Bashkimi i Gjermanise dhe firmat maqedonase
Ribashkimi i Gjermanise u solli veshtiresi te medha shume sipermarrjeve maqedonase te cilat kishin hedhur rrenje prej dekadash ne te dyja pjeset e Gjermanise. Vetem sipermarresit me te shkathet dhe me kreative arriten te orientohen si duhet ne situaten e re. Pjesa me e madhe e firmave maqedonase nuk mbijetoi pas ristrukturimeve. Sipermarrje si Makoteks Interimpeks dhe Makedonija Sport te cilat per rrethanat e atehershme maqedonase ishin te medha dhe te rendesishme bejne pjese ne firmat per te cilat ribashkimi i Gjermanise ishte i barabarte me fillimin e fundit te tyre. Sepse ato kishin bashkepunuar ne radhe te pare me firma gjermanolindore dhe orientimin drejt firmave te reja nuk arriten ta bejne ne kohen e duhur.
Tehnmetal Vardar eshte nje sipermarrje e cila i perballoi ndryshimet dhe ndermarrja e saj bije Tehnometal GmbH ne Frankfurt ka kater dekada qe eshte e pranishme ne tregun gjerman. Pronari i kesaj sipermarrjeje Koco Mozan jetonte qe para renies se Murit ne Republiken Federale gje qe rezultoi e favorshme
Si te gjithe gjermanet edhe ne si te huaj te integruar mire i kemi ndjekur dhe kemi qene pjesetare te ndryshimeve te medha ne Gjermani. Ne vitet pas bashkimit te Gjermanise vellimi i punes sone eshte rritur vazhdimisht ne dallim nga sipermarrjet te cilat punonin vetem me RDGJ. Ndryshimi i struktures ekonomike ne Gjermani coi ne ndryshime te konsiderueshme dhe ne ristrukturime ne ekonomi dhe kjo para se gjithash ne pjesen lindore te vendit. Tregu u hap krejtesisht dhe ato firma qe kishin marredhenie te sigurta dhe qe ishin ngritur prej kohesh paten mundesi qe ti permiresonin edhe me tej bizneset e tyre.
Deutsche Telekom - i vetmi investim direkt gjerman ne Maqedoni
Statistikat tregojne qe ne dy dekadat e fundit Gjermania ka qene partneri me i rendesishem tregtar i Maqedonise. Ne vitin 1990 vellimi i shkembimeve tregtare midis Maqedonise dhe Gjermanise ishte 17. Qe prej kesaj kohe kjo perqindje ka qene e ndryshme derisa ne vitin 2010 ka shenuar nje renie ne kuoten 14. Mirjana Boschnjak nga Zyra e Statistikave ne Shkup deklaron pe Deutsche WellenBildunterschrift Deutsche Telekom ka bere investim direkt ne Maqedoni
Gjate gjithe kesaj periudhe Gjermania eshte partneri me i rendesishem tregtar per Maqedonine. Maqedonia eksporton me shume tekstile duhan hekur ferronikel dhe vere ndersa importi konsiston ne mallra me vlere te larte si automjete medikamente aparate teknike dhe te tjera.
Por edhe njezet vjet pas ribashkimit te Gjermanise vellimi i investimeve direkte gjermane ne Maqedoni eshte i ulet. Pervec Deutsche Telekom-it si pronare e Makedonski Telekomunikacii nuk gjen thuajse asnje investim tjeter te rendesishem. Bashkepunimi bazohet shumicen e hereve ne mbeshtetje reciproke permes projekteve shkollimit percjelljes se pervojes. Ky lloj bashkepunimi e ka bazen qe ne vitet 90 kur u regjistruan disa vizita delegacionesh te biznesit midis te dyja shteteve informon per Deutsche Wellen Ljubica Nuri nga Dhoma e Tregtise e Maqedonise
Dhomat gjermane te tregtise sinjalizojne se ekonomia gjermane do te kthehet vetem atehere ne rajon kur ketu te krijohet nje treg i njesuar me nje rregullim te njesuar. Per kete shkak qeveria gjermane ka financuar nje projekt i cili nxit asociimin e Dhomave te Tregtise ne Ballkan. Vec kesaj kete vit kemi filluar nje projekt te ri i cili gjithashtu financohet nga qeveria gjermane. Kjo tregon se sa i madh eshte interesi strategjik i ekonomise gjermane ne kete rajon.
Autor Kostadin Delimitov/Auron Dodi
Redaktoi Elert Ajazaj