Biznesi gjerman dhe ai shqiptar, bashkëpunim mbi interesa partneriteti

Presidenti Topi bri kto dit nj vizit zyrtare n Gjermani, vizit e kreut t shtetit shqiptar pas nj periudhe 12-vjeare, q nga vizita e Presidentit Meidani. Si u prit kjo vizit? ’kureshtje ngjalli ajo te prfaqsuesit e biznesit gjerman? Pr far u interesuan ata?

Vizita e Presidentit Topi n Gjermani n datat 6 dhe 7 prill konfirmoi edhe nj her nivelin e shklqyer t marrdhnieve ndrmjet dy vendeve, veanrisht pr sa i prket kontributit q ka dhn Gjermania n procesin e demokratizimit dhe stabilitetit n Shqipri dhe n rajon, pr sa i prket antarsimit t Shqipris n NATO dhe n procesin e nisur t integrimit n KE. Natyrisht, prve strukturave t jets politike n Gjermani, ata q jan m t interesuar pr stabilitetin e vendit ton jan investitort e mundshm gjerman, t cilt u interesuan pr situatn e fundit politike, pr ndikimin e krizs financiare dhe ekonomike mbi ekonomin shqiptare, pr rritjen ekonomike dhe pr klimn e biznesit. Ktij interesimi Presidenti Topi iu prgjigj konkretisht, duke e karakterizuar situatn politike si nj shprehje t demokracis dhe mjeteve t saj n luftn politike, e cila do t ket patjetr nj zgjidhje t arsyeshme. Pr sa i prket rritjes ekonomike t vendit, Presidenti Topi iu referua cilsis, siguris dhe seriozitetit t investimeve t huaja n vend, kontributit dhe sakrificave t biznesit vendas, sistemit t shndosh bankar, efekteve t vogla t krizs deri tani, si dhe mundsive t ndryshme pr investime t mtejshme n fusha t ndryshme q ekspozon ekonomia shqiptare n kuadr t nj tregu rajonal.

Po cilat jan disa nga arsyet q shpjegojn nj realitet dhe qndrim t till?

M s pari dhe m s shumti kjo shpjegohet me disa arsye kuptimplote, duke iu referuar s pari, deklaratave t ambasadorit gjerman n Shqipri, Borchard, se Gjermania sht nj nga vendet donatore kryesore n vend ose Shqipria ka prfituar direkt dhe indirekt (nprmjet KE-s) nga Gjermania donacionin m t lart pr frym; s dyti, mund t prmendim rolin e pamohueshm t GTZ-s, me menaxher specialistin Ismail Beka, i cili po e vazhdon pa u ndalur promovimin e biznesit privat t ndrmarrjeve t mesme dhe t vogla t sektorve t ndryshm t ekonomis s vendit, veanrisht t agrobiznesit dhe turizmit specifik. T mos harrojm gjithashtu se GTZ dhe KfW jan dy organizma gjerman t rndsis s veant pr sa i prket kontributit pr kt vit n lidhje me nj hua rreth 92 milion euro pr ndrtimin e linjave t transmetimit t energjis elektrike brenda dhe jasht vendit. Nga pikpamja tregtare, Gjermania sht nj ndr partnert tan kryesor tregtar dhe me perspektiv t Shqipris, sepse ekonomia gjermane, pavarsisht nivelit t deritanishm t marrdhnieve ekonomike, ka nj potencial tejet t konsiderueshm, ka nj klas biznesi me nj prvoj, kultur dhe disiplin t rrall, q rrezaton n mbar botn. Nuk sht rastsi pse GTZ dhe KfW jan n vazhdim t angazhimit t tyre serioz n menaxhimin e sistemeve t ujit t pijshm dhe t ujrave t zeza n disa rrethe kryesore t vendit ton. Po ashtu do t desha t prmendja si shembull edhe Bankn ProCredit, fillimisht nj ish-fondacion krediti me emrin “Fefad”, ndrsa sot nj prej bankave tregtare q operacionet e saj i ka shtrir edhe n drejtim t agroindustris dhe agrobiznesit.

Tashm sht nj e vrtet e pamohueshme se Shqipria paraqet nj interes t madh pr investitort gjerman edhe pr arsyen se legjislacioni yn sht n zhvillim e sipr, por n prgjithsi ai u siguron nj trajtim ende jo t plot investitorve t huaj, pavarsisht se jan
hapa madhor n drejtim t regjistrimit dhe licencimit t bizneseve n nj zyr t vetme, jan prmirsuar shum procedura etj. Megjithat, ka vend pr prmirsime, veanrisht n zbatimin e ligjeve dhe prmirsimit t sjelljes s administrats publike, pr t krijuar nj klim miqsore investimi pr investitort. Fushat ku investitort gjerman mund t ken sukses, jan: turizmi, duke iu referuar pr kt rritjes me 10 pr qind t turizmit shqiptar; agroindustria, duke iu referuar kushteve klimatike t zonave t veanta t vendit, si sht, pr shembull, zona q prfshin Gjiri i Lalzit; tregtia, duke iu referuar rritjes s t ardhurave t popullsis pr frym; investimeve n turizm duke iu referuar rritjes s transaksioneve t pasuris s patundshme; prodhimit t energjis diellore n nj vend si zona e Gjirit t Lalzit ku ka m shum se 250 dit diellore n vit.

