Pasvendimi, kush do ta njohë tani Kosovën

Cilat janë shtetet që kanë deklaruar se do të presin vendimin e GJND-së për të njohur Kosovën dhe cilat shtete kanë qenë të pavendosura për këtë çështje

T paktn 5 shtete jan shprehur qart se n rast se vendimi i Gjykats Ndrkombtare t Drejtsis do t jet n favor t Kosovs, do ta njohin republikn m t re t Ballkanit. Ndrkaq, m shum se 20 t tjera jan shprehur t gatshme pr t njohur pavarsin e Kosovs dhe vendimi i dy ditve m par nga GJND-ja pritet t jet nj shtys e fort n kt drejtim.

Ndryshim kursi?

Katr nga pes shtetet q kan deklaruar se presin vendimin e GJND-s, jan antar t Konferencs Islamike, ku shum her kan kundrshtuar rezolutat e propozuara nga Shqipria dhe nga Turqia pr njohjen e Kosovs. Por tashm, pas vendimit t fundit, reagimi i tyre mund t jet i ndryshm.

M 22 mars 2010, ministria e Jashtme e Egjiptit deklaroi se ky vend nuk do t njoh pavarsin e Kosovs prpara dhnies s mendimit nga Gjykata Ndrkombtare e Drejtsis pr ligjshmrin e shpalljes s pavarsis s Kosovs.

N gusht t vitit 2009, ambasadori i Indonezis n Serbi, Muhamed Dalimunthe, deklaroi se do problem duhet t zgjidhet n mnyr paqsore, se duhet respektuar Rezoluta 1244 e Kshillit t Sigurimit t OKB-s dhe se duhet t pritet vendimi i GJND-s prpara se t merret nj vendim pr Kosovn.

Ndrkaq, ambasadori i Libanit n Beograd, Cehad Mualem, deklaroi nj vit m par se njohja e pavarsis s Kosovs nuk mund t bhej n t ardhmen e afrt dhe se Libani do t priste vendimin e GJND-s pr t marr nj vendim.

M 20 maj t ktij viti, gjat nj bisede me Kryeministrin turk, Rexhep Tahip Erdogan, Kryeministri pakistanez, Sied Jusuf Raza Gilani, tha se “Pakistani sht duke mbikqyrur me kujdes situatn” n Kosov dhe se vendi i tij do t “pres opinionin e GJND-s prpara se t marr ndonj vendim”. Pakistani, nj aleat i kahershm i Shteteve t Bashkuara t Ameriks, pritet t jet i pari n kt list t shteteve t reja q do t njohin Kosovn. Nj aleat tjetr i SHBA-s, Iraku, ka deklaruar se do t procedoj n njohjen e Kosovs shum shpejt.

Ndrkaq, nj shtet tjetr afrikan, Gaboni, ka deklaruar se pret vendimin e GJND-s. M 22 janar t ktij viti, gjat nj takimi n Kshillin e Sigurimit t OKB-s me ministrin e Jashtm t Serbis, Vuk Jeremi, prfaqsuesi i Gabonit, Emanuel Isoze Ngondet, tha se vendi i tij kundrshton deklaratn e njanshme t pavarsis s Kosovs, porse do t priste opinionin e GJND-s prpara se t ndrmerrte ndonj veprim.

20 shtete n gatishmri

M shum se 20 shtete kan deklaruar gatishmrin e tyre pr t njohur Republikn e Kosovs dhe vendimi i fundit i GJND-s pritet q ta shpejtoj kt proces. Bhet fjal pr vende kryesisht aziatike dhe afrikane, por jo vetm kto. Omani dhe Jemeni kan deklaruar pr ministrin e Jashtm t Kosovs se njohja do t vij shum shpejt, akoma m shum kur fqinji i tyre i fuqishm, Arabia Saudite, e ka ndrmarr nj hap t till.

Kuvajti gjithashtu i ka premtuar nj delegacioni t Kuvendit t Kosovs n fundin e vitit t kaluar se procedurat e njohjes s Kosovs do t ecin shpejt, edhe pse dika e till nuk ka ndodhur, porse me vendimin e GJND-s pritet q ato t prshpejtohen.

