Statusi i Kosovs ose frika nga efekti "domino"
T gjith ata q kan prcjell ngjarjet e zhvilluara n procesin e shkatrrimit t Jugosllavis Federative dhe krkesn e Kosovs pr pavarsi kan pasur mundsin t takohen me argumente t ndryshme "pro" dhe "kundr" pavarsis s saj, e her pas here duke nxjerr arsyetime prher t reja lidhur me kt shtje.
Le t kujtojm ktu nj pik t diskutuar nga qarqe t ndryshme t emruar si "frika nga domino ". Ky koncept n vetvete nnkuptonte "rrezikun q i kanosej Ballkanit" dhe kjo pr at, se nse Kosova njihet si shtet i pavarur "ekziston rreziku q rajonet t banuara me shqiptar si n Maqedoni, Jug t Serbis do t tentojn t ndahen pr tu
pjes e Kosovs s Madhe", kshtu pastaj, sht thn mtutje, se edhe Serbia do t krkonte si "kompensim" Republikn Serbe n Bosnje, apo edhe rajone tjera t banuara me serb. Dhe kjo, kshtu thoshin prfaqsuesit e ksaj teorie, do t ndikonte n "prforcimin" e forcave radikale serbe. Vrtet kjo teori, pas disa ndryshimeve t fundit n rajonin e Ballkanit Perndimor, sidomos me qetsimin e situats n Maqedoni dhe pavarsis s Malit t Zi, kaloi pak a shum n harres dhe u dshmua si jo e sakt. Ktu mbase ndikuan shum pozitivisht dhe larguan mdyshjet e theksuara nga diskutimet politike sidomos politika shqiptare!
Dhe tani kur sht ofruar afati kohor i dhn nga Grupi i Kontaktit pr zgjidhjen e statusit ka lind nj pozicion dhe "frik" e re dhe kjo, mbase ndoshta jo edhe rastsisht, n Gjeorgji, nj shtet i ish Bashkimit Sovjetik. Tensionimet e fundit mes Rusis dhe Gjeorgjis kan forcua shum mendimin e shprehur m hert, se "pavarsia e Kosovs do t jet rast precedent pr rajonet separatiste Osetis Jugore dhe Abkhazis".
Kshtu, megjith vlersimet se rasti i Kosovs sht i veant dhe se duhet trajtuar si t till, arrihet q prapseprap shtja e statusit t Kosovs t kaloj nga rreziku i "domino efektit" n at "precedent". A sht kjo rastsi?
Kjo duhet analizuar mir dhe t krkohen
"nxitsit" q shkaktuan kt situat mbase mundsi t shkaktoj edhe dilema me pasoja t paparashikueshme. Politika shqiptare ia ka dal t pozicionohet n pranimin e krkesave ndrkombtare q sht shprehur edhe me bisedimet n Vjen. Duke par se pala shqiptare ka fituar m shum simpati nga ndrkombtart, politika dhe diplomacia serbe e mbshtetur nga Rusia ia ka dal q prapseprap, edhe pse sht e njohur n arenn ndrkombtare se "fryma politiks s Millosheviqit edhe mtutje prshkruan politikn serbe" duket se ia doln t ndikojn n frenimin e zgjidhjes s statusit t Kosovs. E tr kjo "atmosfer politike" rajonale e ndrkombtare duhet t analizohet mir nga lidershipi i Kosovs q t mos "realizojn" parashikimet e kundrshtarve t pavarsis. sht e rndsishme t theksohet se Kosova nuk mund t jet precedent pr gjitha krizat q lindin n Bot. E nj rndsie t madhe sht mbajtja e pozicionit aktual q ka politika e lidershipit t Kosovs dhe t refuzojn do tendenc se Kosova sht rast "precedent" n krizat politike q lindin nga arsyet tejet t dallueshme n rajone t ndryshme.
Zvicr, St. Gallen 5 tetor 2006
Le t kujtojm ktu nj pik t diskutuar nga qarqe t ndryshme t emruar si "frika nga domino ". Ky koncept n vetvete nnkuptonte "rrezikun q i kanosej Ballkanit" dhe kjo pr at, se nse Kosova njihet si shtet i pavarur "ekziston rreziku q rajonet t banuara me shqiptar si n Maqedoni, Jug t Serbis do t tentojn t ndahen pr tu
pjes e Kosovs s Madhe", kshtu pastaj, sht thn mtutje, se edhe Serbia do t krkonte si "kompensim" Republikn Serbe n Bosnje, apo edhe rajone tjera t banuara me serb. Dhe kjo, kshtu thoshin prfaqsuesit e ksaj teorie, do t ndikonte n "prforcimin" e forcave radikale serbe. Vrtet kjo teori, pas disa ndryshimeve t fundit n rajonin e Ballkanit Perndimor, sidomos me qetsimin e situats n Maqedoni dhe pavarsis s Malit t Zi, kaloi pak a shum n harres dhe u dshmua si jo e sakt. Ktu mbase ndikuan shum pozitivisht dhe larguan mdyshjet e theksuara nga diskutimet politike sidomos politika shqiptare!
Dhe tani kur sht ofruar afati kohor i dhn nga Grupi i Kontaktit pr zgjidhjen e statusit ka lind nj pozicion dhe "frik" e re dhe kjo, mbase ndoshta jo edhe rastsisht, n Gjeorgji, nj shtet i ish Bashkimit Sovjetik. Tensionimet e fundit mes Rusis dhe Gjeorgjis kan forcua shum mendimin e shprehur m hert, se "pavarsia e Kosovs do t jet rast precedent pr rajonet separatiste Osetis Jugore dhe Abkhazis".
Kshtu, megjith vlersimet se rasti i Kosovs sht i veant dhe se duhet trajtuar si t till, arrihet q prapseprap shtja e statusit t Kosovs t kaloj nga rreziku i "domino efektit" n at "precedent". A sht kjo rastsi?
Kjo duhet analizuar mir dhe t krkohen
"nxitsit" q shkaktuan kt situat mbase mundsi t shkaktoj edhe dilema me pasoja t paparashikueshme. Politika shqiptare ia ka dal t pozicionohet n pranimin e krkesave ndrkombtare q sht shprehur edhe me bisedimet n Vjen. Duke par se pala shqiptare ka fituar m shum simpati nga ndrkombtart, politika dhe diplomacia serbe e mbshtetur nga Rusia ia ka dal q prapseprap, edhe pse sht e njohur n arenn ndrkombtare se "fryma politiks s Millosheviqit edhe mtutje prshkruan politikn serbe" duket se ia doln t ndikojn n frenimin e zgjidhjes s statusit t Kosovs. E tr kjo "atmosfer politike" rajonale e ndrkombtare duhet t analizohet mir nga lidershipi i Kosovs q t mos "realizojn" parashikimet e kundrshtarve t pavarsis. sht e rndsishme t theksohet se Kosova nuk mund t jet precedent pr gjitha krizat q lindin n Bot. E nj rndsie t madhe sht mbajtja e pozicionit aktual q ka politika e lidershipit t Kosovs dhe t refuzojn do tendenc se Kosova sht rast "precedent" n krizat politike q lindin nga arsyet tejet t dallueshme n rajone t ndryshme.
Zvicr, St. Gallen 5 tetor 2006