Si dihet, Shqipria shihet me shum prfitim pr sa i prket investimit n sektorin e turizmit. Por a njihen mendimet dhe interesat q kan investitort e mundshm gjerman pr zhvillimin e turizmit n Shqipri? Zhvillimi i turizmit dhe trheqja e investimeve gjermane n kt fush, para s gjithash, krkon prhapjen dhe shkmbimin e informacionit, prezantimin e politikave qendrore dhe zonale si dhe organizimin e veprimtarive, pr t lehtsuar marrjen e njohurive dhe prvetsimin e praktikave m t mira. Ky sht nj proces kompleks q krkon, pr shembull n rastin e zons s Gjirit t Lalzit, kooperimin e institucioneve dhe shoqatave kombtare dhe zonale t biznesit, t autoriteteve vendore dhe t aktorve t tjer t interesuar, duke e konsideruar turizmin prioritetin kryesor pr zhvillimin e zons. N kt aspekt nj rndsi t veant merr, veanrisht, pozicioni i portit t Durrsit, kapacitetet e konsiderueshme t puns intensive (n industrin e veshjeve dhe kpucve), mundsin e investimit pr trajtimin e ujrave t zeza, pr parandalimin e ndotjes s vijs bregdetare dhe prpunimin e mbetjeve etj., sepse kshtu zgjerohen mundsit pr zhvillimin e mtejshm, veanrisht t turizmit kulturor, t ekoturizmit, t turizmit rural, agroturizmit etj.

Zona n verilindje t qytetit t Durrsit, nga Kepi i Rodonit deri n Maminas, mund t jet nj zon e veant ekonomike me interes pr investitort gjerman.

N kt kuadr, si biznesmen dhe ish-deputet i rrethit t Durrsit, si prfaqsues i drejtprdrejt i ksaj zone, mendoj se investitort gjerman i shoh si njrin prej faktorve m t rndsishm t perspektivave m t mira pr zhvillimin ekonomik t qytetit dhe, veanrisht, t zons. N imagjinatn time personale, zhvillimin ekonomik t zons s Gjirit t Lalzit e shoh n kuadr t nj projekti-pilot, n bashkpunim e pushtetit qendror dhe vendor me GTZ-n kfW-n, Bankn ProCredit dhe investitort e interesuar gjerman.

Dikush mund t bj pyetjen nse kjo mund t bhet si deri tani me binjakzime qytetesh apo zonash t ndryshme me vende t zhvilluara. Mendoj se jo. Me gjith vlerat q ka binjakzimi dhe me gjith konsideratn time pr t, jam pr nj bashkpunim partneriteti, i cili prfshin prdorimin dhe respektimin rigoroz t t drejtave t tilla si prona, mnyra e t tatuarit, ruajtja e mjedisit, teknologjia e lart, standardet ndrkombtare, rendi; me pak fjal: jam pr nj rrugzgjidhje q t integron fillimisht n vendin tnd me vendet antare t KE-s.

Kto mendime jan rezultat i prvojs n biznes dhe politik. Gjithnj jam shprehur se biznesi dhe politika jan t pandara nga njra-tjetra, ajo q i ndan ato, sht pozicioni ku ndodhesh. Pr momentin jam n pozicionin e biznesmenit dhe, natyrisht, nga ky kndvshtrim do t’i prcjell mesazhet e mia. Aq m tepr, kur me zonn ku kam qen deputet pr pes vjet radhazi, nuk m lidhi politika, por origjina, gjaku, tradita, interesat e biznesit dhe fjala e dhn se nuk do t pushoj n prpjekjet e mia n favor t atyre njerzve.

Po afrohen zgjedhjet vendore dhe kjo klim mirbesimi dhe partneriteti q po krijohet edhe me biznesment gjerman, natyrisht q rrit besimin te zgjedhsit pr nj vazhdimsi normale edhe pr qeverisjen vendore. Pra, nse kundrohen n kontekstin e prgjithshm, natyrisht q kto mesazhe kan lidhje dhe prpiqen t zgjojn interesin e zgjedhsve pr sa i prket alternativs m t mir pr t ardhmen e tyre. N fund t fundit, gjithka bhet n t mir t komunitetit dhe pastaj varet prej zgjedhsve se cilit do t’ia japin prsri besimin pr t qeverisur.