TIPOLOGJIA E LIRIKS S ALI ASLLANIT
Ka tashme nj vend ne historin e letrsis shqipe si njeri prej personaliteteve m t shquar t poezis son ,poeti Ali Asllani.Poezia e tij pati nj komunikim jo te zakonshm me lexuesin dhe mendim kritik te kohs,duke sjell ndjeshmri dhe perceptim t ri. Shprehet pedagogu i Universitetit t Vlors Shklqim Zotaj n librin e ri Tipologjia e liriks s Ali Asllanit,sprov letrare. Dhe m teje ky studiues shprehet se Asllani erdhi si poeti i veant,q i bashkohet rrjedhs s prgjithshme,poezis vrtet t kohs,kur ende shkruanin ajupi,Mjedia,Fishata,Asdreni,Noli,kur sapo kishin nisur fillesat Koliqi Haxhiademi,Lasgushi dhe poet t tjer.
N nj pjes t saj kjo poezi vazhdoi n gjurmt e letrsis s Rilindjes son Kombtare. Vecantsia e Ali Asllanit sht se kt motiv e ka t drejtprdrejt,duke u
zri i kudondodhur i ngjarjeve t rndsishme t historis son,t cilat nprmjet nj prjetimi personal,tronditn ndrgjegjen e tij artistike. Studiuesi shprehet se i prpir i tri n fatet e Shqipris,ai prjetoi fushngjarjen historike shqiptare si poet dhe patriot,prjetim q do ti jepte vet poezis s tij tipare strukturore dhe stilistike origjinale. Madje Mitrush Kuleti sht shprehur se Zoti Asllan nuk u largua prej apit t muzs..kur n rrethet e gjakosura t s zezs Vlor,po kurdisnin avazet e dhembshura t dhimbjeve ton...ku kngn e lotve e bri kng t lavdis...
Ali Asllani te mrekullon ne at radhitje fjalsh,figurash e strofash q vazhdon magjepsjen me rinin e prhershme t vargut,me finesn estetike e sensualitetin e thell.Intuita e tij poetike i kaprcen kufijt e nj prpunimi t zakonshm t ligjrimit artistik,ku shfaqet shfaqet nj harmonizim i rrall pr tingllimin kuptimor,i ngritur mbi themelet e atij leksikor e fonetik.Duke studiuar tiparet e figuracionit t poezis s Ali Asllanit,sidomos tipologjin e figurs autori i ktij libri shprehet se Ai hyri n thellsin e labirinteve t gjuhs,duke nxjerr n drit muzikalitetin e mblsin e vargut.Me nj dor prej qilimtari endi n tezgjahun e Labris duke thurur e bashkuar harmonin e tingujve,ekspresivitetin e fjals e vargut,t strofave,e t krejt poezive t veta.Ali Asllani lindi dhe jetoi me poezin,at poezi plot drit e hije,plot kontraste e antiteza .Kontrastet dhe krahasimet zbulojn kulmet ideore,q lexuesi t shikoj prmes dritares s mendjes at forc q:sikur nj gur strrall/n gji zjarrin e ka ngjall/qoft n lum e qoft n det/zjarr i tija nuk humbet!Ky sht vargu i tij,me rrezatim drithronjs q ,sa t bn pr vete,aq edhe t degdis tutje,atje ku prqafohet me jetn,puthet me pllumbeshn,shullhet me guguftun...nusron me stil t vjetr,po t ndjek me zjarr t ri,duke u stacionuar n gjirin e poezis popullore t ngritur mbi themelet e vendlindjes .Ktu morri nektarin e poezis,prthithi e beri t vetin menurin e vargzimit,ndjeshmrin e mendimit poetik,psikologjin,si dhe reflekset e bots shpirtrore,t shfaqura n nj sintez t thell t urtsis dhe filozofis popullore,e kshtu duke krijuar at q Ali Asllani e quan :Poezi e nj poeti,jo,jo kng eterniteti.....
