gjithka i ka ecur vaj. Si n familje, ashtu edhe n karriern e saj si modele. Ashtu si Obama edhe Sarkozy u beson ktyre gjrave.
Presidenti francez mban nj trfil mbi skrivanin e tij n Elize. Tradicionalisht, trfili me katr flet sht konsideruar si objekt fatsjells.