Trojka ose dy me nj pr realitetin
Pr derisa Shtetet e Bashkuara t Ameriks dhe shumica e antareve t Bashkimi Evropian mendojn se shtjet me rndsi n fushat ndrkombtare q reflektojn kriza n regjione t caktuara, duhet zgjidhur drejt dhe sipas fryms demokratike, faktori tjetr i fuqishm, Rusia, mendon dhe madje insiston n zgjidhjen e shtjeve sipas kutit t saj, teoris s okupimit. Kto shtje vejn n kundrshtim fuqit e mdha t planetit, jo rrall her tensionojn marrdhniet ndrmjet tyre dhe mbajn n presion opinionin publik. Shtetet e Bashkuara si e vetmja superfuqi n planet, pr t vendosur sipas politiks amerikane parimit demokratik, npr vende t ndryshme, duhet q jo rrall her t lshojn pe, ose negociojn. Aktualisht qeveria amerikane po prballet me disa shtje q faktorin Amerikan e sjellin tek nj situat jo edhe aq t mir. Vendosja e Sistemit t radarve n Poloni dhe eki nga ana e SHBA-s, sht kundrshtuar rrept nga Rusia, bllokut t t cilit i prkisnin kto dy vende Evropiane. Nga ana tjetr edhe shtja e luftimit t terrorizmit dhe lufta n Irak, si dhe situata atje n regjion, kan krijuar nj seri kontra mendimesh ndrmjet Rusis dhe SHBA-ve.
T dy faktort, qysh koh m par kan pasur kundrthnie, mirpo situata ka qen krejtsisht ndryshe. Rusia si vend me ndikim n bot , ka pasur nj ekonomi t dobt dhe si pasoj e ksaj, sht detyruar t lshoj pe n shum shtje. Dhe nse nuk sht pajtuar, ka heshtur dhe punt jan zgjidhur sipas parimeve demokratike, q len t kuptohet mendimit Amerikan. Raportet shum her jan ftohur dhe jan zbutur ndrmjet t dyja vendeve, por mund t themi se n t shumtn e rasteve, sht vendosur sipas SHBA-s, mendohet pas nj ndihme ekonomike. Tanim situata sht m ndryshe. Gjat viteve t fundit, gjendja ekonomike atje ka ndryshuar, sht ngritur pr shum her standardi jetsor dhe politika ruse tani, pr ta treguar autoritetin e vet, shprehet m e vendosur. Evropa nga ana tjetr si faktori i tret, sht gjendur n nj pozit pat. Shumica e shteteve t Unionit Evropian jan pro zhvillimeve demokratike q jan krah SHBA-ve. Sido qe t jet e tra q ndodh sht kryesisht ndrmjet SHBA-Rusi.
I tr potenciali i vendeve m me ndikim dhe atyre tjera, prfshihet n organizatn m t madhe t Bots, Kshill i Sigurimit i OKB-s. Edhe aty ndodh q t dshtojn procese e periudha t ndryshme.
shtja e zgjidhjes s Statusit t Kosovs, qe n fillim pr shum analist ndrkombtar nuk u duk aq e komplikuar, doli q Kshilli i Sigurimit t vihet n pozitn e dshtimit. Sekretari i prgjithshm i OKB, caktoj nj t drguar t tij, ish-Presidentin Finlandez Marti Ahtisari, pr t ndrmjetsuar n bisedimet Prishtin-Beograd. Pr shkak t gjendjes s atill dhe insistimit t Rusis dhe disa vendeve tjera, statusi i parapar t zgjidhej pr vitin e kaluar, u shty pr disa muaj, me pretekst pas zgjedhjeve t prgjithshme n Serbi. M pas vazhduan edhe disa takime tjera n Vjen, mirpo bisedimet prfunduan pa sukses.
Ndrmjetsuesi Ahtisari privilegjoj serbt e Kosovs m shum se do pakic tjetr n do vend t bots dhe propozoj nj pavarsi t mbikqyrur pr Kosovn duke rezervuar prfaqsim plus reales pr minoritetet, posarisht pr serbt.