Duke prvijuar analizn e tipologjis s figurs autori shprehet se vargjet e poezis s tij kngzojn n polifonin e kngs,buruar nga notat e pentagramit lab,ku prfitojn shprthimet emocionale,me rrmbimet e dallgzimet me shkallzimin e variantit melodik me magjin e fjals dhe tingllimin e harmonive .Brenda ksaj shumsie shprehet autori i librit jeton ai lirizm,q i jep hapsira t gjera vargut dhe bots shpirtrore,ku imazhi poetik shtrihet n hapsirat e vizioneve t pafundme duke u shpalosur para syve tan bukuri t rralla poetike,q t ngelen n kujtes dhe kjo ndodh sepse ai pasi ka qimtuar prjetimet individuale,zbulon botn shpirtrore q natyrshm sjell at gjuh dhe stilistik t freskt .Autori i ktij libri studimor pr lirikn e poetit lab Ali Asllani sht ndalur edhe te figurat tingullore dhe bota semantike,Nj kapitull m vete zotron zbulesa origjinale n prdorimin e figurave t fjals,ku n muzn poetike t Ali Asllanit glojn edhe figurat e fjals ku patjetr vendin kryesor e z metafora e cila ndrlidh raportet e mundshme jetsore me ndenja,t cilat prcjellin zbulime t vrteta t kuptimeve t befasishme. Autori i i ktij libri pr tipologjin e liriks s poetit Asllani shprehet se kto metafora t fuqishme na shkaktojn tronditje t situatave t befta,prshtypje t jashtzakonshme t njeriut q prjeton gzim e ndien dhimbje.Ato ngelen sajesa t veanta t krijuesit t veant,ku fjala rrufe ndryshon domethnien themelore,duke u kthyer n nj pllumbesh,q fluturon leht-lehtsi nj val n sup t ers e duke hyr n :gji t gjembit,atje ku kndon nj dallndyshe.Nj kapitull m vete z edhe tiparet e figurave t mendimit ku shfaqet nj pun e studiuar dhe kualifikonjse duke zbrthyer t gjitha linjat.Hanko Halla sht par n kontekstin shoqror,por edhe inter komunikimi midis Hanko Halls dhe poezive t tjera t shkruara sipas modelit t saj. Nj kapitull tepr interesant sht poezia e Ali Asllanit si pjes e relievit etnopsikologjik dhe etnogjuhsor t Labris. ku lidhjet Ali Asllan dhe vet poezis jan nj bashkjetes q formson at qenie t vetme t artit t fjals,prej s cils poeti ka koh i larguar n hapsirn e pavdeksis,kurse vepra e tij poetike vjen n at prtritje,duke ringjallur e rilexuar prej atyre q din t shijojn tingujt magjeps t ksaj gjuhe e cila e brumzuar me tablo tipike t profileve t Labris,ku vet mushti i ksaj poezie tretet n palcn dhe n eshtrat e vendlindjes duke deprtuar n rrnjt e geneve dhe n plazmn e etnitetit kombtar. E shkruar me nj gjuh t pasur,tepr konciz dhe mjeshtror autori ka sjell nj sprov t spikatur letrare pr lirikn e njrit prej poetve m t mir jugor.
Ali Asllani u lind n vjeshtn e tret 1882 n fshatin Vajz. Vijoi shkolln Ruzhdie n lagjen Muradie. Ndoqi gjimnazin Zosimea t Janins. N 1902 mrgon n Stamboll ku kryen regjistrimin n fakultetin e Mjeksis,por i ndrpreu studimet pasi humbi dshira nga operacionet dhe plagt e t smurve.
190306 fiton konkursin n Mylqie,Instituti i larte i Shkencave Politike-Shoqrore n Stamboll.1908 nnprefekt i Delvins. 1909Ndihms sekretar pr doganat.1 912 paraqitet n Selin e Qeveris s Vlors ku ngarkohet me detyrn e Sekretarit t Prgjithshm t Guverns.1914,nnprefekt n Fier.1915-sekretar i prgjithshm i administrats s Vlors.1920 bashkpunon me Komitetin e Mbrojtjes Kombtare. Arrestohet nga pushtuesi e internohet n ishullin e Sazanit.
1922,sekretar i prgjithshm i kryeministris.
