120 dit, pr tu kthyer n pikn zero apo n humbs
Shkuan n Uashington, u kthyen, gjendja sht e njjt, si e kishin len. Procesi politik pr statusin e Kosovs nuk ka lvizur nga vendi dhe as q shihet se do t lviz edhe disa jav, jo pa ia qartsuar pozitn q do ta ket Rusia brenda Grupit t Kontaktit. Derisa nuk qartsohet roli i Rusis, procesi asnj her nuk do t mund t ec prpara, ose do t lviz me shum vshtirsi, duke u shantazhuar dhe rrezikuar t mos gjendet zgjidhje, e q prsri do t krkohej t fillohej do gj nga e para.
Antart e Ekipit t (mos)Unitetit shkuan t ndar, u kthyen t ndar, n qndrime e tyre nga Uashingtoni. Edhe pse kryeministri eku dhe z. Surroi kan filluar t tregohen me politikan dhe e kan kuptuar me mir lojn q po luhet, fatkeqsisht presidenti Sejdiu dhe z. Thai nuk e kan kuptuar ende. Megjithat, z. Sejdiu dhe z. Thai nuk jan t padijshm, ata jan duke synuar me larg, jan duke i ndrruar koht e pas statusit, status t cilin ne, por as ata, nuk e kemi t qart se far do t jet n fund t procesit t ri t bisedimeve. Pavarsisht si do t jet ky status, ata kan vendosur t jetojn me iden se, edhe pas ksaj ngjarje, duhet t jen t part n Kosov. Me qart, t dy kta nuk duan ta prishin taraqillakun me ndrkombtart pr asnj shtje dhe n asnj moment nuk kan qejf t jen t kritikuarit e bashksis ndrkombtare, madje po ua zn pr t madhe z. ekut dhe z. Surroit q po turren n data dhe afate, dhe jan duke i prqeshur.
Po mir, a duhet t vazhdohet edhe me tej me kt avaz, duke mos krkuar asnj alternativ q do ti ndihmonte, jo vetm Kosovs, por edhet atyre q dshirojn t ndihmojn proceset tani? far duhet br? Me shum se asgj, duhet t provojm t jemi hartues t politikave dhe jo vetm konsumues apo zbatues t saj. Lidert politik t Kosovs duhet t ken agjend t qart, dhe duhet t jem pro politiks q po tentohet t vihet n funksion nga z. eku dhe z. Surroi, se Kosova duhet t paraqes nj plan pr t ardhmen e saj. Nuk duhet pritur gjithnj q t tjert t na tregojn rrugn si t ecet, edhe ne mund tu tregojm atyre se nga duhet t vijn n fund t procesit. Ne e njohim me mir, n fund t fundit, kt rrug t ciln e kemi filluar para me shum se 15 viteve se nga duhet tia mbajm deri n cak. Nuk duhet t na prij procesi politik dhe t na shndrroj n ekzekutues t tij, duhet ti paraprihet ktij procesi. Natyrisht se kjo nuk bhet me deklarata dhe fotografime, ato m nuk pin uj dhe u ka dal moda, me ato nuk mund t fitohen kredi dhe as ta mbushen zbraztirat e krijuar mes liderve politik dhe qytetarve. Fotografia me Sekretaren Rice nuk ndihmon, kjo duhet t kuptohet tani.
Me kto sjellje prej t dgjueshmit t urt, far mund ti ofrohet si perspektiv procesit politik n Kosov dhe qytetarve? Nse nuk keni nj agjend tuajn, ather sht shum e qart se duhet nnshtruar asaj ndrkombtare. Pr dy dekada ne iu nnshtruam ksaj agjende, por as sot nuk ka arrit kjo agjend t gjej zbatim. Asnj her nuk u ben llogarit se, ku ishte gabim q nuk u realizua kjo agjend e bashksis ndrkombtare, as kjo e fundit e presidentit Ahtisari. Shum leht pr ta gjetur prgjigjen! Lidert politik t Kosovs kurr nuk kan qen hartues dhe barts t proceseve politike t dala prej tyre, por vetm ekzekutues dhe zdhns t politikave ndrkombtare. Kjo situat do t vazhdoj si e till derisa nuk ndryshon edhe qasja ndaj problemeve, derisa ne nuk do t jemi n gjendje q bashksis ndrkombtare ti ofrojm nj agjend t qart pr t ardhmen ton, se si ne e kemi menduar dhe po punojm pr ti arrit objektivat tona. sht shtje tjetr se a pajtohen apo jo ndrkombtart, por sht e sigurt se edhe ata kur shohin vendosmrin ton, sigurisht se do t reflektojn pozitivisht dhe do t na mbshtesin n agjendn ton.
