Falja e borxheve greke do te vije
Kemi te bejme me dicka qe dihet gjysma e politikes ekonomike eshte psikologji. Konfirmimin per kete e ofrojne pikerisht ato qe mund ti quash pale konflikti ne debatin per vazhdimin e ndihmave financiare ndaj Greqise.
Qeveria greke pohon se pa keto tete miliarde euro nga fondi i emergjences i BE qe tani nuk eshte ne gjendje qe te paguaje dhe duhet tu mbetet borxh per pensione dhe paga nepunesve ne sektorin shteteror. Ministrat e Financave te 16 vendeve te tjera te euros te cilet e kane euron si monedhe te perbashket thone tani se Greqise parate i duhen vetem ne nentor. Vetem po te beje perpjekje te tjera Greqia vetem atehere ajo do te marre para te tjera. Pra te dyja palet perpiqen te shtojne presionin faktet ekonomike me sa duket nuk luajne me rol.
Bankat evropiane nen presion
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Bernd Riegert
Qe Greqia nuk do ti respektonte kete vit kufijte e deficitit per te cilat qe rene dakord me pare kjo eshte e qarte me e vonta qe nga pranvera e hershme. Se pse tregjet financiare reagojne me renie te kurseve ndaj konfirmimit te ketij lajmi nga ministria greke e Financave mbetet e paqarte ose me sakte psikologji. Banka franko-belge Dexia- Bank dhe banka te tjera te cilat kane hua shteterore greke po perjetojne presione te medha sepse tregjet e parandiejne shume kohe ne avance se cfare do te ndodhe.
Nje falje e pjesshme e borxheve Greqise me pjesemarrjen e kreditoreve kjo do te vije heret a vone. Sa me gjate te presesh aq me e veshtire behet gjendja.
Kjo falje e pjesshme e borxheve do te jete e nevojshme te behet ndoshta qe ne nentor prandaj po zvarritet levrimi i pjeses tjeter te kredise per Greqine. Per nje ristrukturim te borxhit duhet te pergatiten para se gjithash kreditoret. Keta jane banka evropiane por edhe amerikane te cilat mbajne ende borxhe shteterore greke. Kreditor kryesor eshte para se gjithash Banka Qendrore Evropiane e cila u bleu bankave private nje pjese te madhe te borxheve shteterore greke. Por me fort ristrukturimi i borxheve do te preke vete bankat greke tek te cilat ka marre para borxh shteti grek. Ne te vertete perpjekjet e BE dhe te FMN per te shpetuar Greqine kane te bejne me shpetimin e sistemit evropian te bankave dhe me mbeshtetjen e tij.
EFSF duhet te mbeshtese bankat
Po del megjithate ne pah se nuk mund te shpetohen te gjitha bankat evropiane dhe greke. Disa do te behen pjese e listes se te ashtuquajturave Bad Banks sic duken punet ne rastin e bankes franko-belge Dexia. Per kete banke nga ana tjeter duhet te behet garant Fondi Evropian i Shpetimit EFSF pra takspaguesi evropian. Kjo mund te ndodhe vete atehere kur marreveshjen e re te EFSF ta kene nenshkruar te 17 shtetet e euros. Kjo nuk ka ndodhur ende Hollanda dhe Sllovakia ende nuk e kane bere ratifikimin. Ne parlamentin sllovak do te votohet me e vonta deri ne 14 tetor. Por aprovimi vazhdon te jete i pasigurte. Edhe per kete arsye dhenia e ndihmes Greqise do te shtyhet deri ne nentor.
Poltika kerkon te fitoje kohen e duhur per te pergatitur faljen e pjesshme te borxheve Greqise. Por ende eshte e paqarte se cefekt do te kete nje hap i tille ndaj vendeve te tjera te krizes si Spanja dhe Italia dhe te bankat e tyre.
Kerkohen vendime
Me 17 tetor kryetaret e shteteve dhe te qeverive do te takohen per takimin tjeter te nivelit te larte. Atehere duhet te merren vendime. Parrulla Edhe me tej keshtu nuk mjafton me.
Autor Berndt Riegert
Redaktoi Auron Dodi
160