12 Maj 1949, dita kur dështoi Bllokada e Berlinit dhe triumfoi “Ura Ajrore” e perëndimit

Më 12 maj të vitit 1949, bota dëshmoi një nga momentet më vendimtare të fillimeve të Luftës së Ftohtë. Bashkimi Sovjetik, pas 11 muajsh përpjekjesh për të gjunjëzuar sektorët perëndimorë të qytetit, u detyrua të hiqte përfundimisht Bllokadën e Berlinit. Ky akt shënoi jo vetëm dështimin e strategjisë së Stalinit për të dëbuar aleatët perëndimorë nga qyteti i ndarë, por edhe suksesin e një prej operacioneve logjistike më të jashtëzakonshme në historinë moderne: Urës Ajrore të Berlinit.

Bllokada, një qytet nën kërcënimin e urisë

Në qershor të vitit 1948, në përgjigje të prezantimit të markës së re gjermane (Deutsche Mark) në zonat e kontrolluara nga SHBA, Britania e Madhe dhe Franca, forcat sovjetike ndërprenë të gjitha rrugët tokësore, hekurudhore dhe lumore që lidhnin Gjermaninë Perëndimore me Berlinin Perëndimor. Qëllimi ishte i qartë: shkëputja e rreth 2.5 milionë banorëve të Berlinit Perëndimor nga furnizimet jetike me ushqim, qymyr dhe medikamente, për t’i detyruar ata të binin nën kontrollin e plotë sovjetik.

Përballë këtij shantazhi, udhëheqja amerikane ishte e palëkundur.

“Ne do të qëndrojmë në Berlin, pikë. Nuk ka asnjë diskutim për këtë,” deklaroi në atë kohë Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Harry S. Truman, duke refuzuar opsionin e një tërheqjeje poshtëruese.

Ura Ajrore, përgjigjja e paprecedentë e perëndimit

Në pamundësi për të përdorur rrugët tokësore pa rrezikuar fillimin e një lufte të re botërore, forcat anglo-amerikane nisën operacionin masiv të furnizimit nga ajri. Avionët e transportit ushtarak filluan të zbarkonin në aeroportet e Tempelhofit dhe Gatowit çdo pak minuta, 24 orë në ditë, në çdo kusht të motit.

Gjenerali amerikan Lucius D. Clay, guvernatori ushtarak dhe arkitekti i kësaj qëndrese, vlerësoi rrezikun strategjik të situatës:

“Nëse tërhiqemi nga Berlini, e gjithë Evropa do të bjerë. Ne duhet t’i tregojmë botës se nuk do të zmbrapsemi përballë agresionit.”

Gjatë 321 ditëve të bllokadës, Ura Ajrore e Berlinit arriti shifra mbresëlënëse: U kryen rreth 278,000 fluturime; u transportuan mbi 2.3 milionë tonë furnizime (kryesisht ushqime dhe qymyr); në kulmin e operacionit, një avion ulej në Berlin çdo 30 sekonda.

Tërheqja sovjetike dhe trashëgimia e 12 Majit

Duke kuptuar se bllokada jo vetëm që kishte dështuar në qëllimin e saj, por kishte forcuar gjithashtu solidaritetin perëndimor dhe kishte përshpejtuar krijimin e NATO-s (muajin e kaluar, në prill 1949), udhëheqësi sovjetik Joseph Stalin urdhëroi rihapjen e rrugëve të kalimit në mesnatën e 12 majit 1949.

Makinat dhe trenat e parë perëndimorë që kaluan kufirin u pritën me festime masive nga berlinezët. Edhe pse furnizimet nga ajri vazhduan edhe për disa muaj si masë sigurie, 12 maji mbetet dita zyrtare e triumfit perëndimor.

Historianët sot e shohin këtë ngjarje si pikën përcaktuese që betonoi ndarjen e Gjermanisë. Vetëm pak javë pas heqjes së bllokadës, më 23 maj 1949, u themelua zyrtarisht Republika Federale e Gjermanisë (Gjermania Perëndimore), e ndjekur në tetor nga krijimi i Republikës Demokratike Gjermane (Gjermania Lindore) në zonën sovjetike.

“Ura Ajrore e Berlinit nuk shpëtoi vetëm një qytet; ajo përcaktoi vijën e frontit të botës së lirë për katër dekadat që do të pasonin,” theksojnë studiuesit e periudhës së Luftës së Ftohtë.

Mësimi i 12 majit 1949 mbetet një testament i fuqishëm historik i faktit se logjistika, solidariteti dhe vendosmëria diplomatike mund të mposhtin edhe bllokadat më të ashpra pa shkrepur asnjë armë.

/rtsh.al/