4 raste që dëftejnë se të qeverisësh një demokraci nuk është e lehtë

Të qeverisësh një demokraci nuk është e lehtë. Të kuptohemi, me rezultate të përziera dhe me një sasi të pafund kompromisesh edhe mund t’ia dalësh por, jo gjithmonë gjërat shkojnë në rrugën e duhur dhe kështu ka kriza shumice, qeveritë bien dhe zgjedhje të reja shpesh japin rezultate të pasigurta. Një shembull:po të shikosh historikun e qeverive italiane e kupton sesa e vështirë është të kesh një marrëveshje politike për të qeverisur. Në pak se gjashtëdhjetë vjet të republikës Italiane ka pasur plot 58 qeveri. Por Italia nuk është i vetmi shtet me një demokraci të konsoliduar që ka një qeveri në dyshim për të ardhmen. Jo vetëm Italia por, edhe Australia, Belgjika e Japonia i bëjnë shoqëri të mirë së fundmi.
Itali, çfarë ka ndodhur/Në Itali zyrtarisht nuk ka një krizë qeveritare, por shumica e çekuilibruar po i sjell vështirësi të mëdha qeverisë së kryesuar nga Silvio Berluskoni. Pas “ngrirjes” së disa deputetëve të partisë “Populli i Lirisë” pasi kritikuan qeverinë në disa zgjedhje legjislative, disa deputetë dhe senatorë janë shkëputur dhe kanë formuar një grup të pavarur në parlament të quajtur “E ardhmja dhe Liria”. Parlamentarët që marrin pjesë në këtë grupim kanë si pikë referimi, presidentin e Dhomës së Ulët, Xhanfranko Fini dhe kanë numrat që për të vënë siklet qeverinë në rast se votëbesimi. Pushimeve të verës, me mbylljen e parlamentit janë lënë mënjanë konfrontimet direkte midis disidentëve dhe pjesës së tjetër të shumicës. çdo ditë, si shumë të tjera, përcillet mundësia për zgjedhje të parakohshme, por tani çdo gjë është bllokuar duke pritur kthimin dhe llogaritjet në sallën e Parlamentit.
çfarë mund të ndodhë/Skenarët janë të pafundmë dhe politika italiane na ka mësuar me çdo lloj surprize. Berluskoni ka vënë së bashku Pesë çështjet kryesore që do të propozohen grupit ë Finit, por propozimi është në formën ‘merr ose lëre’ dhe nuk është për të hapur një debat të vërtetë. Kryeministri do që të shmangë ngadalësimin dhe përpiqet për të përforcuar qeverinë duke u hapur derën e qeverisë partive të tjera. Lidhja e Veriut - “Lega Nord”, vazhdon të mbështesë qeverinë derisa janë numrat për të qeverisur, por duke u kthyer në qendrat e votimit sapo të ketë një krizë të qeverisjes. Opozita, ndërkohë, po vlerësojnë propozimet Pierluigi Bersani që u përpoqën për të rifilluar një projekt të ngjashëm me aleancën e mëparshme “Pema e Ullirit”. Kjo hipotezë hap një skenar që ne kemi parë të dështojë në 2008 pas rënies së qeverisë Prodi: për të formuar një shumicë të re për të ndryshuar ligjin zgjedhor të paktën para se të kthehen në votime.
Belgjikë, çfarë ka ndodhur/Më 13 qershor në Belgjikë është votuar dhe zgjedhjet kanë krijuar një ndarje të qartë të vendit në veri fitoi separatistëve flamandë të Bart de Uever, ndërsa në jug socialistët frankofonë të Elio Di Rupo. Ndarja neto ishte shkaktuar edhe nga fushata e ndezur në veri, ku kërkesat për shkëputje ishin po ashtu të avancuara. Belgjika është në thelb e pa qeverisshme nga nja dy vjet dhe rezultati i zgjedhjeve nuk është se ka thjeshtuar ndërtimin e një shumicë. Në emër të mbretit, De Uever është përpjekur për të marrë një shumicë, por është dorëhequr, kështu që barra I kaloi Di Rupos, dhe pas dy muaj e gjysmën nuk kemi një qeveri.
