Calik Hamid, poeti i persekutuar mes Shqipërisë dhe Indonezisë
/>Jeta e Çalik. Largimi nga Indonezia, studimet dhe martesa në Shqipëri, rikthimi në atdhe
Kur poeti Çalik Hamid u largua nga Indonezia më datë 4 shkurt të vitit 1965 për të studiuar për gazetari në Shqipëri, nuk kishte ndërmend të kthehej për 30 vjet në Indonezi. Vetëm shtatë muaj më parë ai ishte larguar nga shteti dhe nga gruaja e tij shtatzënë. Në atë kohë Indonezia po përjetonte disa nga dështimet e saj në epokën e modernizimit të vet, siç ka qenë vrasja e gjeneralëve dhe ardhja e partisë gjigande Komuniste Indoneziane. Masakra legjendare po e ndiqte atë sepse në kohën e historisë komuniste ai kishte menduar për tu larguar shumë larg, në Shqipëri. Indonezia u gjend në atë kohë ndërmjet dy ideologjive, komuniste dhe kapitaliste. Kapitalizmi fitoi me ndihmën e SHBA-ve dhe Indonezia përjetoi vitet e gjakderdhjes me masakrën legjendare në gjysmë milion të përndjekur nga partia komuniste indoneziane Nevojat ekonomike dhe disa gjëra të tjera për të studiuar, kishin bërë që Çalik të harronte Indonezinë. Çalik nuk kishte ndërmend të shikonte gruan e tij Sri Sutiët, që ishte martuar në maj të vitit 1964. Ai gjithashtu kishte harruar për realizimin e ëndrrës së tij për të parë vajzën, Xhesika, që kishte lindur më 19 mars të vitit 1965, disa muaj më vonë kur ai ishte larguar nga vendi.
Në atë kohë, Çalik lexoi disa poema të bukura në librin e botuar nga Mauar Merah, Trandafilat e kuq. Më pas, ai tha se nuk mund të fle për muaj të tërë duke menduar se çfarë gjendjeje janë duke kaluar njerëzit e mi në shtetin tim. Ai përjetoi një stres shumë të madh për shkak të largimit të tij si dhe për të vazhduar dashurinë e jetës së tij të të shkruarit poezi.
Martesa e tij në Shqipëri
Ai i kishte rezistuar çdo thirrje të gruas së tij, sepse ai largohej me çdo kusht nga format e komunikimit të ftohtë, për sa i përket largësisë. Unë i dërgova letër familjes sime duke i thënë se vendin e tretë do të pëlqeja Perunë për të kaluar këta muaj të ftohtë, thoshte Çalik, teksa shtonte se shumë familje do ta kujtojnë regjimin e Partisë Komuniste Indoneziane. Çdo fëmijë do të rritet i përparuar, kur ai të jetë i lirë nga format e regjimit të Partisë Komuniste Indiane. Ai më vonë mësoi që gruaja dhe vajza e tij kishin qenë të burgosura në Kisaranë dhe në burgun e Midanit. Ajo u liruan vetëm në vitin 1979. Më pas kishte shkuar për të parë nënën time dhe për ti marrë leje për tu martuar me shokun tim, Astman dhe prej andej kishte marrë një përgjigje pozitive për zgjedhjen e saj, pasi sipas nënës Astman ishte shoku im dhe martesa duhet të shkonte mirë dhe për vajzën tonë, tha Çalik. Më vonë, Çalik u martua me një grua shqiptare që punonte si përkthyese e gjuhës indoneziane në stacionin e Radio Tiranës. Njerëz në Samatrën jugore mund të dëgjonin Radio Tiranën tha ai me buzëqeshje. Ndërkaq, Çalik, bashkë më shokë nisi prodhimin e revistës së quajtur Api Pemuda Indonesia (API, The Fire of Indonesian Youth).
Rikthimi në Indonezi
Si një student i ri dhe i aktivizuar, Çalik ishte kritik ndaj formës regjimit të asaj kohe. Ai ka marrë pjesë në disa lëvizje, duke protestuar në ndërtesën e Këshillit Amerikan Qendror. Por në vitin 1965, zmbrapset aktivizimi i tij dhe ëndrra e tij e Indonezisë me përparim botëror. Një nga momentet e shkëlqyera të jetës së tij ishte në Shqipëri, ku ai po vazhdonte studimet. Ai u çmua në Universitetin e Tiranës në vitin 1969. Çalik e vizitoi më në fund Indonezinë në vitin 1995, ku qëndroi në shtëpinë e ish-gruas së tij. Ai e ka vizituar Indonezinë deri më tani gjashtë herë. Më vonë, ai u divorcua edhe nga gruaja shqiptare për tu martuar me një grua indoneziane në 2003. Idhtësia që ai ndiente rreth jetës së tij, është reflektuar tek Mawar Merah, për të cilën ai shkruante: Shtëpia është shkretëtirë, dhoma ka humbur atmosferën e saj, fëmija dhe gruaja janë në pritje, unë kam humbur marrëdhëniet me shokët...
