Antiduhani, rinis pas 2 vjetesh
Inspektoret e Drejtorise se Shendetit Publik ne bashkepunim me ata tatimore, kane filluar keto dite mbledhjen e gjobave te vendosura dy vite me pare per ato lokale dhe institucione, te cilat nuk zbatuan ligjin e duhanit. Nderkohe, ky ligj do te filloje te zbatohet konkretisht duke nisur nga data 1 Korrik 2009, ne te njejten dite kur edhe Greqia ka paralajmeruar hyrjen faktike te ligjit ne fuqi. Megjithate, nuk dihet se si do te jene rezultatet e tij, nese shqiptaret do te ndergjegjesohen per te mos perdorur duhanin ne vendet publike. Nje tjeter nisme e ndermarre nga institucionet publike, eshte edukimi i brezit te ri per te mos perdorur duhanin, gje qe pritet te sjelle edhe uljen e numrit te perdoruesve te tij.
Vendimi
Specialistet e Institutit te Shendetit Publik, kane pohuar se po rinisin ne te gjithe vendin njekohesisht, inspektimet ne tere lokalet, baret, institucionet shteterore per sa i perket perdorimit te duhanit. "Kete muaj rinis vendosja e gjobave, si dhe ndalimi i duhanit ne vendet publike. Pra, ligji kunder duhanit do te riaktivizohet dhe jo vetem me gjoba, sepse njekohesisht do te paralajmerohen prinderit e rinj dhe femijet e tyre, se duhani eshte i demshem per shendetin", - ka pohuar per gazeten "Koha Jone", Roland Shuperka, specialist i ISHP-se (Instituti i Shendetit Publik). Sipas tij, kete muaj kane nisur te vilen gjobat e vitit 2007. Ligji i hartuar rreth 3 vjet me pare, parashikon per te gjithe shkelesit, gjoba te renda qe variojne nga 100 mije leke te reja, per ata qe tregtojne shitjen e produkteve te duhanit ne ambientet publike, deri ne 3 milione leke te reja per importuesit nese vazhdojne reklamen edhe gjate dites se pare te futjes ne fuqi te ligjit. Pavaresisht se ky ligj ishte teper i rrepte dhe u mor seriozisht nga Ministria e Shendetesise dhe Drejtorite e Shendetit Publik, ishte mungesa e bashkepunimit mes Policise Tatimore dhe asaj Bashkiake, per kontrollin dhe vjeljen e gjobave te vendosura.
Duke nisur nga 1 Korriku, vala e kontrolleve do te jete edhe me e rrepte. Ne fakt, e njejta gje do te ndodhe edhe ne fqinjin tone Greqine, ku si ne vendin tone, ishte miratuar para pak vitesh ligji antiduhan por shume pak ishte zbatuar. Dihet qe greket jane nder duhanpiresit me te shumte ne Evrope dhe ky ligj qe pritet te zbatohet kete here me rreptesi maksimale, te shkaktoje pakenaqesi ne radhet e duhanpiresve.
Shoqatat
Shoqatat e duhanit, kane qene ato te cilat e kane pershendetur vendosjen e ligjit, pavaresisht se e kane cilesuar ate si te rrepte dhe propozuan ndryshimet te cilet u bene disa muaj pas hyrjes ne fuqi. "Ne raport me vendet e tjera ligji eshte shume i rrepte, pasi nuk lejon asnje ambient per tymosje. Kurse ne shume shtete evropiane, ambientet jane te ndara ne duhanpires dhe jo duhanpires, por keto te fundit i detyrohen nje takse me te larte", kane pohuar shoqatat e duhanit. E ndersa diskutohet per ligje qe zbatohen apo jo, ajo qe eshte me shqetesuese sot, eshte rritja e numrit te perdoruesve te "tymit vrases". Sipas nje studimi boteror te bere ne vendin tone, qe ka perfshire moshat 13 deri ne 15 vjec, ka rezultuar se 15 per qind prej tyre pinin duhan.
Semundjet e duhanit, 3.300 vete vdesin ne vit
Shifra gjithmone e ne rritje raportojne studimet e kryera ne vendin tone pers ai perket duhanpires. Keshtu, sipas studimit te bere gjate ketij viti nga shoqata "Per nje Shqiperi pa duhan" rezulton se ka nje rrije te konsiderueshme te duhanpiresve femra. Sipas studimit te bere ne kater rrethe te vendit dhe saktesisht ne Tirane, Durres, Elbasan, Shkoder dhe Vlore u vertetua se 55 per qind e meshkujve, perdorin duhan dhe 31 per qind e femrave jane duhanpirese. E perkthyer ne shifra do te thote se 674 mije jane meshkuj dhe 196 jane femra, te cilet perbejne rreth 870 mije persona te cilet tymosin rregullisht mbi 15 cigare. Por ne shifra, nuk mbeten mbrapa as studentet, ku pohohet se 4 ne 10 studente pine duhan, kurse tek nxenesit 1 ne kater, e ka provuar ate para moshes 10-vjecare.
3300 persona vdesin ne vit nga semundjet qe shkakton duhani.
55% e burrave ne vend jane duhanpires.
31% e grave ne Shqiperi jane duhanpirese.
875 mije eshte numri i duhanpiresve ne te gjithe vendin.
15 % e nxenesve te moshes 13 deri 15 vjec pije duhan.
66 % e kesaj moshe kane shprehur deshiren per ta lene.
4 ne 10 studente pine rregullisht duhan.
22 gjoba u vendosen nga inspektoret.
450 proces-verbale u plotesuan per parregullsite e konstatuara.