Ndr vendet afrikane, q kan deklaruar se po e marrin n konsiderat shtjen e pavarsis s Kosovs, jan Zambia, q ka krkuar m shum koh pr kt vendim, Uganda e Tanzania, q kan deklaruar se po e shqyrtojn seriozisht mundsin e marrjes s vendimit, Tonga, Benini, Kepi Jeshil, Kenia dhe Afrika e Jugut, q kan deklaruar se po ndjekin zhvillimet nga afr, duke e ln t hapur mundsin e miratimit t aktit q njeh pavarsin.

Ambasadori i Timorit Lindor n OKB i deklaroi ministrit Hyseni vjeshtn e kaluar se sht thjesht “shtje kohe” njohja e Kosovs nga vendi i tij dhe se sht e qart se “pavarsia e Kosovs sht e pakthyeshme”.

Por pritshmria m e madhe vjen nga vendet e vogla, t cilat ndonse nuk kan ndonj pesh t madhe n arenn ndrkombtare, kan vota t barabarta me fuqit e mdha n Organizatn e Kombeve t Bashkuara. Kshtu, Tuvalu, nj mikroshtet n Paqsor, ka deklaruar se do ta shqyrtoj shpejt kt shtje dhe vendimi i GJND-s mund ta shtyj kt vend n nj shqyrtim pozitiv.

N Karaibe dhe Amerikn Qendrore, Trinidad dhe Tobago, Shn Luia dhe Salvadori kan dhn shenjat e para pozitive, duke deklaruar se mbshtesin vullnetin e popullit t Kosovs ose “njeh t drejtn e vetvendosjes pr Kosovn” n rastin e Republiks Dominikane. N Azi sht Butani, ai q pritet t rris numrin e shteteve q do t njohin Kosovn, ndrsa n Evrop nuk sht ndonj nga pesshja e antarve t BE-s, por mikroshteti i Andorrs ai q pritet t ndrmarr hapin pozitiv i pari.

“Vitin tjetr, n OKB”

N pritje t ktyre njohjeve, Kosova po planifikon q vitin tjetr t depozitoj krkesn e saj pr antarsim n Organizatn e Kombeve t Bashkuara. Lajmi u b i ditur nga vet Presidenti i Kosovs, z. Fatmir Sejdiu.

Duke besuar n njohjet e shumta q do t’i vijn Kosovs pas mendimit t GJND-s, Sejdiu vlersoi se n vitin 2011 Kosovs do t’i krijohen kushtet pr t aplikuar pr antarsim n OKB, por edhe n mekanizma t tjer ndrkombtar.

Kto komente Sejdiu i bri pas takimit me Sekretarin francez t Shtetit pr Evropn, Pierre Lellouche, prmes t cilit Presidenti i Kosovs e falnderoi Francn pr gjith angazhimin q ka pasur shteti francez pr Kosovn.

Reagimet

Pas dhnies s vendimit, nj sr shtetesh kan reaguar, duke ftuar vendet q nuk e kan njohur Kosovn, ta ndrmarrin nj hap t till. SHBA, Franca, Britania, Gjermania etj. kan krkuar q Kosova t njihet nga t gjitha shtetet pas vendimit t GJND-s. Ndrkaq, Spanja, Rumania, Sllovakia, Qiproja, Rusia dhe Kina kan deklaruar se nuk do t ndryshojn qndrim edhe pas vendimit t GJND-s, pasi sipas tyre, vendimi nuk merret me t drejtn pr shkputje t Kosovs nga Serbia, por vetm me shpalljen e pavarsis.

Shtetet q pritet t njohin Kosovn

Evrop

Andorra

Azi

Indonezia

Libani

Pakistani

Jemeni

Omani

Timori Lindor

Kuvajti

Iraku

Brunei

Butani

Afrik

Egjipti

Gaboni

Zambia

Uganda

Tongo

Tanzania

Afrika e Jugut

Kenia

Kepi Jeshil

Benini

Amerik

Trinidad dhe Tobago

Santa Luia

Salvadori

Republika Domenikane

Paqsor

Tuvalu