Teatri nderkulturor - Mercedesi nuk eshte vetem i gjermaneve
Nje stuhi e papritur i detyron 19 njerez me prejardhje nga kultura te ndryshme te kalojne naten ne piken e karburantit laquoLast Exit Degerlochraquo qe ndodhet midis qytetit dhe aeroportit. Rrefimet e tyre biografike jane nje udhetim pergjate historise 50 vjecare te migracionit ne Gjermani. Ato kane humor por edhe nje doze te madhe reflektimi per rolin e imigranteve ne landin gjermano-jugor Baden-Vyrtemberg ku para 125 vjetesh Carl Benz-i shpiku automobilin e pare te botes.
Deutsche Welle Ju jetoni ne vendin e mercedesave. A vozisni edhe ju me mercedes
Beqe Cufaj Jo. Ime shoqe ka nje laquoopelraquo. Ndersa une udhetoj me tren dhe tramvaj. Destinacioni im me i shpeshte eshte aeroporti vetem tete minuta larg vendit ku banoj.
Ne Degerloh
Po Degerloch quhet lagja ku banoj une. Por aty nuk ekziston nje pike karburanti me emrin Last Exit Degerloch. Ky eshte nje emer qe e trilluam se bashku me regjisorin Friedrich Alt. Kishim disa opsione per titullin por ne fund vendosem qe te merrnim kete. Degerloh eshte nje lagje paksa elitare ku jetojne qytetare te mocem te Shtutgartit shume prej tyre jane te kamur e aty ka pak te huaj. Eumlshte nje bote stabel qe u jep rendesi vlerave dhe qe bie ndesh me ate te migranteve plot enderra por edhe me deshtime e zhgenjime. Por sfidat qe duhet te perballojne keto dy bote sot jane pak a shume te ngjashme.
Keto jane
Pasojat e qyteterimit dhe industrializimit. Ngjarja eshte vendosur enkas ne nje restorant prane nje pike karburanti ne autostrade ku ne mes te veres fillon nje stuhi debore dhe te gjitha personazhet mbyllen brenda. Kjo detyrimisht shtron pyetjen e pasojave te zhvillimit ekonomik ndaj klimes sidomos ne kete pjese te Gjermanise ku industria eshte kaq e zhvilluar. E megjithate per te mberritur deri ketu ata kane bere rruge te ndryshme. Secili e ka nga nje histori qe ka te beje me nje kulture tjeter. Si ballkanasi turku portugezi apo spanjolli megjithese kane arritur te integrohen fare mire ne shoqeri ata e kane ruajtur nje fare distance nga kultura e ketushme pra e kane ruajtur koloritin e tyre kulturor.
Aktoret jane nje perzierje mes profesionisteve dhe amatoreve. Perse e bete kete zgjedhje
Kjo nuk ishte rastesi. Nga 21 aktoret qe luajne ne shfaqje pjesa me e madhe jane me prejardhje migracioni. Nuk donim qe kjo shfaqje te kishte vetem karakter fiksioni por edhe elemente dokumentare. Sepse ne donim te tregonim pikerisht qe migrantet jane pjese e vetekuptueshme e shoqerise dhe kane dhene kontributin e tyre gjate 50 vjecarit te fundit te historise 125 vjecare te automobilit.
Perse duhej theksuar ky aspekt
Sepse gjermanet por edhe te tjere qe e adhurojne automobilin gjerman e shohin ate si produkt gjerman si dicka shume gjermane si dicka shume fisnike gjermane. Por ka edhe nje dimension tjeter qe harrohet shpesh jane edhe migrantet. Te huajt nuk kane punuar vetem ne ndertim duke ngritur shtepi por kane punuar edhe neper fabrika kane ndertuar edhe makina apo si ekonomiste e inxhiniere. Nje personazh interesant ne shfaqje eshte per shembull nje menaxher i ri me prejardhje turke i cili faktikisht eshte shef shume i madh dhe te cilin e ze nata po ashtu ne ate pike karburanti. Ky personazh nuk dallon shume nga nje gjerman amerikan apo francez.
Mendoni se shoqeria gjermane ka ende deficite ne njohjen e kontributit te migranteve per ekonomine e saj
Ndoshta njerezit vete jane te vetedijshem per kete kontribut por mendoj se ka deficite ne dokumentimin ose trajtimin e tij letrar. Nje i huaj i cili ka punuar ka funksionuar ka jetuar ne Gjermani para 40 viteve me siguri qe dallon shume nga femija i tij i cili sot punon funksionon jeton jep kontributin e tij paguan taksen ne Gjermani dallon ne kuptimin kualitativ dhe ne kuptimin kuantitativ. Para 40 viteve nuk ka qene edhe aq e vetekuptueshme kur ke qene i huaj ne Gjermani sot eshte shume me e vetekuptueshme qe te jesh pjese e kesaj shoqerie. Eumlshte fshati global ku perfundojne te gjithe. Dalja e fundit e tyre eshte ne Degerloh sfidat e globalizmit.
Beqe Cufaj 40 vjec lindur ne Decan shkruan rregullisht neper fejtonet e gazetave gjermanishtfolese laquoNeue Zuumlrcher Zeitungraquo dhe laquoFrankfurter Allgemeine Zeitungraquo. Ai ka botuar disa romane dhe publicistike dhe eshte perkthyer edhe ne disa gjuhe te huaja te Evropes. Ne qershor doli ne treg romani i tij i me i fundit ProjektParty Edicion Zeri. laquoLast Exit Degerlochraquo eshte pjesa e pare teatrale e tij dhe do te shfaqet disa here gjate korrikut ne Laboratorium dhe Theaterhaus Shtutgartraquo.
Intervistoi Anila Shuka
Redaktoi Vilma Filaj-Ballvora