Super-obligacionet kunder krizes - Nente ekonomiste kerkojne shpetim per euron
Koncepti tingellon gati teper i bukur per te qene i vertete nje zyre e re Administrata Evropiane e Huave EDA do te bleje nje pjese te madhe te sasise se mbetur te obligacioneve te te gjitha vendeve te eurozones dhe do ti rigrupojne. Ripaketim repackaging quhet ky proces nga nente ekonomiste drejtues nga gjithe Evropa te cilet shprehen pro super-obligacioneve te reja nder ta gjermani Markus Brunnermeier profesor per ekonomi ne Universitetin Princeton ne SHBA si dhe greku Dimitri Vyanos profesor per financa ne London School of Economics.
Super-obligacionet nuk cojne ne hua te reja
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift David Thesmar profesor ekonomie ne HEC Paris.Edhe David Thesmar i HEC Business School Hautes Etudes Commerciales160ne Paris ben pjese ne kete grup te nderuar. Ai i kushton rendesi konstatitimit se super-obligacionet nuk kane si rrjedhoje hua te reja. Nuk eshte fjala per te mbledhur hua te reja po ne duam te zhvillojme nje mekanizem per ti ripaketuar huat e sotme. Kjo eshte fare e thjeshte Blihen huat e vjetra te shteteve te ndryshme te euros deri ne nje perqindje te caktuar te prodhimit te brendshem bruto dhe keto para mblidhen ne nje fond te perbashket. Ne vijim ky fond nxjerr obligacione te reja te ashtuquajturat obligacione te sigurta evropiane. Ato behen te sigurta dhe terheqese per investuesit sepse do te perputhen me rrezikun mesatar ne euroztone.
Dallimi nga eurobondet shume te diskutuara aktualisht qendron te ajo qe super-obligacionet nuk mbulojne ne mase te plote huat e te gjitha shteteve te euros dhe kesisoj nuk i bejne te perbashketa te gjitha rreziqet e interesave. Ne vend te kesaj ekonomistet duan ti trajtojne ndryshe ekonomite e ndryshme pervec obligacioneve shume te sigurta Administrata Evropiane e Huave do te nxjerre edhe letra me vlere me te rrezikshme me interesa me te larta te ashtuquajturit juniobonds ne te cilet futen gjithe rreziqet e mundshme te vendeve te zhytura thelle ne hua.
Investuesve ne obligacione greke u duhet te heqin dore nga nje pjese e parave
Bildunterschrift Investuesit e rinj do te mbajne njefare rreziku por ky rrezik do te jete i dallueshem qarte. Ne rastin e nje ristrukturimi te huave te Greqise mekanizmi i ri do te thote dy gjera ajo pjese e huave greke qe paguhet plotesisht u kalohet obligacioneve te sigurta evropiane ndersa huat per te cilat nuk shlyhen me interesa u kalohen junior bond-eve te rrezikshme. Me fjale te tjera investuesve qe kane investuar obligacione greke do tu duhet edhe ne kete rast te heqin dore nga nje pjese e parave te tyre shpjegon ekonomisti francez.
Ekonomistet e te ashtuquajturit Euro-nomics Groupnuk duan te bejne reklame me premtimin se do ta perballojne krizen e huave me te paren. Per ta ka rendesi qe te thyejne rrethin vicioz te krizave buxhetore dhe bankare te cilat sipas gjykimit te tyre jane pergjegjese per gjendjen ekonomikisht te keqe te ketyre diteve marrja e huave duhet te behet me pak terheqese. Ne mendojme se ne thelb kriza e sotme eshte rezultat i faktit qe para 2007-es gjithnje e me shume investues kane kerkuar per vende te sigurta. Per shembull shume njerez paten investuar ne hua greke duke besuar gabimisht se depozitat e tyre ishin te sigurta. Per kete arsye ne nje kohe interesash te uleta huate ne Greqi por edhe ne Portugali ose Irlande dolen jashte kontrolli. Modelin e tyre ekonomistet ia kane paraqitur tashme Fondit Monetar Nderkombetar FMN ne Uashington. Profesor Thesmar shpjegon se ekspertet e FMN-se kane treguar interes dhe se do ti studiojne propozimet e grupit Euro-nomics hollesisht.
Autor160Jannis Papadimitriou /160Elert Ajazaj
Redaktoi A Verbica