Bukuria e Umberto Ecos
Te gjitha debatet historike per te bukuren asnjehere nuk kane mberritur ne ndonje kulminacion sado qe duken estetikisht shteruese. Umberto Eco eshte nje nga fanatiket e se bukures natyrale te kulluar asaj qe e shtyn drejt mendimit me zhbirues te gjithe procesit ekscentrik qe ndodh ne brendi te artit. Ne nje veper antologjike e botuar ne me shume se 40 gjuhe Eco e shnderron bukurine ne nje traktat filozofik dhe estetik si ne jete letersi dhe art. Vepra titullohet Historia e Bukurise sjelle vetem pak dite me pare edhe ne shqip prej perkthyesit Shpetim Cucka kujdesur nga botimet Dituria. Kjo vleresohet si nje nga veprat me te rendesishme te Umberto Ecos.
Megjithese shoqerohet me ilustrime nga qindra kryevepra te te gjitha koheve ky liber nuk perben nje histori arti. Ilustrimet ashtu si dhe nje perzgjedhje e gjere citimesh nga Pitagora deri ne kohen tone sherbejne per te rikrijuar pikepamjet e ndryshme mbi te bukuren te cilat jane shfaqur e jane bere objekt debatesh qe nga Greqia e lashte e deri sot. Ky liber ndricon menyren e ndryshme se si eshte kuptuar bukuria e natyres e luleve e kafsheve e yjeve e perpjesetimeve matematike e drites e gureve te cmuar e veshjeve e zotit dhe djallit. Ndonese na kane mbetur vetem veprat e filozofeve shkrimtareve shkencetareve mistikeve ose teologeve si dhe deshmite e piktoreve permes ketyre dokumenteve mund te rikrijohen edhe menyrat e ndryshme se si e kuptonin bukurine njerezit e thjeshte te varfrit endacaket e te gjitha koheve. Dhe mund te vihet re se si jo vetem ne epoka te ndryshme por here-here edhe brenda se njejtes kulture kuptimet e ndryshme per te bukuren kane hyre ne konflikt ndermjet tyre. Lexuesit duke shfletuar faqet e ketij libri do te thone nese permes ketyre shfaqjeve te saj te ndryshme ideja e bukurise ka ruajtur disa tipare te qendrueshme. Gjithsesi ata do te perjetojne caste terheqese per mendjen dhe ndjenjen.
Umberto Eco ka lindur ne Aleksandri me 1932. Eumlshte profesor i lendes se semiotikes dhe rektor i Shkolles se larte per studime humanitare prane Universitetit te Bolonjes. Nder veprat e tij studimore permenden Veper e hapur 1962 Struktura e munguar 1968 Traktat i semitikes se pergjithshme 1975 Si shkruhet 1979 Semiotika dhe filozofia e gjuhes 1984 Kufizimet e perkthimit 1990 Ne kerkim te gjuhes se perkryer 1993 Gjashte shetitje ne pyjet e tregimtarise 1994 Kanti dhe ornitorinku 1997 Per letersine 2002 Te thuash gati te njejten gje 2003. Vec tyre nder permbledhjet e tij vlejne te permenden Ditar i vogel 1963 Ditari i vogel numer dy 1990 ku perfshihet nje perzgjedhje e pare e Kutiza shkrepesesh Minerva Pese shkrime mbi moralin 1997 dhe Kutize shkrepesesh Minerva 2000. Me 1980 ai boton romanin e tij te pare Emri i trendafilit Cmimi Strega 1981 i pasuar me 1988 nga Lavjerresi I Fukoit me 1994 nga Ishulli i nje dite me pare me 2000 nga Baudolino dhe me 2004 nga Ndjenja e fshehte e mbretereshes Loane.