A festojne amerikanet dhe evropianet per te njejten NATO, ne Strasburg dhe Kehl
Amerikane dhe evropiane do te festojne ne brigjet e Rinit 60-vjetorin e aleances me te fuqishme ushtarake te globit, por nuk dihet me siguri nese do te rezistonte unanimiteti i tyre i forte nese Uashingtoni do te kerkonte me cdo kusht, promovimin e nje NATO-je boterore ne shekullin XXI.
"Evropianet do te lidhen perseri me Shtetet e Bashkuara dhe anasjelltas", shprehu kenaqesine nje zyrtar amerikan ne NATO, per atmosferen e ritakimeve qe do te favorizoje ne Samitin e Strasburgut dhe Kehlit kthimin simbolik te Frances ne strukturen e saj ushtarake.
Sipas Francois Heisbourg, keshilltar prane Fondacionit per Studime Strategjike ne Paris, "administrata e Presidentit Barak Obama po perpiqet t'i tregoje botes nje fytyre bashkepunuese".
Ne fakt, sipas ekspertit belg per strategjite, Joseph Henrotin, "ndryshimi i vertete i Shteteve te Bashkuara ndaj Evropes eshte bere gjate mandatit te dyte te George W. Bush".
Pas mosmarreveshjes se rende transatlantike te vitit 2003 lidhur me Irakun, "ka pasur nje ndryshim qe kishte te bente me deklaraten se nuk mund te behej pa evropianet", thekson ai.
Jeremy Shapiro, analist i Institutit Brookings te Uashingtonit, konfirmon: "e gjithe bota politike amerikane mendon se Shtetet e Bashkuara nuk do te gjejne partnere me te efektshem dhe me te sigurt ne bote se evropianet".
Mbi te gjitha, NATO-ja perfaqeson ende 75 per qind te shpenzimeve ushtarake boterore.
Por, nese duam qe partneriteti euroatlantik te vazhdoje, duhet t'i gjejme nje mision te qarte, 19 vjet pas Luftes se Ftohte.
Asnje kercenim ushtarak i drejtperdrejte nuk ekziston me per Evropen. Sipas nje oficeri aleat, sidoqofte, NATO-ja per Uashingtonin e ruan te gjithe kuptimin e saj: "nderkohe qe evropianet kerkojne ne kete samit nje garanci ushtarake nga Shtetet e Bashkuara, amerikanet do te vijne atje te gjejne mbeshtetjen politike te evropianeve per ndermarrjet e tyre".
"NATO-ja me funksionimin e saj te bazuar ne unanimitet eshte me teper nje barre per amerikanet. Por ata qendrojne atje per ta transformuar ate ne nje aleance planetare qe do te kete per qellim te perfshije shtetet 'keqberese', se dyti t'i imponohet Rusise dhe me kohe te behet pengese per Kinen", thekson oficeri. Shkurt, "ata duan t'i kene te sigurta prapavijat e tyre". Perspektiva eshte per "NATO-n globale", qe e konfirmon Shapiro, edhe pse ai pranon qe amerikanet, te ndergjegjshem per kundershtimin e shume vendeve evropiane ndaj nje programi te tille, nuk do te perpiqen qe kjo te perfshihet ne "konceptin e ri strategjik", qe aleanca do te pergatise per fundin e vitit 2010.
Sipas analistit Shapiro, pak rendesi kane kundershtimet "teorike". "Ne praktike, po, NATO-ja eshte duke u transformuar ne nje organizate boterore" dhe "pikerisht per kete kane nevoje Shtetet e Bashkuara".
Per kete arsye ata e nxisin NATO-n te thelloje bashkepunimin ushtarak me rreth 30 partneret jashte zones atlantike qe ajo i ka tashme.
Ketu perfshihen kater vende te quajtura "vende kontakti" (Australia, Japonia, Zelanda e Re dhe Koreja e Jugut), shtate vendet e Dialogut mesdhetar (nder te cilet Egjipti dhe Izraeli), kater vendet e Gjirit Persik te Iniciatives se Stambollit dhe 20 vendet e Partneritetit per paqen (Azia Qendrore, Kaukazi, pese vende evropiane neutrale, plus Ukrainen, Bjellorusine, madje dhe Rusine).
"Te shpresojme qe miqte tane amerikane te mos shkojne deri atje sa te kerkojne nje koalicion te llojit liga e demokracive", paralajmeroi Francois Heisbourg, "sepse kjo do te conte ne perplasjen e civilizimeve".
"Nese ka dicka qe mund ta percaje NATO-n, eshte pikerisht nje projekt i ketij lloji", kembengul ai, duke paralajmeruar se kjo do te ishte ne kundershtim si me Traktatin e Uashingtonit, qe ka themeluar Aleancen Atlantike dhe me Karten e Kombeve te Bashkuara qe njeh vetem nje organizem me prirje boterore, Keshillin e Sigurimit.
