Kallas bën thirrje për zgjimin ushtarak të Evropës: Nuk jemi më qendra e botës për SHBA-në

Në një fjalim që shënon një pikë kthese në retorikën e Brukselit, Përfaqësuesja e Lartë e Bashkimit Evropian, Kaja Kallas, ka deklaruar sot se epoka kur Evropa ishte prioriteti absolut i Uashingtonit ka perënduar.

Duke folur në konferencën vjetore të Agjencisë Evropiane të Mbrojtjes (EDA), Kallas bëri thirrje për një “evropianizim” të NATO-s dhe për një marrje të përgjegjësive direkte për sigurinë e kontinentit.

Fundi i iluzionit të sigurisë së deleguar

Deklarata e Kallas vjen në një moment delikat për marrëdhëniet transatlantike. Ajo theksoi se zhvendosja e vëmendjes së Shteteve të Bashkuara nuk është thjesht një pasojë e politikave të administratës Trump, por një “ndryshim strukturor” që ka qenë në zhvillim prej kohësh.

“Asnjë fuqi e madhe në histori nuk e ka lënë jashtë (nënkontraktuar) mbijetesën e saj dhe ka mbijetuar,” paralajmëroi Kallas, duke u dërguar një mesazh të qartë kryeqyteteve evropiane se mbështetja e verbër te “ombrella” amerikane nuk është më një strategji e qëndrueshme.

Sipas shefes së diplomacisë evropiane, fakti që SHBA po shikon “përtej Evropës” kërkon një reagim të menjëhershëm: forcimin e mbrojtjes vendase.

Një NATO më Evropiane

Kallas u kujdes të sqaronte se kjo nuk nënkupton një shkëputje nga Aleanca e Atlantikut të Veriut, por një ribalancim të saj.

“NATO duhet të bëhet më evropiane për të ruajtur forcën e saj,” tha ajo. Vizioni i Brukselit është krijimi i një “shtylle të dallueshme evropiane” brenda aleancës, e cila do të shtonte vlerë përmes ndarjes së drejtë të barrës financiare dhe ushtarake. Sinkronizimi i përpjekjeve të BE-së me NATO-n shihet si rruga e vetme për të garantuar sigurinë në krahun lindor.

Kërcënimi i dyfishtë, Moskë dhe Pekin

Përtej marrëdhënieve me Uashingtonin, Kallas bëri një analizë të zymtë të rreziqeve lindore. Ajo theksoi se kriza e sigurisë është “përkeqësuar në mënyrë dramatike” gjatë vitit të kaluar.

Sipas saj, Rusia, përkufizohet qartë si një kërcënim madhor afatgjatë. Iluzionet për një paqe të shpejtë apo normalizim duket se janë shuar, me Moskën që mbetet faktori kryesor destabilizues në kontinent.

Ndërsa Kina përshkruhet si një sfidë sistemike. Për Kallas, Pekini nuk është vetëm një rrezik për modelin ekonomik perëndimor, por edhe një aktor që kërcënon stabilitetin në Detin e Kinës Lindore e Jugore dhe, më e rëndësishmja, shërben si mbështetës i makinerisë së luftës ruse në Ukrainë.

Diplomacia e Mbrojtjes

Në përfundim, Kallas vuri në dukje rëndësinë e aleancave të reja strategjike. Ajo përmendi marrëveshjen e fundit të nënshkruar me Indinë si një shembull se si BE po kërkon partnerë të rinj globalë. Këto marrëveshje dypalëshe po kthehen në “mjet gjithnjë e më të vlefshëm”, duke shkrirë kufijtë mes mbrojtjes, sigurisë dhe politikës së jashtme.

/rtsh.al/