Charles Bukowski: Çmenduri prej shkrimtari
Maskilist, alkoolist dhe bastexhi i pandryshueshm. Sarkastik, cinik, vetshkatrrues, erotoman, gjenial. Nuk sht e thjesht t prshkruash n pak fjal portretin e Charles Bukowski-t, njrit prej poetve e shkrimtarve m t diskutuar dhe trasgresiv t shekullit t shkuar, njrit prej simboleve t universit letrar t ‘900-s. Dje, m 16 gusht t vitit 1920, saktsisht 90 vite m par, n Andernach t Gjermanis lindi autori Charles Bukowski. Kur ishte fmij u transferua n Shtetet e Bashkuara t Ameriks ,ku gjat gjith kohs pati nj raport konfliktual me t atin, nj polako-amerikan i egr dhe autoritar. Q n moshn e pubertetit, autori rrfeu se kishte vuajtur shum pr shkak t vetmis, kishte nj lloj druajtje thuajse patologjike. N vitet e adoleshencs megjithat, Bukowski u njoh me dashurin e tij t par, letrsin, por jo vetm me t, u njoh edhe me alkoolin, “pasionin e dyt t madh s bashku me garat me kuaj dhe grat”. Pas diplomimit regjistrohet pr dy vjet n kolegjin e Los Anxhelos, ku frekuentoi pjesrisht rinin naziste dhe at komuniste, por pa arritur asnjher t interesohet vrtet pr politik. “Qyteti i engjjve”, i prmuar dhe i dashur n t njjtn koh, do t jet ngaher i pranishm n poezit dhe shkrimet e Bukowski-t, i cili do t publikoj tregimin e par t titulluar "Aftermath of a Lenghthy Rejection Ship" n vitin 1944, n revistn "Story". Po n t njjtin vit i prket edhe burgosja e shkrimtarit pr 17 dit, pr shkak t kundrshtimit t shrbimit ushtarak.
Pas ksaj do t vijoj nj dhjetvjear larg letrsis, nj periudh q vet Bukowski do ta cilsoj si “nj dehje dhjetvjeare”, e cila me gjith t kqijat e saj, ndihmoi n formimin e tij, n prftimin e bazave t gjithkaje q publikoi m pas. N vitin 1955, pas shtrimit n spital pr shkak t ulcers n stomak, poeti nisi t shkruante dhe n vitin 1962 u trondit tepr nga vdekja e gruas, t ciln kritikt e cilsonin si muzn e tij t vrtet, Jane Cooney Baker. Por vitet ‘60, ishin edhe vitet e marrdhnies s tij me Frances Smith me t ciln lind edhe nj vajz, Marina. 1969-a ishte viti i kthess. Shtpia botuese “Black Sparrow” e John Martin i premtoi "100 dollar n jav pr t gjith jetn". Kshtu n moshn 50-vjeare shkrimtari la punn n zyrn postare dhe vendosi t’i kushtohej letrsis me koh t plot. Fal shtpis botuese “Black Sparrow” pan dritn e botimit nj pjes e mir e romaneve t tij, t cilat i siguruan fam dhe popullaritet. Nj imazh ndryshe pr nj shkrimtar bazuar n ato q shkruante.
“Imazhi q sht krijuar pr mua sht super i ekzagjeruar... Fakti q jam nj tip i fort, q hyj e dal n shtretrit e zonjave e kshtu me radh. Kt e bja me nj mas t caktuar, por n prgjithsi imazhi q sht krijuar pr mua sht i ekzagjeruar. Kan tepruar n at q un jam, q kam
dhe q bj. Imazhi m i mir q duhet t ken pr mua sht ai i vrteti, sht thjesht t lexojn at q kam shkruar, pa shpikur prej atyre q lexojn”, ka thn n nj intervist shkrimtari.
Bukowski shpesh konsiderohet si nj prej bijve t par t “beat generation”, por q n t vrtet do t distancohet prej saj pjesrisht si n stil ashtu edhe n prmbajtje, duke ndrtuar nj rast letrar krejtsisht t vetin.
Bukowski, me mnyrn e tij, ishte edhe mecenat. Atij i detyrohemi pr zbulimin e John Fante-s, nj simboli tjetr pr nj gjenerat t tr autorsh vagabond e t dshpruar. Shpesh Bukowski e cilsoi Fanten “Zotin” e tij. Mes autorve q influencuan spikatin Anton Chekhov, Franz Kafka, Henry Miller dhe Louis-Ferdinand Cèline. Po ashtu edhe Ernest Hemingway dhe Fedor Dostoevskij. Dhe nse i pari imagjinohej prej krijuesit t Henry Chinaski (emri i zgjedhur pr alteregon e tij letrar) “si nj q ushtrohej n balet klasik pas nj porte t mbyllur”, autori i “Krim dhe ndshkim” ishte pr t “nj tip me mjekr, i rnduar, me sy flakronjs, ngjyr jeshile t errt. Dostoevskijn – vazhdonte autori, e shoh si nj q dilte pr t ngacmuar vajza”. Romanet e tij kan qen burim frymzimi edhe pr shum realizime kinematografike. N vitin 1976, Bukowski njihet me Linda Lee, e vetmja mes mikeshave t shumta e cila arriti t’i zbus venn vetshkatrruese, e vetmja q arriti t’i vinte fre paparashikueshmris s tij. Jeta prej vagabondi duket e largt: ai sht i pasur dhe i njohur botrisht si shkrimtari i uditshm. Linda i ndryshon regjimin e t ngrnit, i ul masn e alkoolit dhe e shtyn t ohet von n mngjes. Periudha e aventurave merr fund prfundimisht. Vitet e fundit t jets i kalon n qetsi t madhe. M 9 mars t vitit 1994, n moshn 73- vjeare, ndrroi jet pr shkak t nj leucemie, n San Pedro, pak pasi kishte prfunduar romanin e tij t fundit "Pulp". N qivurin e tij shkruhet: "Don't Try", (“Mos provo”) nj paralajmrim pr shkrimtart e rinj. N nj letr t vitit 1963, Bukowski e shpjegon n kt mnyr frazn: “Dikush... m pyeti: ‘far bn? Si shkruan, si krijon?’. Mos e bj, i thash. Mos provo. sht shum e rndsishme: t mos provosh as pr Cadillac-un, as pr krijimin e as pr pavdekshmrin. Prit, e nse nuk ndodh asgj prit edhe pak. sht si nj insekt n tavan. Prit t vij drejt teje. Kur t afrohet mjaftueshm, e kap e shtyp dhe e vret. Ose nse t plqen pamja e tij e jashtme, bje kafsh shtpiake”.
#