Raporti i KE-së, gjyqtarët dhe prokurorët ngrenë alarmin: Mungesë progresi për sigurinë e magjistratëve, 8 prej tyre nën mbrojtje

TIRANË – Mungesa e progresit në garantimin e sigurisë së gjyqtarëve dhe prokurorëve, ndërhyrjet në sistemin e drejtësisë dhe kushtet e vështira të punës janë disa nga problematikat e evidentuara në Raportin 2026 të Komisionit Evropian për Shqipërinë.
Në një deklaratë të përbashkët, Unioni i Gjyqtarëve të Shqipërisë, Shoqata Kombëtare e Gjyqtarëve dhe Shoqata e Prokurorëve i kanë bërë thirrje institucioneve përgjegjëse të marrin masa konkrete për zbatimin e rekomandimeve të raportit, duke vënë theksin te mungesa e progresit në garantimin e sigurisë për magjistratët.
Sipas raportit, aktualisht tetë magjistratë janë vendosur në mbrojtje, konkretisht gjashtë prokurorë dhe dy gjyqtarë.
Po ashtu, theksohet se vrasja e gjyqtarit të Apelit të Tiranës, Astrit Kalaja, në tetor 2025, nuk u pasua nga një reagim i mjaftueshëm i gjykatave, autoriteteve shtetërore dhe këshillave të drejtësisë për të garantuar sigurinë e gjyqësorit në të gjitha nivelet.
Një tjetër shqetësim i ngritur lidhet me ndërhyrjet e zyrtarëve publikë dhe politikanëve, edhe në nivelet më të larta, për të ushtruar ndikim të papërshtatshëm mbi institucionet e drejtësisë, si dhe me sulmet personale ndaj magjistratëve.
Organizatat e gjyqtarëve dhe prokurorëve ndalen edhe te konflikti për zbatimin e vendimit të Gjykatës Kushtetuese mbi pagat, që solli bllokimin e buxheteve të gjyqësorit dhe mospagimin e pagave të gjyqtarëve.
Sipas tyre, reforma e pagave duhet të bëhet në konsultim të mirëfilltë me gjyqësorin dhe në përputhje me standardet e CEPEJ-it dhe parimet e Gjykatës Kushtetuese.
Raporti evidenton gjithashtu vështirësitë me të cilat përballen gjykatat dhe prokuroritë në rrethe, për shkak të ngarkesës së lartë, mungesës së personelit dhe kapaciteteve të pamjaftueshme për hetimet financiare dhe çështjet komplekse. Vonesat në sistemin elektronik të menaxhimit të çështjeve mbeten një tjetër problem që ndikon në cilësinë dhe eficiencën e drejtësisë.
Në deklaratën e tyre, tri organizatat kërkojnë ndalimin e ndërhyrjeve dhe sulmeve ndaj magjistratëve, marrjen e masave konkrete për sigurinë e tyre, hartimin e reformës së pagave në konsultim me gjyqësorin, si dhe pajisjen e sistemit të drejtësisë me burimet e nevojshme njerëzore dhe teknike.
DEKLARATË E PËRBASHKËT
Me rastin e publikimit të Raportit 2026 të Komisionit Evropian për Shqipërinë
Raporti 2026 i Komisionit Evropian, i publikuar më 4 nëntor 2026, vlerëson se Shqipëria ka bërë progres të mirë në funksionimin e gjyqësorit dhe se përfundimi i vetingut ka forcuar më tej pavarësinë, llogaridhënien dhe integritetin. Ky progres është arritur falë punës së përditshme të gjyqtarëve dhe prokurorëve, shpesh në kushte të vështira. Por raporti tregon qartë edhe atë që mbetet pa zgjidhje.
Komisioni evidenton se kanë vijuar përpjekjet e zyrtarëve publikë dhe politikanëve, përfshirë në nivelet më të larta, për të ushtruar ndikim të papërshtatshëm mbi institucionet e drejtësisë, si dhe sulmet personale ndaj magjistratëve. Konflikti për zbatimin e vendimit të Gjykatës Kushtetuese mbi pagat solli bllokimin e buxheteve të gjyqësorit dhe mospagimin e pagave të gjyqtarëve, një situatë që raporti e cilëson të paprecedentë. Raporti thekson se reforma e pagave duhet të respektojë standardet e CEPEJ-it, parimet e Gjykatës Kushtetuese dhe të përfshijë konsultime kuptimplota me gjyqësorin.
Raporti konstaton mungesë progresi në garantimin e standardeve të sigurisë për gjyqtarët dhe prokurorët. Tetë magjistratë janë vendosur në mbrojtje: gjashtë prokurorë dhe dy gjyqtarë. Sipas raportit, vrasja e gjyqtarit të Gjykatës së Apelit Tiranë, Astrit Kalaja, në tetor 2025, nuk u pasua nga një reagim i mjaftueshëm i gjykatave, autoriteteve shtetërore dhe këshillave për garantimin e sigurisë së gjyqësorit në të gjitha nivelet.
Gjykatat dhe prokuroritë në nivel rrethi vijojnë të punojnë nën kufizime të rënda, me ngarkesë të lartë dhe personel të kufizuar. Për prokuroritë e rretheve, raporti shënon edhe kapacitete të pamjaftueshme për hetimet financiare dhe çështjet komplekse, dhe rekomandon që forcimi i tyre të jetë përparësi. Mungesa e magjistratëve dhe e personelit mbështetës, si dhe vonesat në sistemin elektronik të menaxhimit të çështjeve, vazhdojnë të ndikojnë në cilësinë dhe eficiencën e drejtësisë.
Ne, Unioni i Gjyqtarëve të Shqipërisë, Shoqata Kombëtare e Gjyqtarëve të Republikës së Shqipërisë dhe Shoqata e Prokurorëve të Republikës së Shqipërisë, u kërkojmë institucioneve përgjegjëse që rekomandimet e raportit të zbatohen pa vonesë: të ndalen ndërhyrjet dhe sulmet ndaj magjistratëve, reforma e pagave të hartohet në konsultim të vërtetë me gjyqësorin, të merren masa konkrete për sigurinë e gjyqtarëve dhe prokurorëve, dhe sistemi i drejtësisë të pajiset me burimet njerëzore e teknike që i nevojiten.
Një drejtësi e pavarur kërkon magjistratë të sigurt, të respektuar dhe të lirë nga presionet. Kjo është përgjegjësi e të gjitha institucioneve.
Unioni i Gjyqtarëve të Shqipërisë
Shoqata Kombëtare e Gjyqtarëve të Republikës së Shqipërisë
Shoqata e Prokurorëve të Republikës së Shqipërisë
Tiranë, 5 nëntor 2026
© BalkanWeb
Për t’u bërë pjesë e grupit "Balkanweb" mjafton të klikoni: Join Group dhe kërkesa do t’ju aprovohet menjëherë. Grupi Balkanweb