Besnikëria dhe lutja, lidhja e ngushtë mes tyre

Mungesa e besnikris sht dika q ka t bj me natyrn e gjrave t gjalla. Zogjt, gjitart, amfibt madje edhe peshqit i tradhtojn partnert, duke i detyruar ata q m s paku t jen vigjilent. Edhe njerzit nuk bjn prjashtim n kt trsi qeniesh q tradhtojn. Edhe pse tradhtia sht nj veprim q dnohet haptazi publikisht dhe cilsohet si amorale dhe e ult, madje n disa raste pr t parashikohen dnime, tradhtia sht e kudondodhur dhe nuk do t’ia dij nga dnimi q merr n publik. Megjithat duket se edhe vet Zoti sht kundr nj fenomeni t till. T paktn sipas nj studimi t fundit del n pah se lutja mund t’i largoj njerzit nga tradhtia, apo sjelljet q prmbajn tradhti, kryesisht ndaj partnerit, por dhe n kuptimin m t gjer t fjals. Nj studiues i Universitetit t Florids dhe kolegt e tij kishin dijeni, duke u referuar studimeve t mparshme, se iftet q marrin pjes n ceremonit dhe ritet fetare kan m shum shanse q t ndihen t knaqur me martesn dhe partnerin e tyre se iftet q nuk e kan kt kultur jetese. Kjo do t thot se ata jan m besnik n martesat e tyre dhe kan m pak gjasa q t mashtrojn partnerin. Por kta ifte ndrkoh nuk e kuptojn arsyen e nj sjelljeje t till. Ndoshta sht lutja e prbashkt pr nj jet t pastr q i bn kta ifte t jen m t devotshm? Grupi i shkenctarve t universitetit vendosi q t bnte nj eksperiment pr t provuar nj hipotez t till. Kshtu, ata “rekrutuan” 83 student t universitetit q deklaruan se kishin lidhje romantike me partner t tjer dhe her pas here luteshin s bashku. Pjesmarrsve iu dha nj pyetsor q prdoret nga psikologt pr t matur nivelin e pabesis te njerzit. Ishte nj sondazh q prbhej nga 9 pik, ku 9 shnonte prezencn m t lart t pabesis. Sondazhi i ftonte t intervistuarit q t mendonin n lidhje me personin ndaj t cilit ishin m t trhequr fizikisht dhe shpirtrisht, prve partnerit t tyre. Pyetjet ishin t natyrs, si pr shembull, sa t emocionuar ndiheshin ata n pranin e personit tjetr, nse skuqeshin apo jo kur e takonin, sa t lidhur emocionalisht e ndjenin veten me t. N fazn e dyt t pyetsorit pjesmarrsit pyeteshin n lidhje me mendimin e tyre pr deklarata t tilla si: “marrdhnia ime me partnerin tim sht e shenjt dhe hyjnore”, e t tjera si kto. N prfundim t sondazhit, pjesmarrsve iu caktuan disa veprimtari q duhet t’i kryenin gjat dits, t tilla si lutjen pr mirqenien e partnerit t tyre, lutjen pa nj qllim t caktuar, mendimin n mnyr pozitive pr partnerin e tyre apo reflektime pr ditn. N fund t ksaj periudhe, grupi i shkenctarve mati edhe njher masn e “tradhtis” dhe at t “shenjtris”, q pjesmarrsit mendonin se ishte marrdhnia e tyre. Rezultatet e ktij eksperimenti t gjat jan publikuar n revistn “Journal of Personality and Social Psychology”. Nga ky studim doli se t gjith pjesmarrsit kishin nj prqindje t prafrt t mungess s besnikris, q shkonte tek 3.5%. N fund t eksperimentit, ata persona q ishin lutur m shum e kishin prqindjen e “tradhtis” m t ult se n fillim t tij, ndrsa ata q vetm kishin menduar pozitivisht pr partnerin prkats e kishin prkatsisht m t lart se n fillim t eksperimentit. Ajo q i bri me t vrtet prshtypje grupit t studiuesve ishte rezultati q ato subjekte q kishin
m shpesh lutje t natyrs s prgjithshme kishin nj prqindje m t ult se t dyja grupet e mparshme pr sa i takon nivelit t pabesis ndaj partnerve. Ky rezultat u sugjeroi studiuesve q ndoshta vet akti i lutjes n vetvete ishte nj faktor pr shtimin e besnikris. N fakt gjrat jan shum m t ndrlikuara se kaq. Katr pjesmarrs n kt eksperiment, q bnin pjes n grupin e atyre q kishin
lutje pa ndonj objektiv t caktuar, por t prgjithshme, kishin vendosur m pas q t luteshin pr partnert e tyre dhe lidhjen e tyre romantike do dit. Kta kishin dhe pikt m t ulta. Kjo pra t onte n prfundimin se nuk ishin lutjet pa nj objektiv ato q bjn diferencn n kt rast. Pikt dhe prqindjet e pjesmarrsve reflektojn shum edhe mnyrn e ndryshimeve q kan psuar ndrkoh marrdhniet e tyre romantike gjat muajit q u zhvillua eksperimenti. Vlerat n fillim t eksperimentit ishin pak a shum njsoj pr t gjith pjesmarrsit, pra ishin diku tek 3.2%.

Megjithat, n fund t studimit ata q ishin lutur pr partnert e tyre shfaqn nj besim m t fort n lidhjen e tyre n krahasim me ata q luteshin n prgjithsi. Sipas studiuesve, lutja pr partnerin dhe pr lidhjen ndihmon pr t krijuar nj imazh t shenjt pr kt marrdhnie dhe nj gj e shenjt nuk mund t dmtohet. Sipas tyre, kjo sht forca q ndikon n reduktimin dhe paksimin e tradhtive n individ t till. Por edhe n prfundim t ktyre studimeve grupi i studiuesve e dinte se nj nga kufizimet thelbsore t puns s tyre sht se t dhnat jan t gjitha t vetraportuara nga subjektet q merren n pyetje, pra n kt rast nga subjektet q luten. Pr t provuar m mir lidhjen mes lutjes pr partnerin dhe t qent besnik, ata duhet q t bnin edhe eksperimente t tjera. Kshtu, n nj tjetr eksperiment q pasoi at t mparshmin, ata morn n pyetje 23 student q kishin lidhje romantike dhe q deklaronin se ata luteshin rastsisht, pra jo rregullisht pr partnert e tyre dhe pr lidhjen dhe u dhan pr detyr q gjat nj muaji ose t luteshin pr partnert dit pr dit, ose t kishin mendime pozitive pr ta. Bhet fjal gjithmon pr nj periudh 4-javore.

N fund t ksaj periudhe pjesmarrsit erdhn n laborator me partnert e tyre dhe ndrsa po filmoheshin s bashku u pyetn n lidhje me parashikimet afatshkurtra dhe afatgjata t lidhjes s tyre. Videot iu prezantuan 5 krkuesve shum t trajnuar n fushn e psikologjis, por q nuk ishin n dijeni t qllimeve dhe objektivave t studimit. Atyre iu krkua q t rendisnin nivelin vrtetsis s zotimeve t ifteve n nj shkall nga nj n shtat. Njshi pr ata q ishin shum pak t dhn ndaj partnerve, ndrsa shtata maksimalja. Grupi i puns zbuloi se ata q ishin lutur kishin marr edhe avarazhin m t lart n shkall n krahasim me ata q vetm kishin menduar pozitivisht. Pra, si edhe n eksperimentin e par, edhe n kt t dytin del se lutja ndikon shum n llojin e marrdhnies dhe mbi t gjitha n fenomenin tradhtis.