çfarë mund të ndodhë/Për të pasur formimin e një qeverie koalicioni të ri mund të duhen edhe shumë javë. Pas zgjedhjeve të 2007, u deshën nëntë muaj para se palët do të binin dakord për të formuar një qeveri të re. Sipas ekspertëve, bisedimet do të shkojnë për një kohë të gjatë, dhe një zgjidhje mund të propozohet nga Elio Di Rupo: riorganizim i kompetencave në sistemin federal belg, në mënyrë kjo për të kënaqur palët që kërkojnë autonomi më të madhe për Flamandën. Pasi të jenë kënaqur mund të arrihen në formimin e pritshëm të qeverisë. Në sfond qëndrojnë ende përplasja midis komunitetit frankofon dhe atyre flamand.
Australi, çfarë ka ndodhur/Më 24 qershor laburistja Julia Gillard Punës kishte fituar postin e kryeministrit duke mundur ish kreun e qeverisë, Kevin Rudd, i cili kishte propozuar dhe humbur një “leadership spill”, ose një debat të brendshëm brenda partisë për të siguruar mbështetjen politike të Ekzekutivit të tij. Duke pasur parasysh konsensusit e madh, pas tri javësh qeverisje, Gillard vendosi të mbajë zgjedhje të reja për të forcuar shumicën e saj dhe të qeverisur me më pak pengesa. Zgjedhjet e 21 gushtit ishin më pak të favorshme se sa pritej dhe në Australi ndodhi një gjë e tillë si në zgjedhjet e fundit britanike, ku as laburistët dhe as Konservatorët fituan 76 vendet e nevojshme për një shumicë parlamentare. Të dyja janë të barabartë me 72 vende.
çfarë mund të ndodhë/Udhëheqësit e të dy partive janë duke kërkuar kombinimin e duhur me të Pavarurit dhe partitë e vogla për të formuar qeverinë. Ka katër vende që mbahen nga të Pavarurit, një nga National Party of Uestern Australia dhe një nga të Gjelbrit e Australisë. Si Gillard po ashtu dhe konservatori Abbott janë duke u përpjekur të bindin të paktën tre deputetë për të formuar një koalicion me partitë e tyre respektive. Konsultime formale do të fillojë më 3 shtator, kur do të gjithë të dhënat definitive mbi zgjedhjet e fund të gushtit. E ardhmja e Qeverisë Australiane është në duart e tre deputetëve të zgjedhur.
Japoni, çfarë ka ndodhur/Më 2 qershor, kryeministri i Partisë Demokratike të Japonisë (DPJ), Yukio Hatoyama, dha dorëheqjen nga funksioni i tij dhe u zëvendësua nga Naoto Kan, ish-ministër i ekonomisë. Disa javë pas krizës së qeverisë, vendi shkon në votime për zgjedhjet afatmesme dhe DPJ humb shumicën në Dhomën e lartë, pra një refuzim për qeverinë Kan. Kryeministri i ri lufton për të udhëhequr vendin, i goditur nga jostabiliteti politik që ka zgjatur tre vjet dhe ka çuar tashmë në emërimin e pesë krerëve të ndryshme të qeverive. Mospajtimit në rritje brenda shumicës dhe përfundimi i Ichiro Ozaua, një nga anëtarët kryesorë të DPJ vendos të sfidojë Kan për lidershipin në një konfrontim brenda partisë në shtator.
çfarë mund të ndodhë/Ichiro Ozaua, me një karakter të paqartë dhe shumë i fuqishëm, nuk gëzon mbështetje të madhe brenda partisë, por në këmbim mund të llogarisë mbështetjen e ish-kryeministrit Hatoyama. Sipas analistëve, Ozaua ka një 40% mundësi për të mundur Kan në sfidën për lidershipin. Për më tepër, opinioni publik është kundër një rikthim të Ozauas, i akuzuar për transformizëm politik (më parë ishte me liberalët) dhe është ende nën hetim gjyqësor për disa skandale financiare. Frikë është se një fitore ose një humbje e Ozauas do ta përçante DPJ, aq sa do të dëmtonte qeverinë Kan. Japonia nuk mund të përballojë një ekzekutiv të paqëndrueshëm: duhet të ketë një plan të ri për të stimuluar ekonominë dhe për të mbajtur në fre Jenin, që vlera e lartë e saj penalizon eksportet.