Deri tani nuk kemi par nj plan konkret nga Ekipi i Unitetit se, si ata e kan menduar realizimin dhe funksionimin e ksaj pavarsie. Nuk mund ta bindsh bashksin ndrkombtare me fjal, nuk bindet ajo vetm me dshirn ton se duam pavarsi. Pavarsi dshiron edhe Tajvani, por iu mohua kto dit po nga Kshilli i Sigurimit, edhe pse Tajvani i ka punt 100 her me mir se ne, q t jet shtet i pavarur. Kjo klas politike sot po rrezikon ndrrn e qytetarve, sepse nuk sht serioz dhe aspak puntore. sht llafazane, q e kan mrzit qytetarin me fraza t njjta q shum vite, pa ndryshuar as edhe nj presje apo pik.
Nuk vren, kjo sht shenja me e qart se kshilltart e Ekipit t Unitetit jan partiak dhe jo profesional, q ata i kan
analiz qoft edhe nj deklarate t
nga ndonj diplomat, politikan apo institucion ndrkombtar. Mese disa her ditve t fundit kemi dgjuar se si deklarohet nga kto adresa, se Plani i Ahtisarit do t jet baz pr negociata. Kjo sht kuptuar sikur Kosova e paska t garantuar pavarsin, si po thuhet. Aspak bindse, sepse pakoja e Ahtisarit nse sht baza, q aq shum jan
lshime n t, do t thot se fundi i ardhshm i negociatave apo ai far kompromisi q po krkohet, do t jet edhe me i keq dhe, edhe me shum n disfavorin ton. Do t thot se duhet ren edhe me posht se kjo pako, ata tani e kan t qart se pala shqiptare mbron pakon e Ahtisarit q ofron pavarsi t mbikqyrur, ndrsa Serbia autonomi brenda kufijve t saj. Nj kompromis mes ktyre dy qndrimeve del, as autonomi dhe as pavarsi e mbikqyrur, dika me n mes, ndoshta status i ngjashm me at q sot ka Tajvani dhe q po krkon ta ndryshoj, por q sht po i njjti Kshill i Sigurimit, ku shtja e Kosovs do t kthehet prsri me von pr ta konfirmuar zgjidhjen, q sikurse Tajvanit, edhe Kosovs do tia refuzoj pavarsin, sepse aty jan Rusia dhe Kina me t drejt Veto-je.
Mund t mos jet binds ky prfundim, por kur prmendt pakoja e Ahtisarit si baz pr negociata t reja dhe si pik ku mund t gjendet kompromisi n bisedimet e ardhshme, duhet pasur parasysh se asgj nuk do t hiqet nga ajo q u sht dhen serbve, prkundrazi ata do t prfitojn ende me shum, ua kemi
monoton liderve tan politik duke u thn se ata do t arrijn t ken autonomi brenda Kosovs, por n ann tjetr do t krkohet q pala shqiptare t heq dor edhe me tutje nga disa parime apo qndrime q ka mbajt deri me tani. Mund t hidhet posht ky supozim, por ngjarjet e ardhshme do ti qartsojn kto plane q sot jan duke qarkulluar dhe do t shihet se pakoja e Ahtisarit vrtet ka qen baz pr bisedime, por q mbrojtja apo kapja pas saj i ka kushtuar pals shqiptare. Kjo pako q mbrohet me aq fanatizm nga lidert politik, ose duhet hyr n fuqi tani para se negociatat t fillojn, ose duhet hedhur posht trsisht dhe kur t shkohet n negociatat e reja ajo t mos vlej dhe asnjra nga lshimet e bra brenda saj.
Ndryshe kjo i bie se n negociatat e reja pala shqiptare do t hyj me rezultat t disfavorshm dhe do t dal humbsja me e madhe e procesit t ri t bisedimeve. Ktu e vetmja zgjidhje, pr t mos pasur kt rezultat, sht, ose pranim i atij rezultati q ka dal nga bisedimet e kaluara, ose proces i ri, q do t zgjaste shum dhe q nuk do t gjendej kompromis mes palve, por q prsri do t imponohej nj zgjidhje. Nse deri tani nuk ka pasur vizion dhe ide t qarta pr procesin, por sht shkuar si mua pas daive, apo vetm duke ndjek procesin dhe jo duke i prir apo krijuar proces, nuk sht ende tepr, tepr von, se von sht br, q tani t shkohet n kt variant, prezantimi para ndrkombtarve i nj strategjie konkrete pr pavarsin e Kosovs. Orar i qart kalendarik i prmbushjes s obligimeve dhe nj dat t fundit se kur do t jet mjaft dhe konkretizimi i atij kalendari apo asaj agjende. Ndryshe nga procesi i ri i bisedimeve Kosova do t dal humbse para Serbis, do t ket shum me shum presione pr lshime t reja dhe ne e dim sa u prballojn lidert politik t Kosovs ktyre presioneve, aq me shum kur ndrrojn t ardhmen e tyre politike pas statusit.
