Euro, rriten interesat e kredive

Normat e interesit per kredite ne euro jane rritur keto dite ne bankat e nivelit te dyte automatikisht me 0.25-0.5 per qind, per shkak se javen qe shkoi Banka Qendrore Evropiane (BQE) ka rritur cmimin baze te euros (euroborin), i cili nga 4 per qind qe ishte arriti ne 4.25%. Bankat ne Shqiperi e ofrojne kredine ne euro, eurobor qe arriti 4.25% plus perqindjen e bankes qe arrin nga 2-3 per qind sipas llojit te bankes dhe llojit te kredise. Keshtu rritja e euroborit con automatikisht ne rritjen e interesave te kredive ne euro, valuta e cila dominon huadhenien ne vendin tone ne me shume se, 70 per qind te kreditimit. Norma e interesit te kredive te ofruara nga bankat eshte nje pike kryesore pas te ciles rendin, jo vetem bankat, sepse prej tyre varen te ardhurat e aktivitetit bankar, por edhe klientet, pasi per ta eshte me se e domosdoshme te njohin koston e kredise se marre prane bankes. Shuma e interesave per t'u paguar varet nga disa faktore: shuma kryesore e marre ose e dhene hua, kohezgjatja per te cilen eshte marre/dhene huaja, norma e deklaruar vjetore e interesit, grafiku i shlyerjes se kredise dhe menyra e perllogaritjes se interesit. Ne tregun bankar shqiptar normat e interesit te kredive te ofruara prej bankave ndryshojne edhe ne varesi te monedhes me te cilen shprehet kredia. Bankat shqiptare japin kredi ne euro, ne dollare amerikane dhe ne leke. Norma e interesit ne valute te huaj, euro dhe dollar, eshte ne varesi te normave baze nderkombetare, perkatesisht te euribor-it (E) dhe libor-it (L), plus nje norme ne perqindjeje, te vendosur nga vete bankat, euribor dhe libor, jane normat baze te vendosura prej Bankes Qendrore Evropiane dhe Rezerva Federale. Ndryshimi i ketyre normave nderkombetare, per dy monedhat kryesore nderkombetare, con dhe ne ndryshimin e mases se kostos te paguar prej klientit kredimarres. Ne pergjithesi, klientet individe preferojne te marrin kredi ne leke, pasi dhe kredia konsumatore ne shumicen e bankave shqiptare jepet ne leke. Per kredine ne leke, bankat shpesh kane si norme reference yieldi-n e bonove te thesarit (BTH), kryesisht ate me maturim 12-mujor. Per shembull, nje norme kredie ne leke per shtepi, nga nje banke e caktuar mund te shprehet si bono thesari +5 per qind.

Tendenca

Keto dy vitet e fundit, ekonomia boterore po shtrengon qarkullimin e parave nepermjet rritjes se normave te interesit. Per shkak se, ekonomia globale ne teresi po kercenohet nga ambienti cmimeve te larta.

Kursimet, si operohet me interesat

Norma e interesit te depozitave eshte nje nder elementet kryesore qe perdor nje banke tregtare per te terhequr kliente drejt saj. Ne qofte se nje banke ofron interesa te larte per depozitimet, te shoqeruar me nje nivel te larte sigurie dhe cilesie ne sherbim, atehere klientet jane te siguruar. Mirepo, normat e interesit te depozitave perbejne kosto per bankat tregtare. Ne tregun tone bankar, bankat pranojne depozitime per maturitete dhe

monedha te ndryshme. Ne pergjithesi, normat e interesit si ne leke ashtu dhe ne valute, varen nga politikat vetjake te bankave tregtare, si ruajtja e konkurrences ne tregun bankar, te qenit agresive per te fituar pjese ne kete treg, terheqja drejt tyre e nje monedhe te caktuar etj. Normat e interesit per depozitimet ne valute, varen kryesisht nga politikat monetare te bankave qendrore te monedhave perkatese.

Cfare ndodh kur ulen interesat

Kur normat e interesit ulen, huamarrja behet me atraktive/joshese. Kur ne tregun bankar ekzistojne norma te uleta interesi, konsumatoret e kane me te lehte te blejne nje makine apo nje shtepi. Blerja e nje shtepie, rrit kerkesen per mallra te tjere si mobilie, pajisje elektrike, duke i dhene keshtu nje shtyse rritjes ekonomike. Per me teper, konsumatoret shpenzojne me pak ne kostot e interesit, duke u dhene mundesi atyre te kene me shume para per te shpenzuar ne mallra dhe sherbime. Gjithashtu, kur normat e interesit jane te uleta, fermeret, prodhuesit dhe bizneset e tjera e kane me te lehte te marrin hua per te investuar ne blerjen e makinerive te ndryshme dhe ne ndertimin e ambienteve te reja. Per me teper, fitimet qe keto biznese sjellin ne te ardhmen jane me te vlefshme kur normat e interesit jane te uleta sesa kur ato jane te larta.