Disa mendime për reformën administrative
Nga Alqi Kadenasi
Problemi i reformës administrative është një problem i një rëndësije të madhe, jo vetëm administrative, por edhe politike, ekonomike dhe ca më shumë administrimi. Përcaktimi i saj si një prej prioriteteve të qeverisë së re, e justifikon plotesisht atë.
Sipas meje, paketa e kësaj reforme, do të duhej të kishte dy shtylla: nga njera anë reforma territoriale dhe nga ana tjetër, ajo e kompetencave të administratës vendore.
Si një njohës i mirë i problemeve që kanë të bëjnë me pushtetin vendor, për arsyen e thjeshtë se kam qënë anëtar i Këshillit Bashkiak të qytetit të Durrësit për afro trembëdhjetë vite me radhë, si dhe drejtues i pushtetit vendor në dy nivele të tij, dëshiroj të nënvizoj se trajtimi i reformës administrative është një çështje në kohën e duhur.
Sipas meje, pa dashur që të mendohet se po them fjalën e fundit, por thjeshtë e vetëm nga përvoja personale në administrimin e pushtetit vendor, mbeten percaktuese disa element si:
Gjetja e momentit kohor për realizimin e reformës administrative, ka qënë dhe vijon të jetë një nga elementët bazë që përcakton suksesin e saj.
Në këtë kuptim, ngritja e këtij problemi dhe shtruarja aktualisht për zgjidhje, është në kohën e duhur. Fakti që jemi mbi një vit e gjysëm larg zgjedhjeve vendore të radhës, do të duhej të shërbente si një nxitje reale për realizimin e reformës administrative.
Do të duhet të kapërcehet domosdoshmërisht konflikti i përhershëm ndërmjet nevojës për afrimin e shërbimeve pranë qytetarëve, efikasitetit ekonomik e profesional të administratës vendore dhe realizimit të reformës administrative teritoriale.
Në rastet e mëparshme, reagimi i qytetarëve ndaj përpjekjeve për reformë të pjesshme administrative, duket se ka qënë jo favorizues për reformën. Qytetarët e kanë lidhur atë me largimin e disa shërbimeve (gjëndja civile; shërbimi i kolaudimit të automjeteve e të tjera).
Shtoi kësaj që, në qeverisje e sapokapërcyer, dimensioni politik i reformës administrative ka qënë parësor, duke paracaktuar edhe fatin e saj. Komuna me disa qindara banorë u shndërruan në bashki; u krijuan rrethe më vehte jashtë çdo kriteri administrativ dhe efikasiteti profesional e ekonomik. Asgjë e mirë nuk erdhi nga kjo reformë as për njerëzit e as për qeverisjen efektive.
Në këtë kuptim do të duhej të punohej me profesionalizëm për të mos cënuar asnjëherë kriterin sipas të cilit, çdo reformë do të synonte që të afronte shërbimet tek qytetarët e jo ti largonte ato.
Arritja e konsensusit ndërmjet krahëve politikë duket se do të jetë një nga elementët që do përcaktojë suksesin e pritshëm të reformës administrative. Si çdo gjë e re, edhe reforma e shtrirjes teritoriale do të hasë në kundërshti. Nuk ka dyshim se një pjesë e administratës lokale do të vijojë të jetë pengesë për realizimin e reformës përmes reagimit kundërshtues politik. Nuk përjashtohen edhe kundërshtitë që lidhen me interesa të ngushta personale e rajonale.
Vullneti politik, konseguenca e qeverisjes së re për realizimin domosdoshmërisht të reformës administrative, do të jetë përcaktuese në suksesin e saj.
Alternativat e ndarjes administrative mund të jenë të ndryshme, por ka ardhur koha që numri i bashkive dhe i rajoneve (qarqeve) të kufizohet. Mundësitë e sotme të dixhitalizimit të të dhënave, logjistika, programet, aftësitë profesionale të administratorëve, lejojnë kryerjen e shërbimeve ndaj taksapaguesve shpejt e saktë.
Kufizimi në krijimin dhe konstituimin e vetëm rreth 40 bashkive dhe rreth 5-6 qarqeve në shkallë vëndi, do të ishte një alternativë që lidh mirë nevojat tona me detyrimet në kushtet e përafrimit me kërkesat e legjislacionin e Bashkimit Europian.