do gje e paster apo jo - Korrupsioni ne Evropen Veriore
Organizata nderkombetare Transparency International publikon cdo vit nje raport per korrupsionin ne bote. Ne vend te pare jane ato vende ne te cilat dyshohet se ka pak ose aspak korrupsion ne vendet e fundit kryesisht te ashtuquajturat vende ne zhvillim me normat me te larta te korrupsionit. Por cilat jane arsyet qe disa vende mesa duket nuk kane fare korrupsion.A mos valle ne ato vende ka forma korrupsioni te cilat Transparency nuk mund ti hetoje me metodat e veta te matjes
Nje njoftim i shkurter ne gazeta lajmet ne radio dhe televizion e permendin gjithashtu por ai nuk perben sensacion Danimarka ndodhet se bashku me Singaporin dhe Zelanden e Re ne vendin e pare te indeksit te korrupsionit te Transparency International. Keshtu vertetohet serish se korrupsioni nuk ben pjese ne problemet madhore te vendit skandinav.
Kush kerkon arsyet ndesh shpejt ne virutet skandinave apo etiken protestante te cilat e kane ndikuar shume veriun e Evropes.
Mos i jep rendesi te tepruar vetes jep kontributin tend per bashkesine puno shume - te gjitha keto natyrisht me disa kufizime vlejne ende. Qe kushtet per korrupsionin nuk jane me te favorshmet ka te beje edhe me parimin e transparences ndaj publikut. Mediet dhe qytetaret gezojne te drejten te njihen me permbajtjen e shkresave drejtuar autoriteteve qofte edhe kur eshte fjala per deklaraten fiskale te te ardhurave te fqinjit.
Dhe me kryesorja evazioni fiskal nuk eshte krim kavaleresk per te cilin mund te krenohesh ne rrethin e miqve. Skandinavet apo evropianet e veriut mund te renkojne per barren e rende fiskale por ne fund jane megjithate te gatshem te paguajne pjesen e tyre pasi kane besim tek institucionet shteterore. Kjo perzierje besimi dhe kontrolli e bashkon shoqerine jo te madhe te veriut dhe eshte nje nga arsyet perse format ordinere te korrupsionit mbeten raste te izoluara.
Bildunterschrift Indeksi i Korrupsionit
E vertete eshte megjithate qe te tilla raste ka edhe ne Evropen e Veriut dhe cdo dyshim sado i vogel regjistrohet me vemendje te madhe. Qofte kur eshte fjala per sponsorizim nga nje sipermarres i udhetimit te dasmes te princeshes Victoria dhe dukes Daniel per biletat falas per turneun e tenisit per kryetarin e socialdemokrateve apo udhetimet me shpenzimet e koncernit Shell te nje politikani qeveritar pergjegjes per ceshtjet e mjedisit - gjithnje kur nuhatet perpjekje per influencim apo sigurim perfitimesh zgjohet ndergjegja e paster publike.
Qe shtetet nordike nuk jane aq te pastra sa tregojne listat e Transparency International ka te beje edhe me faktin qe disa pak sipermarrje kane nje rendesi tejet te madhe per ekonomine. Keshtu ne Finlande asnje qeveri nuk do te vendoste dicka qe mund te demtonte Nokian. Vec kesaj pikerisht ne shoqerite e vogla ekziston problemi i mbeshtetjes tek kontaktet personale njerezit njihen me njeri-tjetrin ofrojne ndihme reciproke dhe mbyllin nje sy.
Kjo u duk me se miri qarte ne Islande e cila ne vitet 2005 dhe 2006 u listua nga Transparency si numri nje ne bote nder shtetet me nivelin me te ulet te korrupsionit. Por perse te kete korrupsion kur mund te besh edhe ndryshe Pikerisht permes kontakteve personale ish-kreret e atehershem te politikes dhe te ekonomise njiheshin prej vitesh i jepnin njeri-tjetrit postet me te rendesishme kontrolli dhe mbikqyrja u shfuqizuan vetvetiu. Ne fund ndodhi rrenimi i bankave islandeze. Korrupsioni ka pra shume fytyra dhe lista e Transparency International nuk i tregon ato te gjitha.
Autor Albrecht Breitschuh/ Eliana Xhani
Redaktoi Aida Cama