1925pushohet nga puna si fanolist.1
929 sekretar i par Ambasads shqiptare n Sofie.1934 Kryetar i bashkis s Vlors.1939Antar i kshillit t shtetit.
1945 nj ndr themeluesit e LSHA .
Shuhet uditrisht n 20 dhjetor 1966.
2003-Qytetar nderi i Vlors.
2004-gjimnazi i qytezs Kot merr emrin e tij.
2005-Nder i qarkut Vlor.
2005 Dekorohet nga Presidenca me medaljen e mirnjohjes.
N nj pjes t saj kjo poezi vazhdoi n gjurmt e letrsis s Rilindjes son Kombtare. Vecantsia e Ali Asllanit sht se kt motiv e ka t drejtprdrejt,duke u
zri i kudondodhur i ngjarjeve t rndsishme t historis son,t cilat nprmjet nj prjetimi personal,tronditn ndrgjegjen e tij artistike. Studiuesi shprehet se i prpir i tri n fatet e Shqipris,ai prjetoi fushngjarjen historike shqiptare si poet dhe patriot,prjetim q do ti jepte vet poezis s tij tipare strukturore dhe stilistike origjinale. Madje Mitrush Kuleti sht shprehur se Zoti Asllan nuk u largua prej apit t muzs..kur n rrethet e gjakosura t s zezs Vlor,po kurdisnin avazet e dhembshura t dhimbjeve ton...ku kngn e lotve e bri kng t lavdis...
Ali Asllani te mrekullon ne at radhitje fjalsh,figurash e strofash q vazhdon magjepsjen me rinin e prhershme t vargut,me finesn estetike e sensualitetin e thell.Intuita e tij poetike i kaprcen kufijt e nj prpunimi t zakonshm t ligjrimit artistik,ku shfaqet shfaqet nj harmonizim i rrall pr tingllimin kuptimor,i ngritur mbi themelet e atij leksikor e fonetik.Duke studiuar tiparet e figuracionit t poezis s Ali Asllanit,sidomos tipologjin e figurs autori i ktij libri shprehet se Ai hyri n thellsin e labirinteve t gjuhs,duke nxjerr n drit muzikalitetin e mblsin e vargut.Me nj dor prej qilimtari endi n tezgjahun e Labris duke thurur e bashkuar harmonin e tingujve,ekspresivitetin e fjals e vargut,t strofave,e t krejt poezive t veta.Ali Asllani lindi dhe jetoi me poezin,at poezi plot drit e hije,plot kontraste e antiteza .Kontrastet dhe krahasimet zbulojn kulmet ideore,q lexuesi t shikoj prmes dritares s mendjes at forc q:sikur nj gur strrall/n gji zjarrin e ka ngjall/qoft n lum e qoft n det/zjarr i tija nuk humbet!Ky sht vargu i tij,me rrezatim drithronjs q ,sa t bn pr vete,aq edhe t degdis tutje,atje ku prqafohet me jetn,puthet me pllumbeshn,shullhet me guguftun...nusron me stil t vjetr,po t ndjek me zjarr t ri,duke u stacionuar n gjirin e poezis popullore t ngritur mbi themelet e vendlindjes .Ktu morri nektarin e poezis,prthithi e beri t vetin menurin e vargzimit,ndjeshmrin e mendimit poetik,psikologjin,si dhe reflekset e bots shpirtrore,t shfaqura n nj sintez t thell t urtsis dhe filozofis popullore,e kshtu duke krijuar at q Ali Asllani e quan :Poezi e nj poeti,jo,jo kng eterniteti.....
