FOKUS – Irani dhe SHBA-ja në një “përballje strategjike” për Ngushticën e Hormuzit

UASHINGTON, 28 prill /ATSH/ – Bllokada e Marinës amerikane ndaj porteve iraniane, që tashmë ka hyrë në javën e tretë, ka ndalur pothuajse të gjithë tregtinë detare të Iranit, përfshirë eksportet kryesore të naftës.

Megjithatë, kjo situatë ka rritur tensionet mes dy vendeve, ndërsa po zhvillohen bisedime të herëpashershme për paqe.

Radio Evropa e Lirë bisedoi me ish-drejtorin e komunikimeve të Komandës Qendrore të SHBA-së (CENTCOM) dhe kolonelin në pension të Ushtrisë amerikane, Joe Buccino, për situatën e përshkallëzuar dhe “përballjen strategjike” që po e karakterizon aktualisht rajonin.

Koloneli Buccino ka shërbyer edhe si zëdhënës i sekretarit të Mbrojtjes, James Mattis, gjatë mandatit të parë të presidentit amerikan, Donald Trump.

REL: Si do ta përshkruanit pozicionin aktual të forcave detare amerikane në Ngushticën e Hormuzit dhe çfarë na tregon situata për gjendjen aktuale të këtij konflikti?

Joe Buccino: Është një ngërç. Të dyja palët mendojnë se kanë leverdi, dhe mendoj se të dyja kanë të drejtë të mendojnë kështu. Duket se administrata Trump nuk e ndien presionin e kohës. Ajo nuk e ndien nevojën të bëjë lëshime për objektivat e saj, për momentin. Edhe Irani ndoshta njësoj.

REL: Po shohim trafik të reduktuar nëpër Ngushticën e Hormuzit, vetëm lëvizje të kufizuara të anijeve… Ka gjithashtu raportime se Irani është duke lejuar kalimin e disa anijeve në kushte specifike, duke u kërkuar pagesë në monedhën e vet. Si e komentoni këtë?

Joe Buccino: Irani mendon se e ka kontrollin e këtij kanali kritik ujor dhe se mund ta mbajë atë në muajt në vijim. Ai do të vazhdojë ta përdorë këtë si levë mbi administratën Trump.

Sipas pikëpamjes së Teheranit, ata po e shtojnë presionin ekonomik, psikologjik dhe ekonomik të luftës. Ata pretendojnë se ka mina në Ngushticë, megjithëse ne nuk e dimë vërtet nëse ka, ku janë apo çfarë lloji janë.

Është një pamje interesante e mënyrës se si Irani synon të vazhdojë ta gjykojë këtë luftë.

REL: Nga këndvështrimi strategjik, sa e rëndësishme është Ngushtica për ndikimin e Iranit, dhe si e konsideron SHBA-ja atë në planifikimet e saj?

Joe Buccino: Kur filloi ky konflikt në fund të shkurtit, Ngushtica ishte e hapur. Tani, ajo është praktikisht e mbyllur dhe ky ndryshim ka rëndësi globale.

Irani e kupton që kjo krijon presion ekonomik përtej rajonit – tregjet e naftës, tregtia globale dhe siguria energjetike janë të gjitha të prekura.

Në të njëjtën kohë, SHBA-ja ka dislokuar fuqi të konsiderueshme detare, përfshirë tri grupe sulmuese të transportuesve të avionëve – më shumë se në çdo pikë në rajon që nga viti 2003.

Ajo që keni tani, është në thelb një garë e zjarrtë: secila palë pret të shohë se kush dorëzohet e para.

REL: A është koha në favor të Shteteve të Bashkuara apo të Iranit?

Joe Buccino: Të dyja palët ndiejnë se koha është në anën e tyre. Irani po shikon politikën e brendshme amerikane: çmimet e naftës në SHBA dhe në Evropë, sondazhet dhe faktin se jemi pesë muaj larg zgjedhjeve të mesmandatit. Të gjitha këto hyjnë në llogaritjet e tij.

Ndërkohë, Trump ka qenë më i qartë se kurrë se nuk ndien presion për të vepruar shpejt.

Ai beson se e ka mundësinë që t’i japë një “goditje vendimtare” kapacitetit bërthamor të Iranit. Kjo ka qenë gjithmonë e rëndësishme për të. Së paku nga jashtë, ai nuk po e ndien presionin e kohës.

REL: Si po i formësojnë aftësitë me kosto të ulët të Iranit operacionet detare amerikane? Ku po përqendrohen më shumë komandantët në mbrojtjen e forcave?

Joe Buccino: Rreziqet në Ngushticën e Hormuzit vijnë shpesh nga sistemet e armëve që nuk kushtojnë shumë.

Mendo për minat lundruese – këto janë mina “budallaqe” të stilit të Luftës së Parë Botërore. Ato nuk janë të ankoruara në asgjë; ato thjesht lundrojnë në sipërfaqe. Ne nuk e dimë se ku janë dhe as Irani nuk e di. Ato përzihen me mbeturinat, drurin dhe pajisjet e peshkimit.

Pastaj, ke skenarin “tre djem në një kamion”: pikat bregdetare të qitjes që qëllojnë dronë që kushtojnë vetëm disa mijëra dollarë. Ata fluturojnë aq ulët në ujë, saqë është e vështirë të kapen në radar. Kur i sheh, ata janë sipër teje.

Pavarësisht aseteve tona të përparuara, këto janë rreziqe të mëdha. Por, ne jemi të përkushtuar publikisht për ta mbajtur këtë bllokadë, derisa Irani ta hapë Ngushticën dhe të pranojë se do të ndalojë pasurimin e uraniumit, shkruan REL.