A po evoluan qndrimi i bashksis evropiane?
Me refuzimin e pakos s Ahtisarit n Kshillin e Sigurimit t Organizats s Kombeve t Bashkuara nga ana e Rusis e cila ishte kategorikisht kundr zgjedhjes s statusit t Kosovs sipas planit Ahtisari, pasoi nj moment i jashtzakonshm.
Q nga ai moment i bllokimit t kalimit t Rezoluts sipas planit Ahtisari n KS t OKB-s, qndrimi i Bashksis Evropiane filloi t zbrapset pwrballw qndrimit t saj t mparm t prkrahjes s pakos Ahtisari, duke filluar t nnshtrohet presionit t Rusis.
Ishte i pari kryetari franez Sarkozy q apeloi pr shtyrjen dhe pr bisedime t reja 6 mujore t palve negocuese Prishtin-Beograd, duke insistuar n gjetjen e nj kompromisi t mundshm t dyanshm n mes Beogradit dhe Prishtins, e q ishte kjo edhe krkesa kryesore e Rusis pr shtyerjen e afatit kohor t zgjidhjes s statusit t Kosovs dhe pr gjetjen e nj kompromisi t mundshm t pranueshm t dyanshm.
Bashkimi Evropian, e sidomos Franca dhe Gjermania, u zbrapsn karshi shtimit n rritje t sipr t forcs s saj ekonimoke, politike, ushtarake dhe posedimit t rezervave enorme
t nafts dhe gazit si dhe rolit karizmatik t liderit t saj Vladimir Putin.
Bashkimi Evropian nga prkrahja e planit Ahtisari, tani insiston n gjetjen e ndonj kompromisi t mundshm t pranueshm pr t dy palt, e duke ditur qndrimet diametralisht t kundrta t palve negocuese, n njern an pozicionin e palkundr t pals shqiptare pr pavarsin e Kosovs, e n ann tjetr pozicionin e betonuar t pals serbe pr ruajtjen e Kosovs nn sovranitetin e Serbis, a thua cili do t ishte ai kompromis i mundshm shum i prfolur?
Prsri ishte i pari, ministri i jashtm franez Bernard Kushner, njohs i mir i gjendjes n Kosov pasi q ishte m par prfaqsuesi special i par i sekretarit t prgjithshm t OKB-s pas vendosjes s UNMIK-ut n Kosov. Ai e hodhi iden se Franca do t mbshtes kompromisin eventual t mundshm n relacionin Beograd-Prishtin, qoft kjo t jet edhe te ndarja e Kosovs.M tutje vazhdoi me gafin e tij politik, prfaqsuesi i Bashkimit Evropian n treshen e caktuar nga Grupi i Kontaktit pr fazn e ashtuquajtur negocuese 120 ditore, Volfang Ishinger, i cili jo direkt por trthorazi nuk e prjashtoi mundsin e ndarjes s Kosovs.M tej ishte ministri holandez i punve t jashtme Verhagen i cili gjat vizits s tij n Beograd e Prishtin deklaroi se pr Holandn do t ishte i pranueshm pajtimi i dyanshm pr ndarjen e Kosovs. N diplomaci sht i njhur termi nxeht-ftoht i cili zbatohet n terminologjin politike sa her q kemi t bjm me bisedimet apo negociatat e ndryshme gjat zgjidhjeve t konflikteve t ndryshme n arenn botrore. Pas deklarimeve pro ndarjes s Kosovs, pasuan deklarimet kundr ndarjes s Kosovs pr t balansuar dhe zbutur iden e hedhur m par, pasi q ndarja e Kosovs ishte n kundrshtim me 3 pikat kryesore t prcaktuara koh m par nga Grupi i Kontaktit, moskthimi n gjendjen e vitit 1999, mosndarja e Kosovs si dhe mosbashkimi i saj me ndonj shtet tjetr. Pasi pushuan zrat n Bashkimin Evropian pr ndarjen eventuale t Kosovs, pason