********************************************
Arsimimi i Çalik dhe angazhimi i tij në botën e artit
Çalik Hemid lindi në qytetin e Kisaran, në maj të vitit 1938. Çalik e vazhdoi shkollën fillore të Taman Sisëa në Kisaran, përpara se të shkonte në SMA. Gjithashtu, ai mbaroi studimet në shkollën e lartë në Midan. Ndërkohë, vazhdoi të ndiqte studimet e tij në Akademinë e Arteve në Mida dhe Akademinë e Shkencave Sociale në Xhakarta. Çalik filloi të shkruante poema që në shkollën fillore, të cilat publikoheshin nga Shtëpia Botuse e Taman Suas dhe Limbexha Dali. Më vonë, puna e tij botohej në Jalan Baru, Harian Harapan, Waspada, Indonesia Baru, Gotong Royong, Harian Patriot dhe Cerdas në Midan. Ai gjithashtu dërgoi punën e bërë prej tij për ta botuar në Jakarta such si dhe Bintang Timur e Harian Rakyat. Në kohën e tij të lirë, Çalik shpesh lexonte poema dhe histori të shkurtra në stacionin e radios RRI në Midan, nën kujdesen e Prof. Bakri Siregar. Ai gjithashtu pëlqente të interpretonte në dramë dhe mori pjesë në disa shfaqje dramatike si për shembull në shfaqet Utuy Tatang Sontani's Si Kabayan, Dostoyevsky's Dosa dan Hukuman dhe Pramoedya Ananta Toer's Orang-orang. Baru dari Banten. Si student ai gjithashtu ishte aktivizuar në asocimin e studentëve indonezianë. Ai ishte zgjedhur në postin e sumatra branch në vitin 1961, që zgjati deri në kongresin e gjashtë në Xhakarta dhe nga 1961 deri në vitin 1964 në postin e Midan branch të Lekrës. Lekra është vendi më i kulturuar dhe më i përparuar i Indonezisë Komuniste, që ishte përzgjedhur nga artistë të mëdhenj.
Kur poeti Çalik Hamid u largua nga Indonezia më datë 4 shkurt të vitit 1965 për të studiuar për gazetari në Shqipëri, nuk kishte ndërmend të kthehej për 30 vjet në Indonezi. Vetëm shtatë muaj më parë ai ishte larguar nga shteti dhe nga gruaja e tij shtatzënë. Në atë kohë Indonezia po përjetonte disa nga dështimet e saj në epokën e modernizimit të vet, siç ka qenë vrasja e gjeneralëve dhe ardhja e partisë gjigande Komuniste Indoneziane. Masakra legjendare po e ndiqte atë sepse në kohën e historisë komuniste ai kishte menduar për tu larguar shumë larg, në Shqipëri. Indonezia u gjend në atë kohë ndërmjet dy ideologjive, komuniste dhe kapitaliste. Kapitalizmi fitoi me ndihmën e SHBA-ve dhe Indonezia përjetoi vitet e gjakderdhjes me masakrën legjendare në gjysmë milion të përndjekur nga partia komuniste indoneziane Nevojat ekonomike dhe disa gjëra të tjera për të studiuar, kishin bërë që Çalik të harronte Indonezinë. Çalik nuk kishte ndërmend të shikonte gruan e tij Sri Sutiët, që ishte martuar në maj të vitit 1964. Ai gjithashtu kishte harruar për realizimin e ëndrrës së tij për të parë vajzën, Xhesika, që kishte lindur më 19 mars të vitit 1965, disa muaj më vonë kur ai ishte larguar nga vendi.
Në atë kohë, Çalik lexoi disa poema të bukura në librin e botuar nga Mauar Merah, Trandafilat e kuq. Më pas, ai tha se nuk mund të fle për muaj të tërë duke menduar se çfarë gjendjeje janë duke kaluar njerëzit e mi në shtetin tim. Ai përjetoi një stres shumë të madh për shkak të largimit të tij si dhe për të vazhduar dashurinë e jetës së tij të të shkruarit poezi.
