Çfarë lexojnë të burgosurit e Guantanamos?

T jesh nj nga 176 t burgosurit e burgut famkeq t Guantanamos sht shum e vshtir, sepse nuk ke statusin e nj t burgosuri t zakonshm q, ve izolimit, gzon edhe disa t drejta, edhe pse t limituara. N kt burg nuk lejohen vizitat nga t afrmit e familjes, nuk ka lirime me kusht, apo edhe dat pr prfundimin e dnimit dhe pr shum nga ata q ndodhen pas ktyre hekurave, nuk duket as n horizont data e fillimit t ndonj procesi gjyqsor q do t’u jepte sadopak drejtsi dhe nj afat t mbarimit t kalvarit

E megjithat sht dikush q lejohet t kaloj hekurat e burgut dhe t’u bj shoqri t burgosurve. Ai nuk sht njeri i gjall me mish e kocka, por nj personazh libri: Harri Poter. Sigurisht q ai nuk ka hyr me fshesn e tij dhe me mision lirimin e miqve nga Azkabani, por shfaqet nj her n jav n nj trsi librash q u jepen t burgosurve pr t lexuar. Pr personat q jan m t ngujuar se askush n bot, Poter sht nj mundsi pr t ln t lir fantazin dhe pr t ar hekurat t paktn me kraht e saj. Dhe jo m kot ky roman sht ndr m t lexuarit dhe t preferuarit n burgun e Guantanamos, ku sigurisht ve tij t burgosurve u ofrohen n total edhe 18 mij libra dhe revista. Ndr librat e tjer mund t prmendim “Zoti i Unazave”, “Muzgu” dhe nj libr kshillues, “Mos u dshpro”. N kt burg ka nj librari t tr me libra, por t burgosurit nuk lejohen q t shkojn n t dhe t shtisin npr rafte pr t
zgjedhjet e tyre. Atyre u duhet q t presin do jav pr disa libra t cilt oficert e burgut mendojn se mund t’u plqejn. Dhe librat jan t shumllojshm, q nga librat me poezi, e deri te revista t tilla si “National Geograpic”, apo fjalor dhe libra shkencor. Nse nj i burgosur ka ndonj preferenc t veant, ai e bn krkesn dhe ajo i plotsohet brenda 30 ditsh. sht nj librari me nj trsi librash q prfshin 18 gjuh, prfshi gjuhn arabe, farsiurdu, pashtu, rusisht, frngjisht dhe anglisht e t tjera. Oficert bjn fotokopje t gazetave t ndryshme q flasin pr botimet e reja dhe ua shprndajn t burgosurve, t cilt n baz t interesit personal mund t bjn krkesn pr sjelljen e librit t preferuar n gjuhn e tyre, nse kjo sht e mundur, ose anglisht. Nj nga lirat m t lexuar s fundi n Guantanamo sht edhe libri i Dan Brown, “Simboli i humbur”. N fakt, t gjith librat e tij jan shum popullor, por fatkeqsisht jo t gjith jan prkthyer n arabisht dhe kjo bn q ata t lexohen vetm prej atyre q din anglisht. Zakonisht kjo prpjekje pr t’i furnizuar t burgosurit me libra t rinj mbshtetet edhe nga Kryqi i Kuq Ndrkombtar dhe kjo bhet pr t mbajtur gjendjen mendore t t mbyllurve n ekuilibr, sepse librat jan e vetmja lidhje e tyre me botn jasht. Prve ofrimit t shum titujve t librave, libraria e Guantanamos sht shum e kujdesshme q t mos i lejoj t burgosurit ken akses n libra fetar apo politik, gjithmon kur bhet fjal pr ekstremizm, n mnyr q t mos krijohen prplasje apo kontradikta. N kt librari nuk lejohen gjithashtu libra q shoqrohen me pamje t dhunshme, q flasin pr shtje ushtarake apo bjn reklama q mund t merren edhe si mesazhe t koduara t nisura drejt t burgosurve nga ata q jan jasht. Edhe materialet me prmbajtje seksuale jan t ndaluara, edhe pse kjo ishte nj krkes q erdhi nga vet t burgosurit dhe iu mor parasysh. Ndr librat e tjer t preferuar jan edhe prkthimet n arabisht t romaneve t Xhon Grisham, Agatha Cristi e t tjera. T preferuar jan edhe librat me udhtime dhe me figura t mdha me ngjyra, q mbajn gjat imagjinatn e t mbyllurve. Librat pr detin dhe oqeanin jan gjithashtu shum t krkuar dhe ndr t preferuarit jan edhe librat e shkruar nga Obama.

Ideja e librave n Guantanamo sht futur gjat viteve t fundit dhe u quajt nj arritje e madhe pas nj izolimi t jashtzakonshm, me t cilin prballeshin t akuzuarit pr terrorizm ndrkombtar. Me kalimin e kohs libraria sht duke u pasuruar gjithnj e m tepr dhe nga ajo po prfitojn madje edhe vet rojet dhe oficert. Futja e tyre n mas n jetn shum t izoluar t t burgosurve ka prmirsuar ndjeshm marrdhniet e tyre me personelin e burgut dhe ka qetsuar edhe vet t izoluarit dhe i ka
ata shum m bashkpunues. Ambienti sht m pozitiv se m par dhe gjrat duken m t lehta. Sipas nj punonjsi social q punon n Guantanamo, fuqia e nj libri sht e jashtzakonshme te njerzit normal e jo m te njerz q nuk kan asnj ushqim tjetr shpirtror prve librit. Kur jeton n nj mjedis t mbyllur, je i etur jo vetm pr liri, por edhe pr ndryshim dhe pr shum koh kjo dshir u prmbushet vetm prmes ndryshimit t fateve t personazheve t librave. Sipas tij, gjja m emocionuese sht momenti kur shkon dhe i jep nj t burgosuri nj libr, t cilin ai e ka krkuar dhe mezi e ka pritur q t’i vij. “N syt e tyre nuk sheh vetm mirnjohje dhe falnderim, por mbi t gjitha sheh shenja gzimi dhe lirie, pasi m n fund e ndjejn se t paktn me kt libr pr disa koh do t mund t fluturojn me fantazi jasht hekurave...”.