Erdogani fiton zgjedhjet parlamentare ne Turqi
Ne krye te pushtetit te Turqise duket se nuk do te kete ndonje ndryshim sepse kryeministri i meparshem do te vazhdoje te mbetet ne pushtet. Ne baze te rezultateve preliminare te zgjedhjeve parlamentare te se dieles 12.06 partia fetare-konservatore AKP e kryeministrit Rexhep Taip Erdogan i ka fituar qarte votime.
Pasi jane numeruar rreth gjysma e votave AKP kryeson me nje rezultat rekord prej rreth 499. Por kesaj partie i mungon megjithate shumica e nevojshme e dy te tretave. Ajo ka marre 325 nga 550 mandate parlamentare gjithsej ne parlamentin e Turqise duke qene kesisoj nen kuoten e dy te tretave me 367 mandate.
Erdogan me nje shumice te tille do te kishte arritur ta ndryshonte kushtetuten pa qene nevoja per referndum. Kritiket druhen se 57 vjecari besimtar mysliman mund t i shmangej me kete karakterit laik te republikes turke. Ne zgjedhjet e vitit 2007 AKP-ja qe qeveriste qysh nga 2002 fitoi me vetem 466 te votave.
Vezhguesit Rrjedha e votimeve ne pergjithesi e qete
Rreth 40 vete jane arrestuar per shkak te disa incidenteve. Ne kryeqytetin Ankara nje grup sulmoi simpatizante te AKP-se duke i akuzuar ata per falsifikimin te votes njofton agjencia turke e lajmeve Anadolu. Edhe ne rajonin e banuar nga shumice kurde ne Juglindje te Turqise jane arrestuar 34 vete te cilet kane ushtruar presion ndaj votuesve duke dashur tu imponojne atyre qe te votojne per kandaidatin e pavarur te nje levizjeje pro-kurde.
Ekonomia ne bom
Kryeministri Recep Tayyip Erdogan ka sjelle ne Turqi gjate viteve te kaluara nje stabilitet dhe rritje te larte ekonomike. Ekonomia i dha Erdoganit vetebesimin e duhur se kete te diele 12.06.2011 do ti fitonte zgjedhjet pa problem. Gjate fushates ai ka premtuar rritjen e metejme ekonomike dhe nje rol me te fuqishem te Turqise ne bote. Ne pllakatet parazgjedhore behej fjale edhe per 100 vjetorin e lindjes se Republikes se Turqise ne vitin 2023. Turqia eshte e gatshme qellimi eshte 2023-i thuhej. Kur shikon keto pankarta fiton peshtypjen se Edogani ka per qellim te mbetet ne pushtet deri me 2023. Por tani fjala eshte per kater vitet e ardhshme.
Mbeshtetesit kthehen ne kundershtare Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift ... por nuk dihet nese do te fitoje 2/3 e mandateve
Disa prej mbeshtetesve te dikurshem nderkombetare te Erdoganit jane distancuar prej tij. Revista britanike The Economist per shembull u sugjeronte me pare zgjedhesve qe te votojne per Erdoganin. Ndersa tani u ka sugjeruar te votojne per partine opozitare CHP. Muajt e kaluar Turqia ka ngritur shpesh aktakuza dhe ka frikesuar gazetaret. Vezhguesit thone se proceset jane nen kontrollin e qeverise. Kritikohet edhe angazhimi jo i duhur i partise AKP per integrim ne BE si dhe mungesa e nje zgjidhje te problemit me kurdet. Shume vezhgues shtojne edhe pyetjen se si do te duket politika e partise ne pushtet ne qofte se fiton 2/3 e votave. Ky eshte nje test shume i madh thone ata. Ka shume perparime ne Turqi por ende mungon thellesia dhe largpamesia thone ata.
Cenzusi teper i larte Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Lideri i opozites Kemal Klcdarolu kunderkandidati i vetem serioz.
Per tu futur ne parlament ato duhet te fitojne 10 per qind te votave. Kjo kuote eshte futur ne vitin 1980 me qellim qe te pamundesohet futja ne parlament e partive kurde.
Reforma e Kushtetutes eshte nje prej kushteve qe duhet plotesuar ne rrugen per integrim ne BE. Erdogani thote se eshte i interesuar per nje kushtetute qe do te respektonte te drejtat elementare dhe vlerat nje kushtetute me te cilen njerezit do te identifikoheshin. Por deri tani nuk dihen detajet e reformes kushtetuese.
Kritiket kane frike se AKP-ja ka per qellim te forcoje edhe me shume pushtetin e vet. Sipas tyre Erdogani do te vendosej ne maje te ketij pushteti per nje kohe me te gjate. Vezhguesit thone se ai edhe tani ka teper pushtet. Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Turqia pak ne Evrope e me shume ne Azi
Me shume se 52 milione zgjedhesve me te drejte vote iu be thirrje te votojne per parlamentin e ri. Ne zgjedhje kandiduan 15 parti dhe 203 kandidate te pavarur. Vleresohet se shume prej tyre i takojne partise kurde BDP sepse per kandidatet e pavarur nuk vlen cenzusi prej 10 .
Turqia ka nje siperfaqe prej 810.000 kilometra katrore dhe eshte dyfish me e madhe se Gjermania. Por vetem 24.000 kilometra katrore jane ne territorin e Evropes. Pjesa tjeter eshte ne Azi. Prej 73 milione banoreve gati 99 jane myslimane por vetem 70 jane me perkatesi kombetare turke. Te pakten 20 e popullates jane kurde. Te tjeret jane arabe cerkeze dhe gjeorgjiane.
Autor U.Kiesel/V.Filaj-Ballvora
RedaktoiB.Cani