Analize nga AFP
"Evropianet do te lidhen perseri me Shtetet e Bashkuara dhe anasjelltas", shprehu kenaqesine nje zyrtar amerikan ne NATO, per atmosferen e ritakimeve qe do te favorizoje ne Samitin e Strasburgut dhe Kehlit kthimin simbolik te Frances ne strukturen e saj ushtarake.
Sipas Francois Heisbourg, keshilltar prane Fondacionit per Studime Strategjike ne Paris, "administrata e Presidentit Barak Obama po perpiqet t'i tregoje botes nje fytyre bashkepunuese".
Ne fakt, sipas ekspertit belg per strategjite, Joseph Henrotin, "ndryshimi i vertete i Shteteve te Bashkuara ndaj Evropes eshte bere gjate mandatit te dyte te George W. Bush".
Pas mosmarreveshjes se rende transatlantike te vitit 2003 lidhur me Irakun, "ka pasur nje ndryshim qe kishte te bente me deklaraten se nuk mund te behej pa evropianet", thekson ai.
Jeremy Shapiro, analist i Institutit Brookings te Uashingtonit, konfirmon: "e gjithe bota politike amerikane mendon se Shtetet e Bashkuara nuk do te gjejne partnere me te efektshem dhe me te sigurt ne bote se evropianet".
Mbi te gjitha, NATO-ja perfaqeson ende 75 per qind te shpenzimeve ushtarake boterore.
Por, nese duam qe partneriteti euroatlantik te vazhdoje, duhet t'i gjejme nje mision te qarte, 19 vjet pas Luftes se Ftohte.
Asnje kercenim ushtarak i drejtperdrejte nuk ekziston me per Evropen. Sipas nje oficeri aleat, sidoqofte, NATO-ja per Uashingtonin e ruan te gjithe kuptimin e saj: "nderkohe qe evropianet kerkojne ne kete samit nje garanci ushtarake nga Shtetet e Bashkuara, amerikanet do te vijne atje te gjejne mbeshtetjen politike te evropianeve per ndermarrjet e tyre".
"NATO-ja me funksionimin e saj te bazuar ne unanimitet eshte me teper nje barre per amerikanet. Por ata qendrojne atje per ta transformuar ate ne nje aleance planetare qe do te kete per qellim te perfshije shtetet 'keqberese', se dyti t'i imponohet Rusise dhe me kohe te behet pengese per Kinen", thekson oficeri. Shkurt, "ata duan t'i kene te sigurta prapavijat e tyre". Perspektiva eshte per "NATO-n globale", qe e konfirmon Shapiro, edhe pse ai pranon qe amerikanet, te ndergjegjshem per kundershtimin e shume vendeve evropiane ndaj nje programi te tille, nuk do te perpiqen qe kjo te perfshihet ne "konceptin e ri strategjik", qe aleanca do te pergatise per fundin e vitit 2010.
Sipas analistit Shapiro, pak rendesi kane kundershtimet "teorike". "Ne praktike, po, NATO-ja eshte duke u transformuar ne nje organizate boterore" dhe "pikerisht per kete kane nevoje Shtetet e Bashkuara".
Per kete arsye ata e nxisin NATO-n te thelloje bashkepunimin ushtarak me rreth 30 partneret jashte zones atlantike qe ajo i ka tashme.
Ketu perfshihen kater vende te quajtura "vende kontakti" (Australia, Japonia, Zelanda e Re dhe Koreja e Jugut), shtate vendet e Dialogut mesdhetar (nder te cilet Egjipti dhe Izraeli), kater vendet e Gjirit Persik te Iniciatives se Stambollit dhe 20 vendet e Partneritetit per paqen (Azia Qendrore, Kaukazi, pese vende evropiane neutrale, plus Ukrainen, Bjellorusine, madje dhe Rusine).
"Te shpresojme qe miqte tane amerikane te mos shkojne deri atje sa te kerkojne nje koalicion te llojit liga e demokracive", paralajmeroi Francois Heisbourg, "sepse kjo do te conte ne perplasjen e civilizimeve".
"Nese ka dicka qe mund ta percaje NATO-n, eshte pikerisht nje projekt i ketij lloji", kembengul ai, duke paralajmeruar se kjo do te ishte ne kundershtim si me Traktatin e Uashingtonit, qe ka themeluar Aleancen Atlantike dhe me Karten e Kombeve te Bashkuara qe njeh vetem nje organizem me prirje boterore, Keshillin e Sigurimit.
Analize nga AFP