E Hënë, 2 Nëntor 2026

Kosova nuk pavarsohet pa u zhvlersuar vendimi i Komisionit t Badenterit

Edhe nse shtetetet europiane nuk kan vullnet q vet ta incojn zhvlersimin e vendimeve t turpshme t Komisionit t Badenterit, kt gj
duhet ta krkojn prfaqsuesit e Kosovs. Kjo sht e vetmja kart q mund ti kthej n lojn diplomatike, t ciln n procesin e deritashm e kan humbur. Nse nuk ndodh kjo, ata n negociatat e ardhshme, do t ken pozit
edhe m t dobt nga sa e kan pasur n negociatat e Vjens.

Dshtimi i Kshillit t Sigurimit q t nxjerr nj rezolut t re pr statusin e Kosovs dhe bartja e ksaj shtjeje n Grupin e Kontaktit, mund t hap dilema t reja dhe shum t rrezikshme pr t ardhmen e Kosovs. E
para, me dshtimin e Kshillit t Sigurimit, plani i Marti Ahtisarit pr nj pavarsi t mbikqyrur pr Kosovn, realisht sht nj plan i vdekur. Edhe nse ai mirret si nj material orientues, negociatat dhe procesi n vazhdim,
do ta modifikojn dhe do ta tjetrsojn deri n at mas sa ai nuk do t mund t quhet si plani i Ahtisarit. Thn shkoqur, do produkt ose
marrveshje q do t del nga negociatat e ardhshme t udhhequra nga Grupi i
Kontaktit, do t ket tjetr firm, e jo at t Marti Ahtisarit.
E dyta, Grupi i Kontaktit sht nj grup i krijuar ad hoc n mars t vitit 1998, pas masakrave serbe n Likoshan, Qirez e Prekaz dhe q nga ather ka pasur m shum rolin e zjarrfiksit e shum m pak t marrveshjebrsit. Grupi i Kontakti, i prbr nga SHBA, Rusia, Britania e Madhe, Gjermania,
Franca dhe Italia, m shum sh pgjasim me t ashuquajturat Fuqi t Mdha, t para Lufts s Dyt Botrore, t cilat pr shkak t paaftsis pr ta ruajtur ekuilibrin dhe paqen, jan zvendsuar nga Organizata e Kombeve t
Bashkuara. Rikthimi te koncepti i Fuqive t Mdha, pr t zgjidhur nj shtje aq t rnd sa shtja e Kosovs, sht kthim mbrapa n epokn e para OKB-s dhe pa gjasa serioze q t funksionoj n drejtim t arritjes s
nj marrveshjeje koncensuale.
E treta, bartja e negociatave nn dirigjimin e Grupit t Kontaktit, prfundimisht Kosovn e trajton si objekt, pa i dhn asnj mundsi q ajo ta afirmoj vullnetin e vet legjitim. Grupi i Kontaktit sht grup q administron procesin, duke i barazuar si pal t barabarta Serbin dhe
Kosovn, ndrsa fjala n kt kontekst sht vetm pr Kosovn dhe fatet e qytetarve t saj, e jo t Serbis. Pse jo t Serbis? Sepse Serbia n kto tet vjet nuk ka asnj form t pushtetit n Kosov, ngase Kosova
administrohet nga OKB-ja. Fakti q n Kosov ka nj minorit serb, nuk i jep t drejt Serbis q t jet pal n prcaktimin e statusit t Kosovs.

