Zbulimi i “The Telegraph”: Mojtaba Khamenei i dërgoi letër Putinit, kërkon sistemet raketore S-400, çfarë zbulojnë dokumentet sekrete për aleancën Iran-Rusi
Irani është në negociata me Rusinë për sigurimin e sistemeve të avancuara të mbrojtjes kundërajrore, me fokus të veçantë te sistemet raketore S-400. Lajmi bëhet i ditur nga gazeta britanike “The Telegraph”, e cila pretendon se ka siguruar dokumente konfidenciale që zbulojnë planet e bashkëpunimit ushtarak mes Teheranit dhe Moskës.

Sipas medias britanike, Irani prej vitesh synon të sigurojë sistemet ruse S-400, por deri më tani nuk ka arritur të marrë miratimin përfundimtar për dorëzimin e tyre.
Një zyrtar i lartë iranian i ka deklaruar “The Telegraph” se Teherani është optimist se presidenti rus Vladimir Putin do t’i përgjigjet pozitivisht kërkesës së tij të vazhdueshme.
Për këtë qëllim, lideri suprem i Iranit, Mojtaba Khamenei, ka dërguar të enjten në Kremlin kreun e tij të sigurisë, Mohsen Rezaei, i cili i ka përcjellë presidentit rus një letër personale. Sipas zyrtarit iranian, kërkesa kryesore në këtë letër ishte furnizimi me sistemet S-400.
Këto negociata bien ndesh me deklaratat publike të presidentit amerikan Donald Trump, i cili ka pretenduar se Rusia nuk po e ndihmon aspak Iranin.
Takimi në Kremlin, në tryezë edhe siguria rajonale dhe periudha pas luftës
Pas përfundimit të takimeve në Moskë, Mohsen Rezaei konfirmoi se me presidentin rus ishin diskutuar çështje të rëndësishme të sigurisë rajonale, si dhe zhvillimet që pritet të përcaktojnë situatën pas përfundimit të luftës.
“U diskutuan çështje të rëndësishme rajonale me zotin Putin dhe u zhvilluan bisedime thelbësore lidhur me periudhën pas luftës dhe marrëveshjet për sigurinë rajonale”, deklaroi ai.
Në agjendën e bisedimeve ishte përfshirë edhe ndërtimi i një gazsjellësi të ri që do të lidhë Rusinë me Iranin.
Ndërkohë, Teherani ka nënshkruar gjatë periudhës së fundit disa marrëveshje me Moskën për furnizimin me pajisje ushtarake.
Sipas “The Telegraph”, këto marrëveshje janë pjesë e një strategjie afatgjatë të udhëheqjes iraniane, që synon garantimin e mbijetesës së regjimit në rast të një konflikti të madh me Shtetet e Bashkuara dhe ruajtjen e Republikës Islamike.
Gazeta britanike pretendon se ka siguruar dokumente konfidenciale që pasqyrojnë propozimet e paraqitura udhëheqjes iraniane për përballimin e një konflikti të gjerë ushtarak me SHBA-në.
Dokumentet parashikojnë forcimin e marrëdhënieve ushtarake me Rusinë dhe Kinën, me synimin për të kufizuar efektet e presionit amerikan. Propozimet janë hartuar nga një komision sekret i parlamentit iranian përpara nisjes së luftës amerikano-izraelite kundër Iranit, në shkurtin e kaluar.
Një rëndësi e veçantë u kushtohet forcimit të mbrojtjes kundërajrore, kapaciteteve raketore dhe dronëve.
Autorët e dokumenteve rekomandojnë krijimin e “marrëdhënieve strategjike, veçanërisht ushtarake, me fuqi të pavarura botërore si Kina dhe Rusia”, të cilat mund të shërbejnë si kundërpeshë ndaj Uashingtonit.
Pse sistemet S-400 janë kaq të rëndësishme për Iranin?
Sigurimi i sistemeve ruse S-400 konsiderohet një element kyç për rindërtimin e mbrojtjes ajrore iraniane.