goditja e fort nga pala kundrshtuese ruse, edhe at nga ministri i jashtm rus Sergej Lavrov se edhe Rusia do t ishte e pajtimit edhe me ndarjen e Kosovs si kompromis i mundshn n mes Beogradit dhe Prishtins. N Insitutin e marrdhnjeve ndrkombtare me 3 shtator n Mosk Sergej Lavrov prveq tjerash deklaroi: duhet t kuptohet se n gjith politikn e jashtme t Rusis, pr ne ekzistojn vijat e kuqe, dhe kjo sht kur krijohen krcnime reale t siguris son kombtare, n kt shtje sht edhe Kosova. Tani pr Rusin, pavarsia e Kosovs sht vija e kuqe, q ajo nuk do ta toleroj dhe q tashm sht e lidhur me sigurin e saj kombtare. Rusia ia arriti qllimin e saj, q duke luajtur me politikn e saj t prkrahjes parezerv t Serbis t krijoj huti dhe pqarje n unitetin edhe ashtu pa unitet t Bashkimit Evropian. Menjher pas ksaj prap minsitri franqez i punve t jashtme deklaroi se: medoemos duhet t ruhet uniteti brenda bllokut evropian. Nj gj e till sht m e vlefshme se sa fati i Kosovs kundrejt Serbis.
Kulminacion i ktij qndrimi evolutiv t Bashkimit Evropian ishte deklarate e ambasadorit t Austris n OKB, Volfang Petriit, njohs i mir i trendeva aktuale politike n Ballkan dhe ish prfaqsues i Bashkimit Evropian n bisedimet e Rambujes, nga aspekti ndrkombtar Serbia ka t drejt q insiston n ruajtjen e trsis teritoriale t saj, e q do t thot se nuk e di se si dhe n far mnyre Serbia mund t ruaj kt, q Kosovn dhe dy milion shqiptar ta mbaj n gjirin e saj.
N prfundim t ktij vshtrimi mund t konkludoj se qndrimi i Bashkimit Evropian nga prkrahja e pakos Ahtisari, dalngadal po evolun, e do t shohim se ku do t prfundoj ky evulim n fund t besedimeve t palve t konfrontuara ne relacon Prishtin-Beograd.
Q nga ai moment i bllokimit t kalimit t Rezoluts sipas planit Ahtisari n KS t OKB-s, qndrimi i Bashksis Evropiane filloi t zbrapset pwrballw qndrimit t saj t mparm t prkrahjes s pakos Ahtisari, duke filluar t nnshtrohet presionit t Rusis.
Ishte i pari kryetari franez Sarkozy q apeloi pr shtyrjen dhe pr bisedime t reja 6 mujore t palve negocuese Prishtin-Beograd, duke insistuar n gjetjen e nj kompromisi t mundshm t dyanshm n mes Beogradit dhe Prishtins, e q ishte kjo edhe krkesa kryesore e Rusis pr shtyerjen e afatit kohor t zgjidhjes s statusit t Kosovs dhe pr gjetjen e nj kompromisi t mundshm t pranueshm t dyanshm.
Bashkimi Evropian, e sidomos Franca dhe Gjermania, u zbrapsn karshi shtimit n rritje t sipr t forcs s saj ekonimoke, politike, ushtarake dhe posedimit t rezervave enorme
t nafts dhe gazit si dhe rolit karizmatik t liderit t saj Vladimir Putin.
Bashkimi Evropian nga prkrahja e planit Ahtisari, tani insiston n gjetjen e ndonj kompromisi t mundshm t pranueshm pr t dy palt, e duke ditur qndrimet diametralisht t kundrta t palve negocuese, n njern an pozicionin e palkundr t pals shqiptare pr pavarsin e Kosovs, e n ann tjetr pozicionin e betonuar t pals serbe pr ruajtjen e Kosovs nn sovranitetin e Serbis, a thua cili do t ishte ai kompromis i mundshm shum i prfolur?
