100 ditët e Cameron&Clegg, qetësia para shtrëngatës

Klasa politike angleze ka kaluar nj ver shum t qet. Nuk u prfshi nga skandale politike e personale si n rastin e qeveris italiane, nuk u prball as me valt e nxehta t zjarreve si n Rusi, as me prmbytjet biblike si n Kin dhe n Pakistan dhe nuk u prfshi nga nj diskutim problematik mbarkombtar si n rastin e planit pr t ndrtuar nj xhami n mes t vendit ku dikur ndodheshin kullat binjake.

Pr sa u prket politikanve britanik ata shkuan me pushime, edhe pse t shkurtra dhe t lira. T paktn kshtu pretenduan. Kryeministri i vendit, David Cameron, pushoi n Kronuell ndryshe nga paraardhsi i tij, Toni Bler, q preferonte shum t shkonte n vend t shtrenjta dhe t bukura si Toskana n Itali, apo Bahamas. Ndrsa numri dy i qeveris, liberali Nick Clegg shkoi t pushonte n Spanj te prindrit e t shoqes q sht spanjolle. Stili i pushimeve t liderve kryesor britanik ngjan shum edhe me vet stilin e 100 ditve t para t qeverisjes s koalicionit, nj stil q demonstron faktin se po bhen shpenzime shum m t pakta se m par dhe se t dy partit q bashkpunojn n mnyr t ngusht me njra-tjetrn jan t vendosura pr t ecur prpara. Historia e 100 ditve t para t qeverisjes sht ajo e nj suksesi modest, e nj fillimi t mbar.

Mund t ishte pr shembull nj opera e Puinit si “Madam Butterfly”, apo “Boheme” ku personazhet ndihen mir fillimisht me njri-tjetrin, por kjo nuk do t thot q krcnimi i prishjes s ksaj qetsie nuk u qndron nderur mbi krye t gjithve. Pjesa m e jashtzakonshme e 100 ditve t para t qeverisjes pr anglezt ishte fakti q ky sht nj koalicion formal dika e paprecedent n t gjith historin britanike t paslufts s Dyt Botrore. (N qeverin e urillit gjat lufts kishte prfaqsues t t gjitha partive kryesore). Cameron dhe Clegg dhe personat q i mbshtesin n shtjet e marrdhnieve me publikun kan luajtur fort me kt fakt t rrall duke mundsuar shpesh daljet e tyre s bashku n publik dhe duke i prcjell medias rrfime interesante n lidhje me miqsin dhe marrdhniet e mira q i lidhin t dy zyrtart m t lart t qeveris. Kta dy burra, q sapo kan kaluar t 40-tat, pra t rinj n mosh pr t’u marr me politik, nse do t’i referoheshim tradits britanike, jan shum t ngjashm me njri-tjetrin: t dy vijn nga nj formim n shkollat m t mira dhe m t shtrenjta t vendit, vijn nga familje relativisht t pasura, dhe jan shoqrisht liberal. Cameron anon nga e majta e partis s tij, ndrsa Clegg nga e djathta. sht e vshtir q t gjesh gjra q i ndajn nga njri-tjetri, ose i bjn t ndryshm. Edhe ministrat e kabinetit gzojn mbshtetje nga njri-tjetri sikundr dy krert e qeveris. Por ka nj problem dhe kjo sht nj rnie e popullaritetit t liberal-demokratve t Clegg. Sipas disa kritikve, Clegg pr t bashkjetuar me Cameron sht dashur q t bj kompromise n lidhje madje me at q quhet kolona e qeveris: ligji financiar q imponon shtrngime t shumta dhe shkurtime t shpenzimeve publike. Vendimi pr kto shkurtime e ka marr shkasin nga i njjti veprim q sht
n shum vende t tjera t Europs Perndimore nga frika e shifrave shum t larta t deficitit buxhetor. I till sht rasti i Greqis, por edhe ai i Italis dhe vet Gjermanis, pavarsisht arritjeve t mdha ekonomike gjat ktij tremujori t fundit. Qllimi i tyre sht rikthimi i deficitit buxhetor n nivele normale brenda nj kohe t shkurtr. Por nj gj e till sht me nj kosto t madhe kryesisht sociale q krkon nj reformim dhe ridimensionim trsor t sistemit t ndihms sociale. Kjo bie ndesh me liberal-demokratt, ose me at ka ata kan mbrojtur deri pak koh m par. Pr t justifikuar masat, lidert demokrat dhe liberal jan prpjekur n mnyr t vazhdueshme q t’u mbushin mendjen njerzve q bhet fjal jo me nj mas t marr vetm nga britanikt, por pr nj tendenc europiane. Sipas tyre, vetm n kt mnyr, pra prmes masave shtrnguese, financat e Britanis s Madhe q pr hir t s vrtets nuk jan aspak n nj gjendje m t mir do t shkojn n vendin e duhur, se vetm kshtu mund t shmanget nj kriz e thell. N trsin e diskutimeve t mdha pr ekonomin aktuale mes atyre q ndajn vizionin e Cameron/Clegg mbi shkurtimet e shpenzimeve t menjhershme dhe atyre q nuk jan pr kt mas t till ishte edhe nj editorial i gazets s t majts “The Guardian” n t cilin thuhej se nuk ishte e nevojshme q t reduktohej deficiti buxhetor n mnyr t menjhershme e me masa drastike, sepse jan masa q peshojn n mnyr t padrejt kryesisht mbi shpinn e t varfrve dhe mbi t gjitha vn n rrezik perspektivn e rritjes ekonomike. Pr momentin, Partia Laburiste, e cila u mund rnd n zgjedhjet e fundit t prgjithshme sht ndier pak, apo aspak n lidhej me kt shtje me shum rndsi.

Mbi t gjitha ksaj partie i mungon figura e nj lideri t ri q duhet t zvendsoj t vjetrin, Gordon Braun q praktikisht sht larguar nga partia edhe pse do ta zyrtarizoj nj gj t till n shtator. Ka shum mundsi q lideri i ardhshm t jet nj lider i ri i stilit t Cameron dhe Clegg q do t distancohet nga disa segmente t s shkuars pr t riorganizuar gjith parin e shpartalluar. Megjithat, partia ka dal me nj alternativ me rrethana m lehtsuese dhe jo aq drastike, pra pagesn e borxhit n mnyr m t ngadalt dhe pa shkaktuar shkurtime t ndjeshme.
Tashm nj gj sht e qart, q kto shkurtime do t ulin ndjeshm edhe fuqin e Britanis s Madhe n bot. Ndoshta kjo nuk ka ndonj rndsi shum t madhe pr liberal-demokratt, por nuk sht e njjta gj pr konservatort, veanrisht ata t s djathts. Megjithat, pr momentin, ifti i uditshm Cameron-Clegg, nuk duket shum i uditshm dhe i ngjan m shum nj ifti shoksh, apo kushrinjsh. Klasa politike britanike ka qen gjithmon krenare pr dukjen e saj “t qet” dhe “gjakftoht” dhe t paktn kto 100 ditt e para kta antar t klass qeverisse kt dukje t “qet” t paraplqyer e kan shfaqur me shumic. Ditt e para kan qen vrtet t qeta, por a sht thjesht nj qetsi para stuhis, kt do ta zbulojm pas pak.