Sulmet amerikane dhe izraelite kanë shkatërruar një pjesë të konsiderueshme të sistemeve të mbrojtjes ajrore të Iranit, duke nxjerrë në pah dobësitë e vendit në mbrojtjen e hapësirës së tij ajrore, objekteve bërthamore dhe udhëheqjes së lartë.
Mes viktimave të sulmeve ishte edhe ish-lideri suprem i Iranit, Ali Khamenei, i cili u vra gjatë luftës.
Megjithatë, pavarësisht interesimit të Teheranit, Rusia ka treguar prej vitesh rezerva për dorëzimin e sistemeve S-400.
Analistë dhe zyrtarë rajonalë vlerësojnë se Moska ka shmangur deri më tani përfundimin e një marrëveshjeje të tillë, pasi nuk ka dashur të rrezikojë marrëdhëniet me Izraelin dhe vendet e tjera të rajonit.
Ekzistojnë edhe arsye ushtarake që mund ta vështirësojnë furnizimin e Iranit.
Mbrojtja ajrore ruse është nën presion të vazhdueshëm për shkak të sulmeve ukrainase me raketa me rreze të gjatë veprimi dhe dronë kundër rafinerive, bazave ajrore dhe objekteve të tjera strategjike.
Për këtë arsye, Moska mund të mos ketë në dispozicion një numër të mjaftueshëm sistemesh për të përmbushur kërkesat e Teheranit, pavarësisht interesimit të Iranit për të siguruar bateritë më të avancuara kundërajrore ruse.
Dokumentet zbulojnë: Rusia po prodhon pajisje raketore për Iranin
Një tjetër element i rëndësishëm vjen nga dokumentet e rrjedhura të industrisë ruse të mbrojtjes, të cilat, sipas “The Telegraph”, zbulojnë se Rusia ka nisur prodhimin e pajisjeve për raketa që lëshohen nga helikopterët dhe që janë të destinuara për Iranin.
Sipas dokumenteve të publikuara të enjten, fabrika shtetërore ruse po prodhojnë pajisje të specializuara për lëshimin e raketave, në kuadër të një kontrate eksporti me emrin e koduar “K-10”.
Në njërin prej dokumenteve sqarohet se ky kod i referohet Iranit. Pajisjet përfshijnë, ndër të tjera, sisteme lëshimi për raketën precize LMUR, e njohur edhe si “Product 305”.
Një plan i dorëzimeve për vitin 2024 parashikon dërgimin e njësive të energjisë për 90 lëshues të dyfishtë në një fabrikë ruse, me Iranin si destinacion përfundimtar. Dërgesat parashikohej të përfundonin deri në dhjetor të vitit 2025.
Plani sekret i Iranit për t’i rezistuar presionit ushtarak dhe ekonomik
Memorandumi konfidencial i siguruar nga “The Telegraph” përshkruan në detaje mënyrën se si udhëheqja iraniane synon të shfrytëzojë aleancat ndërkombëtare për t’i bërë ballë një konflikti të madh ushtarak.
“Qëndresa e popullit iranian ndaj presioneve të jashtme gjatë katër dekadave të fundit ka treguar se një strategji e ‘shembjes nga brenda’ nuk mund të ketë sukses lehtësisht”, thuhet në dokument.
Më tej theksohet se fuqitë e reja botërore, si Kina dhe Rusia, të cilat nuk ndjekin agjendën amerikane, i kanë dhënë Iranit më shumë hapësirë veprimi në arenën ndërkombëtare.
Dokumenti përcakton disa masa për përballimin e strategjisë amerikane. Ndër to përfshihen forcimi i të ashtuquajturës “ekonomi e rezistencës”, ulja e varësisë nga të ardhurat e naftës, thellimi i marrëdhënieve strategjike dhe ushtarake me Rusinë dhe Kinën, si dhe modernizimi i sistemeve të mbrojtjes ajrore, raketave dhe dronëve.
Një tjetër rekomandim është përdorimi i diplomacisë publike dhe komunikimit për të nxjerrë në pah, sipas autorëve të dokumentit, “kontradiktat në sjelljen e Shteteve të Bashkuara dhe të regjimit sionist”.