Duke prvijuar analizn e tipologjis s figurs autori shprehet se vargjet e poezis s tij kngzojn n polifonin e kngs,buruar nga notat e pentagramit lab,ku prfitojn shprthimet emocionale,me rrmbimet e dallgzimet me shkallzimin e variantit melodik me magjin e fjals dhe tingllimin e harmonive .Brenda ksaj shumsie shprehet autori i librit jeton ai lirizm,q i jep hapsira t gjera vargut dhe bots shpirtrore,ku imazhi poetik shtrihet n hapsirat e vizioneve t pafundme duke u shpalosur para syve tan bukuri t rralla poetike,q t ngelen n kujtes dhe kjo ndodh sepse ai pasi ka qimtuar prjetimet individuale,zbulon botn shpirtrore q natyrshm sjell at gjuh dhe stilistik t freskt .Autori i ktij libri studimor pr lirikn e poetit lab Ali Asllani sht ndalur edhe te figurat tingullore dhe bota semantike,Nj kapitull m vete zotron zbulesa origjinale n prdorimin e figurave t fjals,ku n muzn poetike t Ali Asllanit glojn edhe figurat e fjals ku patjetr vendin kryesor e z metafora e cila ndrlidh raportet e mundshme jetsore me ndenja,t cilat prcjellin zbulime t vrteta t kuptimeve t befasishme. Autori i i ktij libri pr tipologjin e liriks s poetit Asllani shprehet se kto metafora t fuqishme na shkaktojn tronditje t situatave t befta,prshtypje t jashtzakonshme t njeriut q prjeton gzim e ndien dhimbje.Ato ngelen sajesa t veanta t krijuesit t veant,ku fjala rrufe ndryshon domethnien themelore,duke u kthyer n nj pllumbesh,q fluturon leht-lehtsi nj val n sup t ers e duke hyr n :gji t gjembit,atje ku kndon nj dallndyshe.Nj kapitull m vete z edhe tiparet e figurave t mendimit ku shfaqet nj pun e studiuar dhe kualifikonjse duke zbrthyer t gjitha linjat.Hanko Halla sht par n kontekstin shoqror,por edhe inter komunikimi midis Hanko Halls dhe poezive t tjera t shkruara sipas modelit t saj. Nj kapitull tepr interesant sht poezia e Ali Asllanit si pjes e relievit etnopsikologjik dhe etnogjuhsor t Labris. ku lidhjet Ali Asllan dhe vet poezis jan nj bashkjetes q formson at qenie t vetme t artit t fjals,prej s cils poeti ka koh i larguar n hapsirn e pavdeksis,kurse vepra e tij poetike vjen n at prtritje,duke ringjallur e rilexuar prej atyre q din t shijojn tingujt magjeps t ksaj gjuhe e cila e brumzuar me tablo tipike t profileve t Labris,ku vet mushti i ksaj poezie tretet n palcn dhe n eshtrat e vendlindjes duke deprtuar n rrnjt e geneve dhe n plazmn e etnitetit kombtar. E shkruar me nj gjuh t pasur,tepr konciz dhe mjeshtror autori ka sjell nj sprov t spikatur letrare pr lirikn e njrit prej poetve m t mir jugor.
Ali Asllani u lind n vjeshtn e tret 1882 n fshatin Vajz. Vijoi shkolln Ruzhdie n lagjen Muradie. Ndoqi gjimnazin Zosimea t Janins. N 1902 mrgon n Stamboll ku kryen regjistrimin n fakultetin e Mjeksis,por i ndrpreu studimet pasi humbi dshira nga operacionet dhe plagt e t smurve.
190306 fiton konkursin n Mylqie,Instituti i larte i Shkencave Politike-Shoqrore n Stamboll.1908 nnprefekt i Delvins. 1909Ndihms sekretar pr doganat.1 912 paraqitet n Selin e Qeveris s Vlors ku ngarkohet me detyrn e Sekretarit t Prgjithshm t Guverns.1914,nnprefekt n Fier.1915-sekretar i prgjithshm i administrats s Vlors.1920 bashkpunon me Komitetin e Mbrojtjes Kombtare. Arrestohet nga pushtuesi e internohet n ishullin e Sazanit.
1922,sekretar i prgjithshm i kryeministris.
1925pushohet nga puna si fanolist.1
929 sekretar i par Ambasads shqiptare n Sofie.1934 Kryetar i bashkis s Vlors.1939Antar i kshillit t shtetit.
1945 nj ndr themeluesit e LSHA .
Shuhet uditrisht n 20 dhjetor 1966.
2003-Qytetar nderi i Vlors.
2004-gjimnazi i qytezs Kot merr emrin e tij.
2005-Nder i qarkut Vlor.
2005 Dekorohet nga Presidenca me medaljen e mirnjohjes.