Vrasja e gazetares Daphne Caruana Galizia/ I biri: Ja si u vra ime më, po investigonte biznesmenin Fenech dhe anëtarët e qeverisë malteze

Trashëgimtari i një prej pasurive më të mëdha të Maltës, Yorgen Fenech, është në gjyq për vrasje. Ai akuzohet se ka porositur dhe paguar për vrasjen e gazetares Daphne Caruana Galizia me anë të një bombe në makinë në tetor të vitit 2017.

Djali i gazetares, Matthew Caruana Galizia, inxhinier softueri që ishte pjesë e ekipit të raportimit që fitoi çmimin Pulitzer për hetimin e Panama Papers mbi kompanitë offshore, dëshmoi të hënën.

Ai përshkroi se si u përfshi në ndihmën e nënës së tij, duke thënë se ndërsa dalëngadalë zbulonin më shumë fakte.

Në vitin 2015, Matthew tha se po punonte me rrjedhjen e dokumenteve të Panama Papers, duke ngarkuar miliona skedarë në një bazë të dhënash që gazetarët përdornin për të hetuar paradiset fiskale.

Gjatë përpunimit të skedarëve, ai tha se gjeti informacione që lidheshin drejtpërdrejt me Maltën.

“Duhej t’i ndaja ato që po shihja me nënën time. Besoja se ishte shumë e rëndësishme”, tha ai.

Me kalimin e kohës, materialet nga rrjedhja dhe burimet e Daphne-s prodhuan prova se ministri i atëhershëm i energjisë i Maltës, Konrad Mizzi, dhe shefi i stafit të kryeministrit, Keith Schembri, kishin krijuar kompani offshore menjëherë pasi hynë në detyrë.

“Një firmë kontabiliteti po i ndihmonte të hapnin llogari bankare në emër të këtyre kompanive” tha Matthew.

Jurisë iu tregua një koment i lënë nga Daphne në fillim të vitit 2017 nën një artikull gazete për ministrin dhe shefin e stafit.

Ajo shkruante se “sa jashtëzakonisht të korruptuar janë – dhe më keq ende, ata nuk u tunduan në korrupsion kur ishin tashmë të lodhur nga pushteti, por erdhën në pushtet me qëllimin e shprehur për të qenë të korruptuar. Ishte harta e tyre e rrugës.”

Në kohën e vdekjes së saj në 2017, Matthew tha se po ndihmonte nënën e tij të përpunonte një rrjedhje tjetër, që përbëhej nga mijëra email-e të ruajtura në serverët e një kompanie të quajtur Electrogas, e cila pjesërisht ishte në pronësi të Fenech.

Një nga projektet kryesore të qeverisë Muscat pas fitores së zgjedhjeve të përgjithshme të vitit 2013 ishte privatizimi i një pjese kyçe të infrastrukturës së energjisë elektrike të Maltës. Kontrata ishte fituar nga Electrogas.

“Po merrja këtë informacion, nuk mund ta besoja, ishte sikur të ishte hapur një portal dhe mund të shihja ferrin,” tha Matthew.

Mbrojtja kundërshtoi, duke thënë se dëshmitari po jepte një opinion.

Kur u pyet nëse Daphne kishte diskutuar procesin e tenderimit me të, Matthew tha se po.

“Faktikisht, çfarë ju tha nëna juaj për procesin e tenderimit?” pyeti prokurori.

Matthew u përgjigj: “Se ishte i korruptuar.” Gjyqtari ndërhyri për t’i kujtuar dëshmitarit se kjo ishte një opinion, jo një fakt.

Kur u pyet se çfarë kishte parë në email-e, Matthew tha: “Kur fillova të merrja të dhënat dhe i vendosa në një sistem që t’i bëja të kërkueshme, mund të shihja se Yorgen Fenech ishte në qendër të gjithçkaje. i shfaqej në numër të pafund email-esh.”

Matthew tha se rrjedhja e Electrogas ishte ende në vazhdim ditën që u vra nëna e tij. Ai tha se ajo donte të mblidhte një grup gazetarësh për të ekzaminuar të dhënat, në një bashkëpunim të ngjashëm me atë që kishte prodhuar Panama Papers.

Ai kishte kontaktuar Guardian për të filluar punën në projekt, por nëna e tij u vra disa muaj më vonë.

“Nuk arritëm ta bënim kurrë, dhe në fakt kur i shoh këto email-e zemra më rreh shpejt sepse kthehem në atë kohë kur isha me nënën time duke planifikuar se çfarë të bënim,” i tha ai gjykatës.

Pas vrasjes, Matthew krijoi Projektin Daphne, duke punuar me një grup më të gjerë publikimesh, përfshirë Guardian dhe Reuters, për të vazhduar hetimin e Electrogas dhe për të zbuluar se kush qëndronte pas vrasjes së nënës së tij.

Raportimi zbuloi prova që sugjeronin se Fenech kishte synuar të paguante ryshfete për të siguruar koncesionin e stacionit të energjisë, duke provokuar dënim ndërkombëtar dhe një hetim të Parlamentit Evropian. Fenech, Mizzi dhe Schembri refuzojnë çdo sugjerim për korrupsion.

/rtsh.al/