N kohn kur Ahtisari ja dorzoj sekretarit t prgjithshm, propozimin pr Statusin e Kosovs, duhej q Kshilli i Sigurimit ta shfuqizonte rezolutn 1244 dhe t vendoste pr ta njohur Kosovn si shtetin m t ri n Bot. Rusia i tha prer, jo planit t Ahtisarit dhe propozoj ekip vzhgues, pastaj shtyrjen e negociatave ose thn m thjesht prkrahu krkesat e Serbis, t gjitha i realizoj. E gjith kjo ve sa mundoj kot s koti SHBA-t Britanin e Madhe dhe Francn, pr t zbutur si e quajn disa, planin e t drguarit t sekretarit t prgjithshm. Pas dshtimit t disa planeve A B C ... Kshilli i Sigurimit, ja kaloj shtjen Grupit t Kontaktit, pr ta krijuar treshen.
Shtett e Bashkuara t Ameriks, emruan si prfaqsues t tyre z. Frank Wisner, Bashkimi Evropian Wolfgang Ischinger kurse Rusia Aleksandr Harenko.
Pr kto negociata tjera shtes, ku trojka SHBA-Rusi-BE do t ndrmjetsoj, jan parashikuar 120 dit negociata dhe rezultati i tyre dihet tani m. Serbia kurr nuk do t shprehet e gatshme q me negociata ta njoh pavarsin e Kosovs, nga ana tjetr pas gjith atyre krimeve q bri Serbia n popullin shqiptar, kurr nuk do t pranohet t kihet gj t prbashkt me shtetit q vrau qindra mira qytetar, civil t pafajshm dhe dogji mira shtpi e do gj jo serbe.
Krijimi i trojks, duhet t jet prova e fundit. Treshja ose dy me nj pr realitetin e ri t krijuar n Ballkan, duket pak m binds, ngase dy prfaqsuesit: ai i Evrops dhe Ameriks jan pr respektimin e vullnetit t popullit shumic absolute shqiptar. Dhe kur jemi ktu duhet prmendur se dihen qndrimet, tanim jan publike qndrimet e e t tre vendeve prfaqsuese.
Prndryshe pas ksaj kohe t bler nga Serbia dhe Rusia, Kosova duhet njanshm ta shpall pavarsin e vendit dhe vendet duhet t fillojn ta njohin direkt.
Nj gj tani duhet kuptuar faktori ndrkombtar, se tani Kosova duhet t njihet si shtet plotsisht i pavarur dhe me t drejtat e barabarta pr t gjith qytetart, pa privilegjet e minoritetit serb t propozuar nga Ahtisari. Mendimi i disa zyrtarve ndrkombtar se pas ksaj kohe Kosova duhet t njihet shtet i pavarur, por duke u bazuar n planin e Ahtisarit sht nj gabim tjetr q mund t bhet dhe prodhon prap probleme atje.
T dy faktort, qysh koh m par kan pasur kundrthnie, mirpo situata ka qen krejtsisht ndryshe. Rusia si vend me ndikim n bot , ka pasur nj ekonomi t dobt dhe si pasoj e ksaj, sht detyruar t lshoj pe n shum shtje. Dhe nse nuk sht pajtuar, ka heshtur dhe punt jan zgjidhur sipas parimeve demokratike, q len t kuptohet mendimit Amerikan. Raportet shum her jan ftohur dhe jan zbutur ndrmjet t dyja vendeve, por mund t themi se n t shumtn e rasteve, sht vendosur sipas SHBA-s, mendohet pas nj ndihme ekonomike. Tanim situata sht m ndryshe. Gjat viteve t fundit, gjendja ekonomike atje ka ndryshuar, sht ngritur pr shum her standardi jetsor dhe politika ruse tani, pr ta treguar autoritetin e vet, shprehet m e vendosur. Evropa nga ana tjetr si faktori i tret, sht gjendur n nj pozit pat. Shumica e shteteve t Unionit Evropian jan pro zhvillimeve demokratike q jan krah SHBA-ve. Sido qe t jet e tra q ndodh sht kryesisht ndrmjet SHBA-Rusi.