Prsri ishte i pari, ministri i jashtm franez Bernard Kushner, njohs i mir i gjendjes n Kosov pasi q ishte m par prfaqsuesi special i par i sekretarit t prgjithshm t OKB-s pas vendosjes s UNMIK-ut n Kosov. Ai e hodhi iden se Franca do t mbshtes kompromisin eventual t mundshm n relacionin Beograd-Prishtin, qoft kjo t jet edhe te ndarja e Kosovs.M tutje vazhdoi me gafin e tij politik, prfaqsuesi i Bashkimit Evropian n treshen e caktuar nga Grupi i Kontaktit pr fazn e ashtuquajtur negocuese 120 ditore, Volfang Ishinger, i cili jo direkt por trthorazi nuk e prjashtoi mundsin e ndarjes s Kosovs.M tej ishte ministri holandez i punve t jashtme Verhagen i cili gjat vizits s tij n Beograd e Prishtin deklaroi se pr Holandn do t ishte i pranueshm pajtimi i dyanshm pr ndarjen e Kosovs. N diplomaci sht i njhur termi nxeht-ftoht i cili zbatohet n terminologjin politike sa her q kemi t bjm me bisedimet apo negociatat e ndryshme gjat zgjidhjeve t konflikteve t ndryshme n arenn botrore. Pas deklarimeve pro ndarjes s Kosovs, pasuan deklarimet kundr ndarjes s Kosovs pr t balansuar dhe zbutur iden e hedhur m par, pasi q ndarja e Kosovs ishte n kundrshtim me 3 pikat kryesore t prcaktuara koh m par nga Grupi i Kontaktit, moskthimi n gjendjen e vitit 1999, mosndarja e Kosovs si dhe mosbashkimi i saj me ndonj shtet tjetr. Pasi pushuan zrat n Bashkimin Evropian pr ndarjen eventuale t Kosovs, pason goditja e fort nga pala kundrshtuese ruse, edhe at nga ministri i jashtm rus Sergej Lavrov se edhe Rusia do t ishte e pajtimit edhe me ndarjen e Kosovs si kompromis i mundshn n mes Beogradit dhe Prishtins. N Insitutin e marrdhnjeve ndrkombtare me 3 shtator n Mosk Sergej Lavrov prveq tjerash deklaroi: duhet t kuptohet se n gjith politikn e jashtme t Rusis, pr ne ekzistojn vijat e kuqe, dhe kjo sht kur krijohen krcnime reale t siguris son kombtare, n kt shtje sht edhe Kosova. Tani pr Rusin, pavarsia e Kosovs sht vija e kuqe, q ajo nuk do ta toleroj dhe q tashm sht e lidhur me sigurin e saj kombtare. Rusia ia arriti qllimin e saj, q duke luajtur me politikn e saj t prkrahjes parezerv t Serbis t krijoj huti dhe pqarje n unitetin edhe ashtu pa unitet t Bashkimit Evropian. Menjher pas ksaj prap minsitri franqez i punve t jashtme deklaroi se: medoemos duhet t ruhet uniteti brenda bllokut evropian. Nj gj e till sht m e vlefshme se sa fati i Kosovs kundrejt Serbis.
Kulminacion i ktij qndrimi evolutiv t Bashkimit Evropian ishte deklarate e ambasadorit t Austris n OKB, Volfang Petriit, njohs i mir i trendeva aktuale politike n Ballkan dhe ish prfaqsues i Bashkimit Evropian n bisedimet e Rambujes, nga aspekti ndrkombtar Serbia ka t drejt q insiston n ruajtjen e trsis teritoriale t saj, e q do t thot se nuk e di se si dhe n far mnyre Serbia mund t ruaj kt, q Kosovn dhe dy milion shqiptar ta mbaj n gjirin e saj.
N prfundim t ktij vshtrimi mund t konkludoj se qndrimi i Bashkimit Evropian nga prkrahja e pakos Ahtisari, dalngadal po evolun, e do t shohim se ku do t prfundoj ky evulim n fund t besedimeve t palve t konfrontuara ne relacon Prishtin-Beograd.