Synimi është gjithashtu të ndryshohet perceptimi në Perëndim se Irani ndodhet në një pozicion të dobët.
Në nivel rajonal, dokumenti sugjeron zgjerimin e marrëdhënieve me vendet fqinje, për të parandaluar krijimin e një fronti të bashkuar kundër Iranit, si dhe rritjen e rolit të Teheranit në organizata ndërkombëtare, përfshirë Organizatën e Bashkëpunimit të Shangait.
Ngushtica e Hormuzit, pika strategjike në planet e Teheranit
Memorandumi i kushton rëndësi të veçantë pozicionit strategjik të Lindjes së Mesme dhe ndikimit që Irani mund të ushtrojë mbi rrjedhat globale të energjisë dhe tregtisë.
Sipas dokumentit, rajoni përmban rreth 60% të rezervave botërore të naftës dhe 40% të rezervave të gazit natyror.
Gjithashtu, në këtë zonë ndodhen tri prej pikave më të rëndësishme strategjike të transportit detar në botë: Ngushtica e Hormuzit, Ngushtica Bab el-Mandeb dhe Kanali i Suezit.
Sipas memorandumit, nëpërmjet këtyre korridoreve kalon rreth një e treta e tregtisë detare të naftës dhe transportit të kontejnerëve.
“Uashingtoni beson aktualisht se të paktën dy prej këtyre korridoreve janë nën kërcënim”, thuhet në dokument, ku nënvizohet gjithashtu se Lindja e Mesme nuk e ka humbur aspak rëndësinë e saj për Perëndimin.
Autorët paralajmërojnë se çdo ndryshim në ekuilibrat e fuqisë në rajon ndikon drejtpërdrejt në sigurinë energjetike, ekonominë globale dhe rivalitetin mes fuqive të mëdha.
Sipas analizës së “The Telegraph”, kjo logjikë qëndron edhe pas vendimit të Iranit për të mbyllur Ngushticën e Hormuzit në fund të shkurtit.
“Uashingtoni e di se, në fund të fundit, zgjidhja për çështjen bërthamore të Iranit është diplomacia”, thuhet në memorandum.
Dokumenti analizon gjithashtu strategjinë amerikane, të cilën e përshkruan si një kombinim të diplomacisë dhe bashkëpunimit në fushën e mbrojtjes me partnerët dhe aleatët rajonalë.
Sipas vlerësimit të zyrtarëve iranianë, një prej synimeve kryesore të SHBA-së është krijimi i kushteve për integrimin e Izraelit në rajon, normalizimin e marrëdhënieve me vendet e tjera dhe zgjerimin e bashkëpunimit në fusha si infrastruktura, portet, transporti rrugor, uji, bujqësia dhe teknologjia.
Sanksionet perëndimore, goditje për Iranin, por edhe shtysë për prodhimin vendas
Memorandumi ndalet edhe te ndikimi i sanksioneve ndërkombëtare ndaj Iranit, duke i cilësuar efektet e tyre si njëkohësisht dëmtuese dhe nxitëse për zhvillimin e disa sektorëve.
Sipas dokumentit, sanksionet kanë ngadalësuar zhvillimin e teknologjive ushtarake dhe e kanë bërë pothuajse të pamundur blerjen e avionëve luftarakë dhe pjesëve të nevojshme rezervë.
Megjithatë, autorët pretendojnë se kjo situatë ka krijuar edhe mundësi për zhvillimin e sistemeve të prodhuara brenda vendit.
Si shembuj përmenden sistemi i mbrojtjes ajrore Bavar-373 dhe dronët Shahed-136 dhe Ababil.
Dokumentet e zbuluara, sipas “The Telegraph”, tregojnë se Irani po përpiqet të ndërtojë një strategji afatgjatë për të forcuar kapacitetet e tij ushtarake dhe ekonomike, duke u mbështetur gjithnjë e më shumë te bashkëpunimi me Rusinë dhe Kinën.