I tr potenciali i vendeve m me ndikim dhe atyre tjera, prfshihet n organizatn m t madhe t Bots, Kshill i Sigurimit i OKB-s. Edhe aty ndodh q t dshtojn procese e periudha t ndryshme.
shtja e zgjidhjes s Statusit t Kosovs, qe n fillim pr shum analist ndrkombtar nuk u duk aq e komplikuar, doli q Kshilli i Sigurimit t vihet n pozitn e dshtimit. Sekretari i prgjithshm i OKB, caktoj nj t drguar t tij, ish-Presidentin Finlandez Marti Ahtisari, pr t ndrmjetsuar n bisedimet Prishtin-Beograd. Pr shkak t gjendjes s atill dhe insistimit t Rusis dhe disa vendeve tjera, statusi i parapar t zgjidhej pr vitin e kaluar, u shty pr disa muaj, me pretekst pas zgjedhjeve t prgjithshme n Serbi. M pas vazhduan edhe disa takime tjera n Vjen, mirpo bisedimet prfunduan pa sukses.
Ndrmjetsuesi Ahtisari privilegjoj serbt e Kosovs m shum se do pakic tjetr n do vend t bots dhe propozoj nj pavarsi t mbikqyrur pr Kosovn duke rezervuar prfaqsim plus reales pr minoritetet, posarisht pr serbt.
N kohn kur Ahtisari ja dorzoj sekretarit t prgjithshm, propozimin pr Statusin e Kosovs, duhej q Kshilli i Sigurimit ta shfuqizonte rezolutn 1244 dhe t vendoste pr ta njohur Kosovn si shtetin m t ri n Bot. Rusia i tha prer, jo planit t Ahtisarit dhe propozoj ekip vzhgues, pastaj shtyrjen e negociatave ose thn m thjesht prkrahu krkesat e Serbis, t gjitha i realizoj. E gjith kjo ve sa mundoj kot s koti SHBA-t Britanin e Madhe dhe Francn, pr t zbutur si e quajn disa, planin e t drguarit t sekretarit t prgjithshm. Pas dshtimit t disa planeve A B C ... Kshilli i Sigurimit, ja kaloj shtjen Grupit t Kontaktit, pr ta krijuar treshen.
Shtett e Bashkuara t Ameriks, emruan si prfaqsues t tyre z. Frank Wisner, Bashkimi Evropian Wolfgang Ischinger kurse Rusia Aleksandr Harenko.
Pr kto negociata tjera shtes, ku trojka SHBA-Rusi-BE do t ndrmjetsoj, jan parashikuar 120 dit negociata dhe rezultati i tyre dihet tani m. Serbia kurr nuk do t shprehet e gatshme q me negociata ta njoh pavarsin e Kosovs, nga ana tjetr pas gjith atyre krimeve q bri Serbia n popullin shqiptar, kurr nuk do t pranohet t kihet gj t prbashkt me shtetit q vrau qindra mira qytetar, civil t pafajshm dhe dogji mira shtpi e do gj jo serbe.
Krijimi i trojks, duhet t jet prova e fundit. Treshja ose dy me nj pr realitetin e ri t krijuar n Ballkan, duket pak m binds, ngase dy prfaqsuesit: ai i Evrops dhe Ameriks jan pr respektimin e vullnetit t popullit shumic absolute shqiptar. Dhe kur jemi ktu duhet prmendur se dihen qndrimet, tanim jan publike qndrimet e e t tre vendeve prfaqsuese.
Prndryshe pas ksaj kohe t bler nga Serbia dhe Rusia, Kosova duhet njanshm ta shpall pavarsin e vendit dhe vendet duhet t fillojn ta njohin direkt.
Nj gj tani duhet kuptuar faktori ndrkombtar, se tani Kosova duhet t njihet si shtet plotsisht i pavarur dhe me t drejtat e barabarta pr t gjith qytetart, pa privilegjet e minoritetit serb t propozuar nga Ahtisari. Mendimi i disa zyrtarve ndrkombtar se pas ksaj kohe Kosova duhet t njihet shtet i pavarur, por duke u bazuar n planin e Ahtisarit sht nj gabim tjetr q mund t bhet dhe prodhon prap probleme atje.