Por, ky barazim i Serbis si pal pr t prcaktuar statusin e Kosovs, madje edhe pas gjenocidit q ka kryer shteti serb kundr popullit t saj n vitet 1998-1999, sht pasoj e injorimit t realitetit t fakteve, sipas t
cilave Kosova kurr nuk ka qen pjes legjitime vetm e Serbis. Me Kushtetutn federale t ish Jugosllavis t vitit 1974, Kosova ka pasur
kufijt e vet dhe ka qen njsi prbrse edhe e ish federats jugosllave. Pra, pr statusin e saj nuk ka pse vendos vetn nj njsi federale, por t gjitha ato njsi federale, q e kan konstitutuar shtetin e prbashkt. Meq
ai shtet q nga viti 1991 nuk ekziston, ather shtja do t duhej t shpallej e mbyllur duke e pranuar pa diskutim edhe shkputjen e Kososv si
njsi federale m vete. Edhe po t shkohet m tej n koh, n vitin 1945, kur sht futur n Serbin Federale, Kosova ka pasur kuotn prej dhjet deputetsh n kuvendin federal, ku ata jan deleguar direkt nga Kosova. M tej akoma, gjat viteve t lufts antifashiste, 1941-1945, ish republikat jugosllave, nuk kan pasur statusin e republikave, po e kan pasur statusin
e krahinave t lufts, duke prfshir ktu edhe Vojvodinn. Gjasht krahinat e lufts, kan evoluar n republika, (prve Vojvodins), q do t thot se nuk ka pasur nj ngurtsim t statusit t tyre nj her e prgjithmon. Edhe pse Kosova gjat lufts e ka pasur statusin e zons s lufts, pas saj e ka fituar statusin e krahins, pra, poashtu ka pasur nj evoluim t statusit.

Por, Komisioni i Badenderit, i formuar n vitin 1991 si komision ad hoc i Bashkimit Europian pr t kualifikuar krizn n ish Jugosllavi, nuk i ka pasur fare para sysh kto evoluime t statuseve t njsive federale. Komisioni i Badenterit n nntor 1991 ka konstatuar se Jugosllavia sht shprbr dhe ua ka pranuar t drejtn e vetvendosjes vetm republikave, pra ish krahinave t lufts, por jo edhe nj zone t lufts, t transformuar
n krahin dhe n njsi federale m von.
Komisioni i Badenterit nuk ka marr para sysh as t dhna t tjera relevante si referendumi i shtatorit 19991 (pra dy muaj para se Komisoni t jipte verdiktin e vet), sipas t cilit Kosova ishte shpallur republik e barabart me republikat e tjera. Pra, edhe nga kjo an vendimi i Komisionit t Badenterit ka qen dhe mbetet jolegjitim, sepse nuk ka qen i mbshtetur as n parime t njjta, (fjala vjen t evoluimit t njsive t ish federats
jugosllave) e as n vendime q jan marr n mnyr legjtime para se ai komision t jepte verdiktin e tij).Pr at vendim arbitrar, t padrejt e jolegjtim t Komisionit t
Badenterit, Bashkimi Europian ka prgjegjsie historike ndaj Kosovs. Prandaj, gjja e par q duhet t bjn shtete antare t Grupit t
Kontaktit, Fuqit e Mdha europiane, duhet t jet zhvlersimi i vendimit t komisionit t Badenterit. Vetm n at rast i hapet mundsia edhe Grupit t Kontaktit q m leht t ruaj n loj planin e Marti Ahtisarit.
Edhe nse shtetetet europiane nuk kan vullnet q vet ta incojn zhvlersimin e vendimeve t turpshme t Komisionit t Badenterit, kt gj
duhet ta krkojn prfaqsuesit e Kosovs. Kjo sht e vetmja kart q mund ti kthej n lojn diplomatike, t ciln n procesin e deritashm e kan humbur. Nse nuk ndodh kjo, ata n negociatat e ardhshme, do t ken pozit
edhe m t dobt nga sa i kan pasur n negociatat e Vjens.Bashkimi Europian i vitit 2007 nuk sht ai i vitit 1991, prandaj me
presione t koordinuara mund t detyrohet q t lviz n drejtim t zhvlersimit t atij dokumenti famkeq, i cili Kosovs ia ka mbyllur dyert e pavarsis. T tjerat jan vetm shtje teknike dhe ping-pong diplomatik, ndrmjet Kshillit t Sigurimit, Grupit 8, Grupit t Kontaktit ose t ndonj
sajese tjetr emergjente n t ardhmen, por q asnjher nuk do t ofrojn nj zgjidhje t drejt pr Kosovn.

Më shumë nga Politika

Të gjitha ›