Vendet e industrializuara shfrytezojne rezervat e naftes
Ne luften kunder cmimeve te larta te naftes dhe per shkak te veshtiresive ne nxjerrjen e naftes vendet e industrializuara shesin pjese te rezervave te tyre strategjike te naftes. Nen kujdesin e Agjencise Nderkombetare te Energjise IEA ne korrik do te dergohen ne treg 60 milione fuci me 159 litra secila. Agjencia keshillon 28 vendet e industrializuara ne ceshtjet e energjise duke perfshire edhe Gjermanine.
Eshte hera e trete ne historine e vendeve anetare te IEA qe shtetet anetare perdorin rezervat e tyre strategjike te naftes tha Drejtori i Pergjithshem i IEA Nobuo Tanaka te enjten 22.06.2011 ne Paris. Agjencia e justifikoi kete mase me faktin se pasojat e nderprerjes se prodhimit ne tregun libian te naftes sa vijne e rriten. Kjo mund te kercenoje rimekembjen e brishte ne ekonomine boterore. Per shkak te luftes civile ne Libi deri ne fund te majit kane munguar 132 milione fuci nafte.
Cmimi i naftes bie
Vendet anetare te IEA sipas agjencise duan te shesin 30 dite rresht dy milione fuci nga rezervat e tyre. Gjysma e tyre vjen nga Shtetet e Bashkuara te Amerikes. Gjermania shet per here te pare qe prej gjashte vjetesh nje pjese te rezervave te saj gjithsej 4.2 milione fuci sic beri te ditur Ministria gjermane e Ekonomise.
Bildunterschrift Rezervat e naftes ne bote te shenuara ne gigabarrele. Tabela ne spanjisht
Pas njoftimit te lajmit cmimet e naftes fillimisht rane. Cmimi per nje fuci nafte te paperpunuar Brent te Detit te Veriut ra te enjten ne 10790 dollare. Kjo ishte nje renie prej rreth pese per qind ne krahasim me nje dite me pare. Megjithate te premten 24.06.2011 cmimi u rrit perseri ne 10834 dollare.
Mungese mirekuptimi tek ekspertet e lendeve te para dhe OPEC-u
Specialistet mendojne se vendimi i IEA ka ardhur shume papritur. Eumlshte e cuditshme qe tani hidhet nafte shtese ne treg i tha eksperti i lendeve te pare ne institutin e ekonomise boterore te Hamburgut HWWI Leon Leschus agjencise se lajmeve Reuters. Sepse ne SHBA dhe Kine shtohen deshmite per ngadalesimin e koniunktures e cila do te ule kerkesen per nafte. Pervec kesaj Organizata e Vendeve Eksportuese te Naftes OPEC ka rezerva te mjaftueshme per te kompensuar mungesat e furnizimit nga Libia.
Masa e marre nga IEA has moskuptim tek OPEC-u. Cmimi i naftes nuk eshte ngjitur ne 150 dollare dhe nuk ka mungesa tha nje perfaqesues i OPEC-ut nga Shtetet e Gjirit. Nuk ka asnje arsye per ta bere kete.
Rezervat e vendeve te industrializuara
IEA eshte themeluar pas krizes se naftes te viteve 1973-1974 kur furnizimet nga Lindja e Mesme rrezikonin te nderpriteshin. Rezervat e pergjithshme te naftes te vendeve anetare te IEA perfshijne aktualisht sipas informacioneve te veta rreth 4 1 miliarde fuci. Rezervat jane te mjaftueshme per te mbuluar ne raste emergjence per 90 dite konsumin mesatar te cdo vendi. SHBA kane rezervat me te medha botetore te naftes me 727 milione fuci. Ata jane se bashku me Kinen konsumuesit me te medhenj te naftes ne bote.
Gjermania depoziton ndermjet 20 dhe 25 milione ton nafte. Se fundi Republika Federale ka prekur rezervat e saj ne vitin 2005 kur stuhia Katrina ne Gjirin e Meksikes nderpreu prodhimin e naftes atje dhe shkaktoi rritjen ekstreme te cmimeve.
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Ministri francez i Energjitikes Eric Besson
Pasojat te paqarta ne pikat e shperndarjes se karburantit
Nese cmimi i benzines do te bjere ne ditet apo javet e ardhshme ishte fillimisht e paqarte pas njoftimit te IEA. Qeveria franceze i kerkoi ne menyre preventive operatoreve te pikave te karburantit qe tia transmetojne menjehere konsumatorit renien e pritshme ne cmimet e naftes. Cdo ulje cmimi duhet te jete e dukshme ne pompat e benzines beri te ditur Ministri i Energjise Eric Besson.
Autor AG/Angjelina Verbica
Redaktoi Lindita Arapi