Mes luftës, Irani shënon rritje rekord të të ardhurave nga nafta
Për më shumë se 50 vjet, shtetet prodhuese të naftës të Gjirit kanë reklamuar rolin e tyre si furnizues të qëndrueshëm dhe të besueshëm të energjisë me kosto të ulët. Lufta e tretë në rajon, tani në javën e saj të pestë, e ka përmbysur këtë imazh.
Me Ngushticën e Hormuzit kryesisht të bllokuar, një pjesë e konsiderueshme e furnizimit botëror me naftë nuk mund të arrijë në tregjet ndërkombëtare, ndërsa të gjitha shtetet e Gjirit kanë kufizuar prodhimin e tyre dhe kanë parë rënie të të ardhurave nga eksporti.
Megjithatë, Irani po ndjek një rrugë të ndryshme ku pavarësisht bombardimeve amerikane dhe izraelite që filluan më 28 shkurt, tankerët e tij vazhdojnë të lëvizin në rajon dhe të ardhurat ditore nga shitjet e naftës janë pothuajse dyfishuar krahasuar me nivelet para fillimit të sulmeve. Edhe pse vendi është nën presion të madh në fushat e betejës, duket se po fiton në frontin e energjisë.
Vlerësimi i vëllimit të saktë të eksporteve mbetet i vështirë, pasi Teherani përdor metoda gjithnjë e më sekrete të transportit. Imazhet satelitore të rajonit nuk janë më të disponueshme nga shumë ofrues komercialë, ndërsa ndërhyrja elektronike krijon një “mjegull” informacioni në Gjirin Persik.
Një burim me njohuri mbi shifrat, i cili foli për “The Economist” në kushte anonimiteti, thotë se Irani aktualisht eksporton 2.4 deri në 2.8 milionë fuçi naftë dhe produkte në ditë, nga të cilat 1.5 deri në 1.8 milionë fuçi janë naftë bruto. Ky është një vëllim ekuivalent ose edhe më i lartë se mesatarja e vitit të kaluar, me çmime shitjeje dukshëm më të larta.
Fondet transferohen përmes llogarive të shumta ndërmjetëse në vende të ndryshme, duke i lejuar Iranit të kryejë importe dhe të kanalizojë paratë në tregjet ndërkombëtare.
Sipas provave të shqyrtuara, kompanitë e përdorura për të transferuar të ardhurat nga nafta kanë bërë transaksione me industritë e plastikës në Indi, Kazakistan dhe Turqi. Ky rrjet vepron si një sistem bankar jozyrtar, i kontrolluar nga kompani të lidhura me Ministrinë e Mbrojtjes së Iranit ose Gardën Revolucionare.
Shpërndarja e gjerë e llogarive, që numërohen në mijëra, lejon thithjen e goditjeve të shkaktuara nga sanksionet dhe operacionet ushtarake. Kompleksiteti i sistemit e bën të vështirë që edhe banka qendrore iraniane ta kontrollojë atë plotësisht dhe rrit rrezikun e humbjeve nga menaxherët ndërmjetës.
Megjithatë, makina e energjisë e vendit vazhdon të funksionojë dhe do të jetë e vështirë të përmbahet, përveç nëse ka sulme të gjera ndaj infrastrukturës energjetike të Iranit, një zhvillim që mund të çojë në hakmarrje kundër objekteve në vendet e tjera të Gjirit.