Antart e Ekipit t (mos)Unitetit shkuan t ndar, u kthyen t ndar, n qndrime e tyre nga Uashingtoni. Edhe pse kryeministri eku dhe z. Surroi kan filluar t tregohen me politikan dhe e kan kuptuar me mir lojn q po luhet, fatkeqsisht presidenti Sejdiu dhe z. Thai nuk e kan kuptuar ende. Megjithat, z. Sejdiu dhe z. Thai nuk jan t padijshm, ata jan duke synuar me larg, jan duke i ndrruar koht e pas statusit, status t cilin ne, por as ata, nuk e kemi t qart se far do t jet n fund t procesit t ri t bisedimeve. Pavarsisht si do t jet ky status, ata kan vendosur t jetojn me iden se, edhe pas ksaj ngjarje, duhet t jen t part n Kosov. Me qart, t dy kta nuk duan ta prishin taraqillakun me ndrkombtart pr asnj shtje dhe n asnj moment nuk kan qejf t jen t kritikuarit e bashksis ndrkombtare, madje po ua zn pr t madhe z. ekut dhe z. Surroit q po turren n data dhe afate, dhe jan duke i prqeshur.
Po mir, a duhet t vazhdohet edhe me tej me kt avaz, duke mos krkuar asnj alternativ q do ti ndihmonte, jo vetm Kosovs, por edhet atyre q dshirojn t ndihmojn proceset tani? far duhet br? Me shum se asgj, duhet t provojm t jemi hartues t politikave dhe jo vetm konsumues apo zbatues t saj. Lidert politik t Kosovs duhet t ken agjend t qart, dhe duhet t jem pro politiks q po tentohet t vihet n funksion nga z. eku dhe z. Surroi, se Kosova duhet t paraqes nj plan pr t ardhmen e saj. Nuk duhet pritur gjithnj q t tjert t na tregojn rrugn si t ecet, edhe ne mund tu tregojm atyre se nga duhet t vijn n fund t procesit. Ne e njohim me mir, n fund t fundit, kt rrug t ciln e kemi filluar para me shum se 15 viteve se nga duhet tia mbajm deri n cak. Nuk duhet t na prij procesi politik dhe t na shndrroj n ekzekutues t tij, duhet ti paraprihet ktij procesi. Natyrisht se kjo nuk bhet me deklarata dhe fotografime, ato m nuk pin uj dhe u ka dal moda, me ato nuk mund t fitohen kredi dhe as ta mbushen zbraztirat e krijuar mes liderve politik dhe qytetarve. Fotografia me Sekretaren Rice nuk ndihmon, kjo duhet t kuptohet tani.
Me kto sjellje prej t dgjueshmit t urt, far mund ti ofrohet si perspektiv procesit politik n Kosov dhe qytetarve? Nse nuk keni nj agjend tuajn, ather sht shum e qart se duhet nnshtruar asaj ndrkombtare. Pr dy dekada ne iu nnshtruam ksaj agjende, por as sot nuk ka arrit kjo agjend t gjej zbatim. Asnj her nuk u ben llogarit se, ku ishte gabim q nuk u realizua kjo agjend e bashksis ndrkombtare, as kjo e fundit e presidentit Ahtisari. Shum leht pr ta gjetur prgjigjen! Lidert politik t Kosovs kurr nuk kan qen hartues dhe barts t proceseve politike t dala prej tyre, por vetm ekzekutues dhe zdhns t politikave ndrkombtare. Kjo situat do t vazhdoj si e till derisa nuk ndryshon edhe qasja ndaj problemeve, derisa ne nuk do t jemi n gjendje q bashksis ndrkombtare ti ofrojm nj agjend t qart pr t ardhmen ton, se si ne e kemi menduar dhe po punojm pr ti arrit objektivat tona. sht shtje tjetr se a pajtohen apo jo ndrkombtart, por sht e sigurt se edhe ata kur shohin vendosmrin ton, sigurisht se do t reflektojn pozitivisht dhe do t na mbshtesin n agjendn ton.