Martesa e tij në Shqipëri
Ai i kishte rezistuar çdo thirrje të gruas së tij, sepse ai largohej me çdo kusht nga format e komunikimit të ftohtë, për sa i përket largësisë. Unë i dërgova letër familjes sime duke i thënë se vendin e tretë do të pëlqeja Perunë për të kaluar këta muaj të ftohtë, thoshte Çalik, teksa shtonte se shumë familje do ta kujtojnë regjimin e Partisë Komuniste Indoneziane. Çdo fëmijë do të rritet i përparuar, kur ai të jetë i lirë nga format e regjimit të Partisë Komuniste Indiane. Ai më vonë mësoi që gruaja dhe vajza e tij kishin qenë të burgosura në Kisaranë dhe në burgun e Midanit. Ajo u liruan vetëm në vitin 1979. Më pas kishte shkuar për të parë nënën time dhe për ti marrë leje për tu martuar me shokun tim, Astman dhe prej andej kishte marrë një përgjigje pozitive për zgjedhjen e saj, pasi sipas nënës Astman ishte shoku im dhe martesa duhet të shkonte mirë dhe për vajzën tonë, tha Çalik. Më vonë, Çalik u martua me një grua shqiptare që punonte si përkthyese e gjuhës indoneziane në stacionin e Radio Tiranës. Njerëz në Samatrën jugore mund të dëgjonin Radio Tiranën tha ai me buzëqeshje. Ndërkaq, Çalik, bashkë më shokë nisi prodhimin e revistës së quajtur Api Pemuda Indonesia (API, The Fire of Indonesian Youth).
Rikthimi në Indonezi
Si një student i ri dhe i aktivizuar, Çalik ishte kritik ndaj formës regjimit të asaj kohe. Ai ka marrë pjesë në disa lëvizje, duke protestuar në ndërtesën e Këshillit Amerikan Qendror. Por në vitin 1965, zmbrapset aktivizimi i tij dhe ëndrra e tij e Indonezisë me përparim botëror. Një nga momentet e shkëlqyera të jetës së tij ishte në Shqipëri, ku ai po vazhdonte studimet. Ai u çmua në Universitetin e Tiranës në vitin 1969. Çalik e vizitoi më në fund Indonezinë në vitin 1995, ku qëndroi në shtëpinë e ish-gruas së tij. Ai e ka vizituar Indonezinë deri më tani gjashtë herë. Më vonë, ai u divorcua edhe nga gruaja shqiptare për tu martuar me një grua indoneziane në 2003. Idhtësia që ai ndiente rreth jetës së tij, është reflektuar tek Mawar Merah, për të cilën ai shkruante: Shtëpia është shkretëtirë, dhoma ka humbur atmosferën e saj, fëmija dhe gruaja janë në pritje, unë kam humbur marrëdhëniet me shokët...
********************************************
Arsimimi i Çalik dhe angazhimi i tij në botën e artit
Çalik Hemid lindi në qytetin e Kisaran, në maj të vitit 1938. Çalik e vazhdoi shkollën fillore të Taman Sisëa në Kisaran, përpara se të shkonte në SMA. Gjithashtu, ai mbaroi studimet në shkollën e lartë në Midan. Ndërkohë, vazhdoi të ndiqte studimet e tij në Akademinë e Arteve në Mida dhe Akademinë e Shkencave Sociale në Xhakarta. Çalik filloi të shkruante poema që në shkollën fillore, të cilat publikoheshin nga Shtëpia Botuse e Taman Suas dhe Limbexha Dali. Më vonë, puna e tij botohej në Jalan Baru, Harian Harapan, Waspada, Indonesia Baru, Gotong Royong, Harian Patriot dhe Cerdas në Midan. Ai gjithashtu dërgoi punën e bërë prej tij për ta botuar në Jakarta such si dhe Bintang Timur e Harian Rakyat. Në kohën e tij të lirë, Çalik shpesh lexonte poema dhe histori të shkurtra në stacionin e radios RRI në Midan, nën kujdesen e Prof. Bakri Siregar. Ai gjithashtu pëlqente të interpretonte në dramë dhe mori pjesë në disa shfaqje dramatike si për shembull në shfaqet Utuy Tatang Sontani's Si Kabayan, Dostoyevsky's Dosa dan Hukuman dhe Pramoedya Ananta Toer's Orang-orang. Baru dari Banten. Si student ai gjithashtu ishte aktivizuar në asocimin e studentëve indonezianë. Ai ishte zgjedhur në postin e sumatra branch në vitin 1961, që zgjati deri në kongresin e gjashtë në Xhakarta dhe nga 1961 deri në vitin 1964 në postin e Midan branch të Lekrës. Lekra është vendi më i kulturuar dhe më i përparuar i Indonezisë Komuniste, që ishte përzgjedhur nga artistë të mëdhenj.