Ukraina do ngrejë gjykatë të posaçme për të ndjekur penalisht udhëheqësit rusë

Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky pritet të ngrejë një gjykatë të posaçme për të ndjekur penalisht udhëheqësit rusë mbi luftën në Ukrainë.

Zelensky pritet ta miratojë të mërkurën iniciativën ligjore përmes së cilës do të ngrihet edhe gjykata që do të ndjekë penalisht zyrtarët e lartë rusë për pushtimin në shkallë të plotë të Ukrainës.

Tribunali i posaçëm do të krijohet nëpërmjet një marrëveshjeje midis Ukrainës dhe Këshillit të Evropës, organit më të lartë të të drejtave të njeriut në kontinent.

Kjo gjykatë të shënjestrojë udhëheqësit e lartë rusë për “krimin e agresionit”, i cili është baza e krimeve të panumërta të luftës që Ukraina akuzon forcat ruse se kanë kryer që nga fillimi i luftës në vitin 2022.

Gjykatat ndërkombëtare ekzistuese, përfshirë Gjykatën Ndërkombëtare Penale në Hagë, nuk kanë juridiksion për të ndjekur penalisht shtetasit rusë për atë vepër specifike penale.

Që nga fillimi i konfliktit, Kievi ka shtyrë krijimin e një tribunali të posaçëm që shkon përtej ndjekjes penale të krimeve të luftës që Ukraina pretendon se forcat ruse kanë kryer – duke përfshirë bombardimin e infrastrukturës civile, vrasjen e civilëve, përdhunimin, marrjen e pengjeve dhe torturën. Rusia i mohon këto pretendime.

Ka ende detaje logjistike për t’u zgjidhur, përfshirë se ku do të vendoset gjykata. Haga është sugjeruar për shkak të infrastrukturës së saj ekzistuese ligjore, por nuk është marrë ende një vendim përfundimtar.

Rusia nuk i ekstradon qytetarët e saj, qoftë edhe nëse Presidenti rus Vladimir Putin do të përfundojë ndonjëherë në bankën e të akuzuarve mbetet për t’u parë.

Sipas ligjit ndërkombëtar, krerët e shteteve në detyrë dhe disa zyrtarë të tjerë të lartë – shpesh të referuar si “trojka”, duke përfshirë kreun e shtetit të një vendi, kreun e qeverisë dhe ministrin e Jashtëm – gëzojnë imunitet nga ndjekja penale.

Kjo do të thotë që çdo padi e mundshme ndaj Putinit mund të ecë përpara vetëm nëse ai largohet nga detyra. Nuk ka statut parashkrimi për krimin e agresionit.

Institucioni do të financohet duke mbështetur vendet e njohura si Grupi Bazë, përfshirë Holandën, Japoninë dhe Kanadanë.

Shtetet e Bashkuara mbështetën projektin nën ish-Presidentin Joe Biden, por administrata e Presidentit Donald Trump nuk e mbështeti iniciativën.

/rtsh.al/