Gjobat per shkelesit e ligjit
100 mije leke gjobe, marrin ata qe tregtojne duhan ne ambientet publike
3 milione leke gjobe, shkon per importuesit nese vazhdojne reklamen
50 mije leke gjobe, marrin lokalet nese shkelin ligjin
50 mije leke gjobe, per institucionet nese nuk zbatohet ligji
100 mije lek gjobe, per shitesit nese shesin duhan per te miturit
Vendimi
Specialistet e Institutit te Shendetit Publik, kane pohuar se po rinisin ne te gjithe vendin njekohesisht, inspektimet ne tere lokalet, baret, institucionet shteterore per sa i perket perdorimit te duhanit. "Kete muaj rinis vendosja e gjobave, si dhe ndalimi i duhanit ne vendet publike. Pra, ligji kunder duhanit do te riaktivizohet dhe jo vetem me gjoba, sepse njekohesisht do te paralajmerohen prinderit e rinj dhe femijet e tyre, se duhani eshte i demshem per shendetin", - ka pohuar per gazeten "Koha Jone", Roland Shuperka, specialist i ISHP-se (Instituti i Shendetit Publik). Sipas tij, kete muaj kane nisur te vilen gjobat e vitit 2007. Ligji i hartuar rreth 3 vjet me pare, parashikon per te gjithe shkelesit, gjoba te renda qe variojne nga 100 mije leke te reja, per ata qe tregtojne shitjen e produkteve te duhanit ne ambientet publike, deri ne 3 milione leke te reja per importuesit nese vazhdojne reklamen edhe gjate dites se pare te futjes ne fuqi te ligjit. Pavaresisht se ky ligj ishte teper i rrepte dhe u mor seriozisht nga Ministria e Shendetesise dhe Drejtorite e Shendetit Publik, ishte mungesa e bashkepunimit mes Policise Tatimore dhe asaj Bashkiake, per kontrollin dhe vjeljen e gjobave te vendosura.
Duke nisur nga 1 Korriku, vala e kontrolleve do te jete edhe me e rrepte. Ne fakt, e njejta gje do te ndodhe edhe ne fqinjin tone Greqine, ku si ne vendin tone, ishte miratuar para pak vitesh ligji antiduhan por shume pak ishte zbatuar. Dihet qe greket jane nder duhanpiresit me te shumte ne Evrope dhe ky ligj qe pritet te zbatohet kete here me rreptesi maksimale, te shkaktoje pakenaqesi ne radhet e duhanpiresve.
Shoqatat
Shoqatat e duhanit, kane qene ato te cilat e kane pershendetur vendosjen e ligjit, pavaresisht se e kane cilesuar ate si te rrepte dhe propozuan ndryshimet te cilet u bene disa muaj pas hyrjes ne fuqi. "Ne raport me vendet e tjera ligji eshte shume i rrepte, pasi nuk lejon asnje ambient per tymosje. Kurse ne shume shtete evropiane, ambientet jane te ndara ne duhanpires dhe jo duhanpires, por keto te fundit i detyrohen nje takse me te larte", kane pohuar shoqatat e duhanit. E ndersa diskutohet per ligje qe zbatohen apo jo, ajo qe eshte me shqetesuese sot, eshte rritja e numrit te perdoruesve te "tymit vrases". Sipas nje studimi boteror te bere ne vendin tone, qe ka perfshire moshat 13 deri ne 15 vjec, ka rezultuar se 15 per qind prej tyre pinin duhan.
Semundjet e duhanit, 3.300 vete vdesin ne vit
Shifra gjithmone e ne rritje raportojne studimet e kryera ne vendin tone pers ai perket duhanpires. Keshtu, sipas studimit te bere gjate ketij viti nga shoqata "Per nje Shqiperi pa duhan" rezulton se ka nje rrije te konsiderueshme te duhanpiresve femra. Sipas studimit te bere ne kater rrethe te vendit dhe saktesisht ne Tirane, Durres, Elbasan, Shkoder dhe Vlore u vertetua se 55 per qind e meshkujve, perdorin duhan dhe 31 per qind e femrave jane duhanpirese. E perkthyer ne shifra do te thote se 674 mije jane meshkuj dhe 196 jane femra, te cilet perbejne rreth 870 mije persona te cilet tymosin rregullisht mbi 15 cigare. Por ne shifra, nuk mbeten mbrapa as studentet, ku pohohet se 4 ne 10 studente pine duhan, kurse tek nxenesit 1 ne kater, e ka provuar ate para moshes 10-vjecare.
3300 persona vdesin ne vit nga semundjet qe shkakton duhani.
55% e burrave ne vend jane duhanpires.
31% e grave ne Shqiperi jane duhanpirese.
875 mije eshte numri i duhanpiresve ne te gjithe vendin.
15 % e nxenesve te moshes 13 deri 15 vjec pije duhan.
66 % e kesaj moshe kane shprehur deshiren per ta lene.
4 ne 10 studente pine rregullisht duhan.
22 gjoba u vendosen nga inspektoret.
450 proces-verbale u plotesuan per parregullsite e konstatuara.
Gjobat per shkelesit e ligjit
100 mije leke gjobe, marrin ata qe tregtojne duhan ne ambientet publike
3 milione leke gjobe, shkon per importuesit nese vazhdojne reklamen
50 mije leke gjobe, marrin lokalet nese shkelin ligjin
50 mije leke gjobe, per institucionet nese nuk zbatohet ligji
100 mije lek gjobe, per shitesit nese shesin duhan per te miturit