Ecja artistike që sfidoi retë, gjysmë shekulli nga akti historik i Philippe Petit mbi Nju Jork

Më 7 gusht 1974, banorët e Nju Jorkut u zgjuan duke parë një nga pamjet më të pabesueshme dhe guximtare në historinë e artit pamor e performues: një 24-vjeçar francez po ecte mbi një litar çeliku të tendosur mes dy Kullave Binjake të Qendrës Botërore të Tregtisë (World Trade Center), në një lartësi prej më shumë se 400 metrash (mbi 1,300 këmbë) mbi nivelin e rrugës.

Artisti i telit të lartë, Philippe Petit, nuk kishte asnjë leje zyrtare dhe asnjë rrjetë sigurie. Për 45 minuta, ai realizoi tetë kalime të plota mes dy rrokaqiejve, duke u ulur në litar, duke u shtrirë dhe madje duke iu përshëndetur turmave të spektatorëve që u mblodhën të magjepsur në trotuaret e Manhattan-it të Poshtëm.

Akti nuk ishte thjesht një shfaqje e çastit, por rezultat i një planifikimi klandestin gjashtëvjeçar, të cilin Petit dhe bashkëpunëtorët e tij e quajtën “krimi artistik i shekullit”. Për të realizuar sipërmarrjen, ekipi u maskua si punëtorë ndërtimi dhe gazetarë për të futur kontrabandë kabllon me peshë 200 kilogramë në katin e 104-të të kullave që sapo kishin përfunduar së ndërtuari.

Në agim, duke përdorur një hark me shigjetë për të kaluar fillimisht një litar të hollë mes dy çative, ata arritën të tërhiqnin dhe të ankoronin kabllon kryesore të çelikut.

“Nëse shoh diçka të jashtëzakonshme, një vend që më frymëzon, më duhet ta sfidoj. Nuk është thjesht çështje rreziku, por çështje bukurie e harmonie me hapësirën.”, tha Philippe Petit, artist i litarit të lartë.

Arestimi, dënimi unik dhe filmi “Man on Wire”

Sapo zbriti nga litari, Petit u arrestua menjëherë nga policia e Nju Jorkut. Sidoqoftë, për shkak të admirimit të madh publik dhe mungesës së çdo qëllimi keqdashës, akuzat penale ndaj tij u rrëzuan nga prokuroria.

Si “dënim”, gjykata i kërkoi Petit të zhvillonte një shfaqje falas për fëmijët në Central Park — një kusht që ai e përmbush me kënaqësi. Autoritetet e Portit të Nju Jorkut i dhanë gjithashtu një leje të përhershme hyrjeje në platformën e vëzhgimit të Kullave Binjake.

Ngjarja u përjetësua dekada më vonë në dokumentarin e njohur të vitit 2008, “Man on Wire” (Drejtuar nga James Marsh), i cili fitoi Çmimin Oscar për Dokumentarin më të Mirë, si dhe frymëzoi filmin artistik të vitit 2015 “The Walk”. Sot, kjo ngjarje mbetet e gdhendur në memorien kolektive të Nju Jorkut si një nga çastet më poetike dhe paqësore të historisë së qytetit.

/rtsh.al/