Çfarë është Hezbollahu në Liban? A do të hyjë në luftë me Izraelin?

Një sulm me raketa për të cilin Izraeli fajëson Hezbollahun, i cili vrau 12 fëmijë dhe të rinj në lartësitë e Golanit të pushtuara nga Izraeli, ka rritur ndjeshëm frikën për një luftë të gjithanshme midis dy palëve.

Ky ishte incidenti më vdekjeprurës në dhe rreth kufirit verior të Izraelit në nëntë muajt e shkëmbimeve gati ditore të zjarrit midis Izraelit dhe Hezbollahut.

Çfarë është Hezbollahu dhe ku është Libani?

Hezbollahu është një organizatë myslimane shiite e cila ka ndikim politik dhe kontrollon forcën më të fuqishme të armatosur në Liban.

Ajo u krijua në fillim të viteve 1980 nga fuqia më dominuese shiite në rajon, Irani, për t’iu kundërvënë Izraelit. Në atë kohë, forcat izraelite kishin pushtuar Libanin jugor, gjatë luftës civile të vendit.

Hezbollahu ka marrë pjesë në zgjedhjet kombëtare që nga viti 1992 dhe është bërë një prani kryesore politike.

Krahu i saj i armatosur ka kryer sulme vdekjeprurëse ndaj forcave izraelite dhe amerikane në Liban. Kur Izraeli u tërhoq nga Libani në vitin 2000, Hezbollahu mori meritën për largimin e tyre.

Që atëherë, Hezbollahu ka mbajtur mijëra luftëtarë dhe një arsenal të madh raketash në Libanin jugor. Ajo vazhdon të kundërshtojë praninë e Izraelit në zonat e diskutueshme kufitare.

Ajo është cilësuar si organizatë terroriste nga shtetet perëndimore, Izraeli, vendet arabe të Gjirit dhe Liga Arabe. Në vitin 2006, shpërtheu një luftë e plotë midis Hezbollahut dhe Izraelit, pasi Hezbollahu kreu një bastisje vdekjeprurëse ndërkufitare.

Trupat izraelite pushtuan Libanin jugor në përpjekje për të eliminuar kërcënimin nga Hezbollahu. Megjithatë, ajo mbijetoi dhe që atëherë ka shtuar numrin e luftëtarëve dhe ka marrë armë të reja dhe më të mira.

Kush është lideri i Hezbollahut, Hassan Nasrallah?

Sheikh Hassan Nasrallah është një klerik shiit që ka udhëhequr Hezbollahun që nga viti 1992. Ai luajti një rol kyç në shndërrimin e saj në një forcë politike, por edhe ushtarake.

Ai ka lidhje të ngushta me Iranin dhe liderin e tij suprem, Ayatollah Ali Khamenei. Këto datojnë nga viti 1981, kur udhëheqësi i parë suprem i Iranit, Ayatollah Ruhollah Khomeini, e emëroi atë përfaqësuesin e tij personal në Liban.

Nasrallah nuk është shfaqur në publik prej vitesh, me sa duket nga frika se mos vritet nga Izraeli. Megjithatë, ai mbetet i nderuar nga Hezbollahu dhe mban fjalime televizive çdo javë.

Sa të fuqishme janë forcat e Hezbollahut?

Hezbollahu është një nga forcat ushtarake joshtetërore më të armatosura në botë. Ai financohet dhe pajiset nga Irani. Sheikh Hassan Nasrallah ka pohuar se ka 100,000 luftëtarë, megjithëse vlerësimet e pavarura variojnë midis 20,000 dhe 50,000.

Shumë prej tyre janë të stërvitur mirë dhe luftojnë fort dhe kanë luftuar në luftën civile siriane. Ajo ka rreth 130,000 raketa dhe raketa, sipas Qendrës për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare.

Pjesa më e madhe e arsenalit të saj përbëhet nga raketa të vogla artilerie të pa drejtuara sipërfaqe-tokë. Por gjithashtu mendohej se kishte raketa kundërajrore dhe kundër anijeve, si dhe raketa të drejtuara të afta për të goditur thellë brenda Izraelit. Kjo është shumë më e sofistikuar se ajo që Hamasi, ka në Rripin e Gazës, në dispozicion.

A mund të hyjë Hezbollahu në luftë me Izraelin?

Luftimet sporadike të mëparshme u përshkallëzuan më 8 tetor – një ditë pas sulmit të paprecedentë të Hamasit ndaj Izraelit – kur Hezbollahu qëlloi në pozicionet izraelite, në solidaritet me palestinezët.

Që atëherë, ajo ka lëshuar raketa në veri të Izraelit dhe pozicionet izraelite në lartësitë e Golanit, ka gjuajtur raketa antitank në automjete të blinduara dhe ka sulmuar objektivat ushtarake me dronë shpërthyes.

Forcat e Mbrojtjes së Izraelit (IDF) janë kundërpërgjigjur, duke përdorur sulme ajrore dhe zjarr tankesh dhe artilerie kundër pozicioneve të Hezbollahut në Liban.

OKB thotë se sulmet kanë detyruar më shumë se 90,000 njerëz në Liban të largohen nga shtëpitë e tyre, me rreth 100 civilë dhe 366 luftëtarë të Hezbollahut të vrarë në sulmet izraelite.

Në Izrael, zyrtarët thonë se 60,000 civilë janë dashur të braktisin shtëpitë e tyre dhe 33 njerëz janë vrarë, përfshirë 10 civilë, për shkak të sulmeve të Hezbollahut.

Pavarësisht luftimeve, vëzhguesit thonë se deri më tani të dyja palët kanë synuar të frenojnë armiqësitë pa kaluar vijën në luftë të shkallës së plotë. Por frika është se një incident veçanërisht vdekjeprurës mund të bëjë që situata të dalë jashtë kontrollit. BBC

/rtsh.al/