Vance: SHBA do të ‘largohet’ nëse Ukraina dhe Rusia nuk bien dakord me propozimet

Zëvendëspresidenti i SHBA JD Vance tha se vendi i tij do të “largohet” nëse Ukraina dhe Rusia nuk bien dakord për një marrëveshje, duke i bërë jehonë komenteve të fundit nga zyrtarët amerikanë.

Paralajmërimi i tij erdhi pasi bisedimet në Londër midis zyrtarëve nga Mbretëria e Bashkuar, Franca, Gjermania, Ukraina dhe SHBA-ja, që synonin të siguronin një armëpushim, u lane pas pasi Sekretari i Shtetit i SHBA, Marco Rubio dhe i dërguari special Steve Witkoff u tërhoqën.

SHBA-të janë fokusuar në bisedimet këtë javë në Moskë, ku Witkoff do të takohet me presidentin rus, Vladimir Putin për herë të katërt, teksa ritmi i diplomacisë për t’i dhënë fund luftës është duke u përshpejtuar.

Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, ndërkohë, tha se ai këmbëngul për “një armëpushim të menjëhershëm, të plotë dhe të pakushtëzuar”.

“Ndalimi i vrasjeve është detyra numër një”, tha Zelensky në mediat sociale të mërkurën.

Vërejtjet e tij vijnë pasi Vance u tha gazetarëve gjatë një vizite në Indi se SHBA-ja kishte lëshuar një “propozim shumë të qartë” si për rusët ashtu edhe për ukrainasit.

“Është koha që ata ose të thonë po ose që SHBA të largohen nga ky proces,” shtoi ai. “Ne jemi angazhuar në një sasi të jashtëzakonshme të diplomacisë, të punës në terren.”

I dërguari i Trump për Ukrainën, Gjenerali Keith Kellogg, po merr pjesë në bisedimet në Londër në vend të Witkoff dhe Rubio, të cilët iu referuan bisedimeve të së mërkurës si “takime teknike”.

Sekretari i Jashtëm i Mbretërisë së Bashkuar, David Lammy po pret gjithashtu të mërkurën një takim dypalësh me homologun e tij ukrainas.

Ka spekulime në rritje se Rusia mund të jetë e gatshme të ndalojë pushtimin e saj përgjatë vijave aktuale të frontit në këmbim të lëshimeve të rëndësishme.

Megjithatë, ka pak qartësi se ku po shkojnë bisedimet e fundit ose nëse ato do të kenë sukses.

Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky ka përjashtuar mundësinë e njohjes së Krimesë së okupuar si territor rus, pasi raportet sugjeruan se kjo po konsiderohej nga SHBA dhe Kremlini.

Rusia intensifikoi sulmet e saj ndaj Ukrainës të mërkurën, pas një qetësie të shkurtër gjatë Pashkëve kur ndaloi sulmet ajrore.

Nëntë persona u vranë dhe dhjetëra të tjerë u plagosën në qytetin lindor të Ukrainës, Marhanets, kur një dron rus goditi një autobus që transportonte punëtorë.

Zyrtarët në rajonin jugor të Kherson thanë se një objekt kyç që furnizonte me energji elektrike ishte shkatërruar, pasi u vu nën sulm të përsëritur rus.

Zyra e Jashtme e Mbretërisë së Bashkuar konfirmoi të mërkurën se bisedimet midis ministrave të jashtëm ishin shtyrë. “Bisedimet në nivel zyrtar do të vazhdojnë, por këto janë të mbyllura për media”, thuhet në deklaratë.

Diplomatët britanikë thanë se nuk ishin plotësisht të qartë pse Rubio dhe Witkoff ishin tërhequr nga bisedimet në Londër.

Departamenti Amerikan i Shtetit fajësoi arsye logjistike, por ishte e qartë se vendimi ishte në minutën e fundit dhe e kapi Zyrën e Jashtme në befasi.

Marco Rubio foli me sekretarin e jashtëm të Mbretërisë së Bashkuar të martën në mbrëmje për ato që ai shpresonte se do të ishin “takime thelbësore dhe të mira teknike”, duke shtuar se ai do të riplanifikonte udhëtimin e tij të planifikuar në MB në muajt e ardhshëm.