Deri tani nuk kemi par nj plan konkret nga Ekipi i Unitetit se, si ata e kan menduar realizimin dhe funksionimin e ksaj pavarsie. Nuk mund ta bindsh bashksin ndrkombtare me fjal, nuk bindet ajo vetm me dshirn ton se duam pavarsi. Pavarsi dshiron edhe Tajvani, por iu mohua kto dit po nga Kshilli i Sigurimit, edhe pse Tajvani i ka punt 100 her me mir se ne, q t jet shtet i pavarur. Kjo klas politike sot po rrezikon ndrrn e qytetarve, sepse nuk sht serioz dhe aspak puntore. sht llafazane, q e kan mrzit qytetarin me fraza t njjta q shum vite, pa ndryshuar as edhe nj presje apo pik.
Nuk vren, kjo sht shenja me e qart se kshilltart e Ekipit t Unitetit jan partiak dhe jo profesional, q ata i kan
analiz qoft edhe nj deklarate t
nga ndonj diplomat, politikan apo institucion ndrkombtar. Mese disa her ditve t fundit kemi dgjuar se si deklarohet nga kto adresa, se Plani i Ahtisarit do t jet baz pr negociata. Kjo sht kuptuar sikur Kosova e paska t garantuar pavarsin, si po thuhet. Aspak bindse, sepse pakoja e Ahtisarit nse sht baza, q aq shum jan
lshime n t, do t thot se fundi i ardhshm i negociatave apo ai far kompromisi q po krkohet, do t jet edhe me i keq dhe, edhe me shum n disfavorin ton. Do t thot se duhet ren edhe me posht se kjo pako, ata tani e kan t qart se pala shqiptare mbron pakon e Ahtisarit q ofron pavarsi t mbikqyrur, ndrsa Serbia autonomi brenda kufijve t saj. Nj kompromis mes ktyre dy qndrimeve del, as autonomi dhe as pavarsi e mbikqyrur, dika me n mes, ndoshta status i ngjashm me at q sot ka Tajvani dhe q po krkon ta ndryshoj, por q sht po i njjti Kshill i Sigurimit, ku shtja e Kosovs do t kthehet prsri me von pr ta konfirmuar zgjidhjen, q sikurse Tajvanit, edhe Kosovs do tia refuzoj pavarsin, sepse aty jan Rusia dhe Kina me t drejt Veto-je.
Mund t mos jet binds ky prfundim, por kur prmendt pakoja e Ahtisarit si baz pr negociata t reja dhe si pik ku mund t gjendet kompromisi n bisedimet e ardhshme, duhet pasur parasysh se asgj nuk do t hiqet nga ajo q u sht dhen serbve, prkundrazi ata do t prfitojn ende me shum, ua kemi
monoton liderve tan politik duke u thn se ata do t arrijn t ken autonomi brenda Kosovs, por n ann tjetr do t krkohet q pala shqiptare t heq dor edhe me tutje nga disa parime apo qndrime q ka mbajt deri me tani. Mund t hidhet posht ky supozim, por ngjarjet e ardhshme do ti qartsojn kto plane q sot jan duke qarkulluar dhe do t shihet se pakoja e Ahtisarit vrtet ka qen baz pr bisedime, por q mbrojtja apo kapja pas saj i ka kushtuar pals shqiptare. Kjo pako q mbrohet me aq fanatizm nga lidert politik, ose duhet hyr n fuqi tani para se negociatat t fillojn, ose duhet hedhur posht trsisht dhe kur t shkohet n negociatat e reja ajo t mos vlej dhe asnjra nga lshimet e bra brenda saj.
Ndryshe kjo i bie se n negociatat e reja pala shqiptare do t hyj me rezultat t disfavorshm dhe do t dal humbsja me e madhe e procesit t ri t bisedimeve. Ktu e vetmja zgjidhje, pr t mos pasur kt rezultat, sht, ose pranim i atij rezultati q ka dal nga bisedimet e kaluara, ose proces i ri, q do t zgjaste shum dhe q nuk do t gjendej kompromis mes palve, por q prsri do t imponohej nj zgjidhje. Nse deri tani nuk ka pasur vizion dhe ide t qarta pr procesin, por sht shkuar si mua pas daive, apo vetm duke ndjek procesin dhe jo duke i prir apo krijuar proces, nuk sht ende tepr, tepr von, se von sht br, q tani t shkohet n kt variant, prezantimi para ndrkombtarve i nj strategjie konkrete pr pavarsin e Kosovs. Orar i qart kalendarik i prmbushjes s obligimeve dhe nj dat t fundit se kur do t jet mjaft dhe konkretizimi i atij kalendari apo asaj agjende. Ndryshe nga procesi i ri i bisedimeve Kosova do t dal humbse para Serbis, do t ket shum me shum presione pr lshime t reja dhe ne e dim sa u prballojn lidert politik t Kosovs ktyre presioneve, aq me shum kur ndrrojn t ardhmen e tyre politike pas statusit.