OBSH: Deri në 45% e rasteve të demencës mund të parandalohen, ja zakonet që mbrojnë trurin
Deri në 45% e rrezikut për zhvillimin e demencës lidhet me faktorë të modifikueshëm, sipas udhëzimeve të Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH). Aktiviteti fizik, gjumi i mirë, kontrolli i tensionit të gjakut, ushqyerja e shëndetshme dhe jeta sociale janë ndër faktorët që mund të ndihmojnë në ruajtjen e kujtesës dhe funksioneve njohëse gjatë plakjes.
Mbi 57 milionë njerëz në botë jetojnë aktualisht me demencë, ndërsa çdo vit regjistrohen rreth 10 milionë raste të reja. Sëmundja e Alzheimerit përbën 60-70% të rasteve. Në mungesë të një kure përfundimtare, parandalimi dhe ulja e faktorëve të rrezikut mbeten prioritete për shëndetin publik.
Sipas rekomandimeve të OBSH-së, mbrojtja e shëndetit të trurit kërkon një qasje të kombinuar, që përfshin aktivitetin e rregullt fizik, ndërprerjen e duhanit, kufizimin e alkoolit dhe një dietë të ekuilibruar. Po aq i rëndësishëm është kontrolli i hipertensionit, diabetit dhe kolesterolit të lartë.
Për herë të parë, udhëzimet përfshijnë edhe reduktimin e ekspozimit ndaj ndotjes së ajrit. Gjithashtu, rekomandohet përdorimi i aparateve të dëgjimit te personat me humbje të dëgjimit, si dhe përfshirja në aktivitete që stimulojnë kujtesën dhe ndërveprimin shoqëror.
Studimet e fundit sjellin të dhëna të rëndësishme për lidhjen mes stilit të jetesës dhe shëndetit të trurit.
Një studim amerikan, që ndoqi persona mbi 50 vjeç për 12 vjet, zbuloi se individët me hipertension që merrnin rregullisht medikamentet e tyre kishin 27% më pak rrezik për demencë, krahasuar me ata që nuk i ndiqnin në mënyrë të qëndrueshme trajtimet. Studiuesit theksojnë se kjo është një lidhje statistikore dhe jo provë e drejtpërdrejtë e shkakësisë.
Edhe gjumi luan një rol të rëndësishëm. Një studim me 45 gra mbi 65 vjeç, të cilat kishin rrezik të lartë për Alzheimer, tregoi se ato që flinin më gjatë kishin rezultate më të mira në testet e kujtesës, edhe kur nivelet e proteinës tau, një tregues i lidhur me sëmundjen, ishin të ngjashme.
Ndërkohë, studimi POINTER Imaging, me 959 pjesëmarrës të moshës 60-79 vjeç, shqyrtoi ndikimin e një programi të strukturuar që kombinonte ushtrimet fizike, këshillimin ushqimor, aktivitetin mendor dhe ndërveprimin social. Te pjesëmarrësit nën 70 vjeç, programi u shoqërua me më pak dëmtime në enët e vogla të gjakut të trurit.
Ekspertët paralajmërojnë gjithashtu se suplementet me vitamina B dhe E, omega-3 apo multivitaminat nuk kanë treguar përfitime të provuara në parandalimin e demencës te personat që nuk kanë mangësi të diagnostikuara.
Mesazhi kryesor i rekomandimeve është se kujdesi për trurin duhet të nisë shumë përpara moshës së tretë. Kontrolli i sëmundjeve kronike, aktiviteti fizik, gjumi cilësor dhe një jetë aktive mendore e sociale mund të ndihmojnë në uljen e rrezikut të rënies njohëse me kalimin e viteve.
© BalkanWeb
Për t’u bërë pjesë e grupit "Balkanweb" mjafton të klikoni: Join Group dhe kërkesa do t’ju aprovohet menjëherë. Grupi Balkanweb