Ankaraja përpiqet të tregojë forcën e vet politike në rajon

Ende nuk sht e qart se cili do t jet fati i prpjekjeve t Turqis pr t hyr n Bashkimin Evropian, me gjith fillimin e takimeve me zyrtar t Bashkimit Evropian n Stamboll kt muaj. Por e ardhmja e pasigurt e Turqis si fuqi evropiane nuk po e ndalon Ankaran q t tregoj forcn e vet politike n rajon.

Skena n Stamboll ishte e ngroht dhe mikpritse. Dy zyrtar t lart t Bashkimit Evropian u takuan me ministrin e Jashtm turk pr bisedime t rndsishme pr krkesn e Ankaras pr t hyr n Bashkimin Evropian. Por n thelb, marrdhniet mes Turqis dhe partnerve tradicional n Bashkimin Evropian dhe t tjer kan qen t tendosura.

Ankaraja sht e indinjuar nga vshtirsit pr aspiratat e saj n Bashkimin Evropian. Vota e Turqis n maj kundr sanksioneve t mtejshme ndaj Iranit i ka zhgnjyer Shtetet e Bashkuara. Koht e fundit, Ankaraja krkoi q aleati i saj, Izraeli, t krkonte ndjes lidhur me sulmin ndaj nj flotilje ndihmash muajin e kaluar q shkaktoi vdekjen e tet shtetasve turq dhe nj turko-amerikani.

Por ky vend mysliman, q shtrihet n Lindje dhe Perndim, nuk po i lejon ngjarjet e fundit q ta ndalojn t tregoj forcn e vet politike prtej kufijve t Evrops. Qeveria e Presidentit Abdullah Gul dhe Kryeministrit Recep Tayyip Erdogan sht prpjekur sistematikisht q t rregulloj marrdhniet dikur t brishta politike n gjith Lindjen e Mesme me vende si Irani, Iraku dhe Siria. Ajo ka shrbyer si ndrmjetse edhe pr konflikte rajonale n at q analistt e kan quajtur “Lufta e Ftoht e Lindjes s Mesme”.

Sot, me ekonomin e gjasht m t fuqishme n Evrop dhe nj ndikim gjeopolitik n rritje, Turqia po bhet me shpejtsi nj fuqi botrore diplomatike.

Muajin e kaluar nj delegacion diplomatsh t lart turq ishte n Uashington pr t’u kujtuar homologve amerikan pikrisht kt fakt. “Turqia pr her t par po vepron me psikologjin dhe besimin q pasqyron realitetet e kohs s pas-Lufts s Ftoht”, - thot kshilltari i Kryeministrit turk. “Ne besojm, dhe disa mund t na quajn naiv, se ajo q Franca dhe Gjermania arritn t bnin n Evropn Perndimore, ne mund ta bjm duke
t mundur nj hapsir gjeografike n Lindjen e Mesme, n Kaukaz, n Detin e Zi dhe n Ballkan, ku qarkullimi i lir i njerzve, ideve dhe mallrave t jet i mundur”, - thot dr. Suat Kiniklioglu, i Partis AKP.

Ambasadori turk n Shtetet e Bashkuara tha se udhtimi n Uashington kishte gjithashtu si synim “riedukimin” e ligjvnsve amerikan ne qndrimin e ri t politiks s jashtme turke. Kritikt e ktij roli t ri t Turqis thon se vendi po i largohet Perndimit, veanrisht Evrops, dhe po sheh nga Lindja, duke krkuar partneritete politike me fqinj, si Irani dhe Siria, aleanca q fuqit perndimore i shohin si shqetsuese. Por Ibrahim Kalin, kshilltar i lart i Kryeministrit turk, thot se Turqia thjesht po v n zbatim politikn e fqinjsis s mir n rajonin e vet. Ai thot se Ankaraja po e bn m t larmishme politikn e jashtme pr t garantuar paqe dhe qndrueshmri n Lindjen e Mesme.

N qarqet politike turke quhet “politika pr 0 probleme me fqinjt”.

“Ne nuk shohim ndonj paradoks pr sa u takon vlerave. Kur aleatt tan evropian dhe amerikan bjn prpjekje t ngjashme pr t prmirsuar marrdhniet me aktor t vshtir, si Rusia dhe Kina, kjo konsiderohet si kontribut madhor pr paqen n bot. Disa njerz ende e kan t vshtir ta pranojn se vende t tjera t bots meritojn t njjtin respekt nga ne. Dhe ne kt prpiqemi t bjm n politikn ton t jashtme n pjesn ton t bots”, - thot zoti Kalin.

Turqia mund t’ia lejoj vetes vetbesimin. Ekonomia e saj sht e 16-a m e zhvilluara n bot me nj prodhim t brendshm bruto prej afro 750 miliard dollar. Prve ksaj, Turqia u jep afro 500 milion dollar ndihma mbi 30 vendeve, duke e shtuar kshtu ndikimin e saj global. Ibrahim Kalin kmbngul se pozicioni i ri gjeopolitik thjesht reflekton realitetin e ndryshuar t shekullit t 21-t.

“Ne akoma nuk e kemi kaprcyer problemin e eurocentrizmit n politikn botrore, iden se marshimi i historis filloi n Evrop dhe vazhdon n Evrop me ndonj episod aty-ktu n botn islamike, apo Kin, apo me Perandorin Otomane. Kjo duhet t kaprcehet”, - thot ai. N kt rend t ri, vende n zhvillim, si Kina, India dhe Brazili, gzojn pushtet m t madh politik dhe ekonomik, ndrsa fuqit tradicionale globale duket se po e humbin nj pjes t ndikimit n skenn botrore.