Votat numerim elektronik
Komisioni i Reformës Zgjedhore i është afruar dy pikave më të nxehta për
vendimmarrje, reformimit të sistemit të numërimit të votave dhe
administratës zgjedhore.
Sesa të rëndësishme janë këto dy momente te reformes zgjedhore e tregoi prania ne tryezen e organizuar per here te pare nga prezenca e OSBE-së ne Tirane e eksperteve te ODIHR-it, e politikaneve te rendesishem shqiptare dhe natyrisht e perfaqesimit me te larte diplomatik.
Pse jane te rendeishme keto dy ceshtje? E para, e diskutuar ne tryeze eshte mundesia e perfshirjes ne Kodin Elektoral te teknologjive te reja ne zgjedhje. E dyta, ende e padiskutuar ka Top Channel ka mesuar se mazhoranca dhe opozita jane afruar ne dy koncepte thelbesisht te rendesishme. Identifikimin elektronik te votuesve ne zgjedhje dhe numerimin elektronik te votave
te beje me pushtetin qe do te kene partite ne administrimin e zgjedhjeve. Te dyja jane pika kyçe per te patur zgjedhje te lira e te ndershme. Dhe meqe nje nga pikat e dobeta eshte numerimi i votave, demokratet dhe socialistet po perpiqen ta zgjidhin me ligj ne nje menyre te re, krejt transformuese per zgjedhjet ne Shqiperi.
Top Channel ka mesuar se megjithese nuk ka ende amendamente te shkruara, mazhoranca dhe opozita jane afruar ne dy koncepte thelbesisht te rendesishme. Identifikimin elektronik te votuesve ne zgjedhje, nje kerkese e hershme e opozites per te mos lejuar votim te pandershem. Dhe koncepti i dyte konsensual eshte numerimi elektronik i votave.
Per ta bere me te prekshme kete koncept dhe per te njohur publikun me perparesite e teknologjise ne numerim, Komisioni kishte ftuar disa kompani nderkombetare, qe u shpjeguan gazetareve menyren e funksionimit te numerimit elektronik. Kjo eshte nje industri gjigante, e perhapur gjeresisht ne bote dhe teknologjia ofron mundesi te ndryshme te numerimit elektronik. Nje kompani britanike, pershembull, mund te nxjerre nje rezultat te besueshem maksimumi brenda 8 oreve. Ndersa nje kompani amerikane, me makinerite e te ciles zhvillohen zgjedhjet ne Shtetet e Bashkuara, ofron per besueshmerise nje rezultat brenda 2 oreve per shkak te proceseve te trefishta te makinerise.
Nje propozim tjeter interesant vjen edhe nga Estonia, nje nga vendet me teknologjine me te zhviluar elektorale. Praktika estoneze propozon votim me internet dhe numerim te menjehershem te votes. Se cili do te jete vendimi per llojin e teknologjise, nuk mund te thuhet ende, por i rendesishem eshte vullneti i paleve per te perfshire teknologjine ne numerimin e votave, qe nese do te rezultoje i suksesshem do te konsiderohet nje nga guret e themelit per zhvillimin e zgjedhjeve te lira e te ndershme ne Shqiperi.
Sesa të rëndësishme janë këto dy momente te reformes zgjedhore e tregoi prania ne tryezen e organizuar per here te pare nga prezenca e OSBE-së ne Tirane e eksperteve te ODIHR-it, e politikaneve te rendesishem shqiptare dhe natyrisht e perfaqesimit me te larte diplomatik.
Pse jane te rendeishme keto dy ceshtje? E para, e diskutuar ne tryeze eshte mundesia e perfshirjes ne Kodin Elektoral te teknologjive te reja ne zgjedhje. E dyta, ende e padiskutuar ka Top Channel ka mesuar se mazhoranca dhe opozita jane afruar ne dy koncepte thelbesisht te rendesishme. Identifikimin elektronik te votuesve ne zgjedhje dhe numerimin elektronik te votave
te beje me pushtetin qe do te kene partite ne administrimin e zgjedhjeve. Te dyja jane pika kyçe per te patur zgjedhje te lira e te ndershme. Dhe meqe nje nga pikat e dobeta eshte numerimi i votave, demokratet dhe socialistet po perpiqen ta zgjidhin me ligj ne nje menyre te re, krejt transformuese per zgjedhjet ne Shqiperi.
Top Channel ka mesuar se megjithese nuk ka ende amendamente te shkruara, mazhoranca dhe opozita jane afruar ne dy koncepte thelbesisht te rendesishme. Identifikimin elektronik te votuesve ne zgjedhje, nje kerkese e hershme e opozites per te mos lejuar votim te pandershem. Dhe koncepti i dyte konsensual eshte numerimi elektronik i votave.
Per ta bere me te prekshme kete koncept dhe per te njohur publikun me perparesite e teknologjise ne numerim, Komisioni kishte ftuar disa kompani nderkombetare, qe u shpjeguan gazetareve menyren e funksionimit te numerimit elektronik. Kjo eshte nje industri gjigante, e perhapur gjeresisht ne bote dhe teknologjia ofron mundesi te ndryshme te numerimit elektronik. Nje kompani britanike, pershembull, mund te nxjerre nje rezultat te besueshem maksimumi brenda 8 oreve. Ndersa nje kompani amerikane, me makinerite e te ciles zhvillohen zgjedhjet ne Shtetet e Bashkuara, ofron per besueshmerise nje rezultat brenda 2 oreve per shkak te proceseve te trefishta te makinerise.
Nje propozim tjeter interesant vjen edhe nga Estonia, nje nga vendet me teknologjine me te zhviluar elektorale. Praktika estoneze propozon votim me internet dhe numerim te menjehershem te votes. Se cili do te jete vendimi per llojin e teknologjise, nuk mund te thuhet ende, por i rendesishem eshte vullneti i paleve per te perfshire teknologjine ne numerimin e votave, qe nese do te rezultoje i suksesshem do te konsiderohet nje nga guret e themelit per zhvillimin e zgjedhjeve te lira e te ndershme ne Shqiperi.