Çfarë vjen pas vendimit

Pas opinionit t Gjykats Ndrkombtare t Drejtsis, Shtetet e Bashkuara nxitn vendet q nuk e kan njohur pavarsin ta ndrmarrin nj hap t till, si dhe u krkuan Prishtins dhe Beogradit q t punojn tani s bashku n mnyr konstruktive. Por, megjithse vendimi ia forcoi pozitat Kosovs, analistt jan skeptik pr sa i takon vullnetit t Beogradit pr t bashkpunuar me Prishtinn.

Me opinionin e djeshm pr Kosovn, Gjykata Ndrkombtare e Drejtsis krijoi qartsi pr nj shtje q asnjher nuk i ka pasur prgjigjet e thjeshta. Kshilltari ligjor i Departamentit t Shtetit, Harold Hongju Koh, theksoi se Shtetet e Bashkuara nuk kishin pasur asnjher dyshim pr pavarsin e Kosovs. “Ne besojm se opinioni kshillimor i Gjykats largon do dyshim ligjor t ngritur nga Serbia kur paraqiti krkesn pr kt opinion”, - tha zoti Koh. Ai tha se votimi 10 n favor dhe 4 kundr sht i thell pr kriteret e Gjykats. Ai shtoi se Gjykata dha nj prgjigje thjesht pr pyetjen q i ishte
- pra nse shpallja e pavarsis s Kosovs ishte e ligjshme - dhe kshtu nuk u mor me t drejtat e vetvendosjes apo ndarjes sipas ligjit ndrkombtar.

“Ne i krkojm Serbis dhe Kosovs q tani t mos merren m me kto shtje ligjore dhe t punojn s bashku n mnyr konstruktive drejt nj t ardhmeje t prbashkt evropiane”.

Ambasadori i Shteteve t Bashkuara n Prishtin, Christopher Dell, tha se si vende fqinje, Kosova dhe Serbia kan shum shtje pr t diskutuar, prfshir at t personave t zhdukur, shtetin ligjor dhe energjin.
“Ne shpresojm q me kt shtje ligjore t zgjidhur t dyja palt t gjejn tani nj mnyr q t fillojn t diskutojn disa nga kto shtje shum praktike, me t cilat ata duhet t merren pr t lehtsuar ecjen e tyre drejt antarsimit n Bashkimin Evropian. Sigurisht, ky sht nj proces q t dyja palt do t duhet ta prcaktojn s bashku”.

Por tani pr tani, nuk dihet se si mund t realizohet ky bashkpunim. Presidenti serb Boris Tadi tha pas vendimit se Serbia do t vazhdoj t luftoj pr ta rimarr Kosovn, duke prdorur t gjitha mjetet ligjore dhe paqsore.
Steven Majer, profesor i Universitetit Kombtar t Mbrojtjes n Uashington thot se pikpamja m optimiste do t ishte q t dyja palt t ecnin prpara duke e ln pas kt shtje.
“Un mendoj se shanset q kjo t ndodh nuk jan t mdha. Mendoj se ka shum emocione t forta, ka ende ethe t forta nacionaliste, mendoj se ende ka shum njerz - sidomos n Serbi q e shohin kt gj si nj trashgimi t humbur, si djep t civilizimit serb”.

Drejtori Ekzekutiv i Grupit pr t Drejtn Ndrkombtare dhe Politikn Publike, Paul Williams, tha se vendimi ishte nj fitore e madhe pr Kosovn. Profesor Williams thot se tani menjher duhet t fillojn prpjekjet nga ana e Kosovs pr t siguruar njohjet e mtejshme politike. Ai trheq gjithashtu vmendjen se Serbia mund t krkoj negociata politike.
“Kosova tani duhet ta prqendroj vmendjen tek akti politik i njohjes dhe jo t bj hapa pas dhe t bjer n kurthin e negociatave, q vetm do ta ulnin rndsin e vendimit t Gjykats”.
Ai tha se Kosova dhe Serbia mund t bisedojn si vende fqinje me interesa t prbashkta dhe dialogu sht rruga q do t vlersohet nga Bashkimi Evropian. Edhe prof. Majer thot se nse kishte ndonj shpres m par pr negociata politike mes Beogradit dhe Prishtins, tani t paktn nga ana e Kosovs, ajo nuk ekziston m.
Duke folur pr veriun, prof. Williams sugjeron se opinioni e ndryshoi krejtsisht ekuacionin edhe pr sa i takon asaj pjese.
“Tani nuk ka dyshim q ajo sht pjes e Kosovs dhe tani mund t bhen prpjekje vetm pr t qetsuar tensionet”.
Opinioni i Gjykats i forcon pozitat e Prishtins. Sipas profesorit Majer, ai i jep forca qeveris pr t punuar drejt antarsimit n Bashkimin Evropian dhe NATO dhe drejt krkess q pes vendet e Bashkimit Evropian q nuk e kan njohur Kosovn, ta njohin at. Pr sa u takon lvizjeve t mtejshme t Serbis, ai mendon se qeveris serbe nuk i mbeten shum alternativa n komunitetin ndrkombtar. Ai thot se ky vendim ishte nj katastrof pr qeverin serbe dhe se ajo mund t mos mbijetoj.
“Nse kjo qeveri mbijeton dhe shanset jan me optimizm 50 me 50, do t detyrohet t marr nj qndrim vetmbrojts, duke mos e pranuar vendimin”.
Por, ai thot se nj mundsi tjetr mund t ishte q qeveria serbe t thoshte q tani duhet pranuar realiteti, q Serbia nuk e ka m Kosovn dhe t bj thirrje pr t ecur prpara, por ai shton se n Serbi emocionet kan nj forc t till q nj qndrim i till do ta rrzonte qeverin.