Lammy e quajti bisedën “produktive”, duke u zhvilluar përpara një “momenti kritik për Ukrainën, Britaninë dhe Sigurinë Euro-Atlantike” pasi “bisedimet vazhdojnë me ritëm”.

Sekretari amerikan i shtetit tha në X: “Mezi pres të vazhdoj me diskutimet në vazhdim”.

Vendimi i SHBA mund të ketë qenë sepse amerikanët mendonin se nuk kishin asgjë të re për të thënë që kur u takuan për herë të fundit në Paris javën e kaluar – ose mund të kenë kuptuar se ukrainasit kishte të ngjarë të refuzonin planin e fundit të armëpushimit të SHBA dhe nuk donin të dëgjonin lajme të këqija.

Shtëpia e Bardhë tha se Witkoff do të udhëtojë në Moskë këtë javë për takimin e tij të katërt me presidentin rus Vladimir Putin.

E gjithë kjo vjen në mes të një raporti në Financial Times se Rusia mund të jetë gati të ndalojë pushtimin e saj përgjatë vijave të frontit ekzistues dhe të heqë dorë nga pretendimet territoriale ndaj zonave që nuk i pushton aktualisht, në këmbim të njohjes së sovranitetit rus mbi Krimenë nga SHBA.

Zëdhënësi i Kremlinit Dmitry Peskov e hodhi poshtë raportin, duke i thënë medias shtetërore se “shumë falsifikime publikohen në ditët e sotme”.

Zelensky tha se asnjë propozim i tillë nuk ishte ndarë me të dhe ai refuzoi njohjen e Krimesë si territor rus.

“Ukraina nuk e njeh ligjërisht pushtimin e Krimesë. Nuk ka asgjë për të folur,” tha ai gjatë një konference për shtyp të martën mbrëma.

Njohja e aneksimit të paligjshëm të Krimesë nga Rusia jo vetëm që do të ishte politikisht e pamundur që Zelensky ta pranonte, por do të ishte gjithashtu në kundërshtim me normat ligjore ndërkombëtare të pasluftës që kufijtë nuk mund të ndryshohen me forcë.

Duke folur për programin Today të BBC Radio 4, Yuriy Sak, një këshilltar i ministrisë së industrive strategjike të Ukrainës, tha se ishte “jo produktive të diskutohen” raporte të tilla dhe shtoi se ishte “naive” të pritet që Ukraina të ndryshojë pozicionin e saj për çështje “të panegociueshme” si Krimea.

Sak shtoi se negociatorët ukrainas do të marrin pjesë në takimin e Londrës me një “mandat shumë të qartë dhe të ngushtë” për të arritur një armëpushim që “do të hapë rrugën për bisedime të mëtejshme”.

Putin shpalli një armëpushim të përkohshëm për fundjavën e Pashkëve, por Sekretari i Mbrojtjes i Mbretërisë së Bashkuar, John Healey i tha Dhomës së Komunave të martën se inteligjenca ushtarake britanike nuk kishte gjetur asnjë provë për ndalimin e sulmeve.

“Ndërsa Putini tha se shpalli një armëpushim të Pashkëve, ai e theu atë”, tha ai. “Ndërsa Putin thotë se dëshiron paqe, ai ka refuzuar një armëpushim të plotë dhe ndërsa Putin thotë se dëshiron t’i japë fund luftimeve, ai vazhdon të luajë me kohën në negociata.”

Healey shtoi se ai mund të “konfirmojë se përparimi ushtarak rus” po “ngadalësohet” ndërkohë që vendi vazhdon të “ushtrojë presion ndaj Ukrainës në një numër frontesh”.

Vlerësohet se qindra mijëra njerëz janë vrarë ose plagosur nga të gjitha anët që kur Rusia pushtoi Ukrainën më 24 shkurt 2022, dhe rreth shtatë milionë ukrainas aktualisht janë të listuar si refugjatë në mbarë botën.

Konflikti daton më shumë se një dekadë, në vitin 2014, kur u rrëzua presidenti pro-rus i Ukrainës. Rusia më pas aneksoi Krimenë dhe mbështeti militantët në luftimet e përgjakshme në Ukrainën lindore.